Vrijdag 18/10/2019
Beeld Bob Van Mol

Column

Mijn maat noemde Radiohead in het middelbaar ‘de Nirvana van den Aldi’. Geen idee of hij dat negatief bedoelde

StuBru-presentator Stijn Van de Voorde loopt elke week voor de muziek uit.

Radiohead bracht een kwarteeuw ­geleden Pablo Honey uit. De band zal deze heuglijke verjaardag aanstaande donderdag in stilte laten passeren. De Britten schamen zich tegenwoordig onnodig voor de verzameling ­eenvoudige rockliedjes die ze op relatief jonge leeftijd bij elkaar speelden. Ik plukte het album eind 1993 vanonder de kerstboom. Daar schaam ik me niet voor.

Ik leerde ‘Creep’ kennen via De afrekening Vol. 5, een cd die zich nog steeds (in versleten toestand) in mijn kast bevindt. Nu moeten we ‘Creep’ allemaal officieel beu zijn, maar in die tijd knalde het nummer lentefris uit de boxen. Radiohead kan er niet aan doen dat alle toffe radiozenders én MTV het nummer plat speelden. Dankzij ‘Creep’ kreeg mijn generatie interesse in de band uit Oxford. Ik las deze week een onderzoek van The New York Times dat stelde dat het nummer vooral populair is bij Spotify-gebruikers rond de 38 jaar. Geen verrassing. Onze muzieksmaak wordt gevormd door de liedjes die we leren kennen rond ons 14de levensjaar.

Een korte beluistering aan de luisterpaal van de lokale Free Record Shop deed me op die leeftijd inderdaad beseffen dat Pablo Honey misschien wel iets voor mij kon zijn.

Radiohead behoort tegenwoordig tot het selecte groepje megabands dat niet door hipsters wordt afgewezen. Het brede publiek onthoudt de tijdloze klassiekers uit de nineties en de cool kids focussen op de elektronische chaos van de afgelopen 15 jaar.

Dat was ten tijde van Pablo Honey wel anders. Mijn maat Dieter noemde Radiohead in het middelbaar ‘de Nirvana van den Aldi’. Geen idee of hij dat negatief bedoelde. Aldi wisselt kwaliteit af met mindere namaakproducten. Op dat gebied houdt de vergelijking wel steek. Aldi verkoopt River Cola, Pablo Honey ­herbergt liedjes als ‘Vegetable’ en ‘Lurgee’.

Radiohead voelde zich vijfentwintig jaar geleden eerder verwant met Scott Walker en The Smiths dan met de Amerikaanse grungescene, maar ik begrijp de verwarring. Een geblondeerde zanger die vol zelfmedelijden een distortionpedaal indrukt? Dat ­hadden we al eens ergens gezien. Kurt Cobain zong: ‘I hate myself and I wanna die’. Thom Yorke kreunde: ‘I'm a creep, I'm a weirdo. What the hell am I doing here?’

Voor luie journalisten waren het gewoon twee rockbands. Nevermind van Nirvana groeide uit tot een totale ­klassieker. Pablo Honey niet. Geen enkel ander nummer haalde het niveau van ‘Creep’ maar wie het een slechte plaat noemt, is van slechte wil. Vooral de ­eerste helft kan er best mee door. In ‘Anyone Can Play Guitar’ zoekt de band zelfs al even voorzichtig het experiment op. Jonny Greenwood bespeelde zijn snaren met een verfborstel. Iedereen in de omgeving van de studio (inclusief het onderhoudspersoneel) mocht even op de gitaar rammen. Een statement van de band: gitaristen worden overschat! Songschrijvers zijn de echte artiesten!

Achteraf gezien bleek het gitaarspel minder een probleem dan songs. Dat benadrukken de bandleden zelf ook graag tijdens interviews. Afgelopen zomer haalde geen enkel nummer uit Pablo Honey de setlist op Rock Werchter. Toch pik ik ­probleemloos enkele ­liedjes uit het album die niet moeten onderdoen voor pakweg ‘15 Step’ of ‘Ful Stop’, twee meer recente albumtracks die de setlist om ­onduidelijke redenen wel haalden.

Bands die vooruit willen en niet blijven hangen in het verleden, krijgen altijd mijn sympathie. Wie zich blindstaart op het verleden wordt ingehaald door de toekomst. In die val zal Radiohead nooit trappen. Toch mogen ze hun debuutalbum niet verloochenen. Zonder de onderste treden beklim je geen ladder. Zon­der Pablo Honey geen OK Computer, Kid A of A Moon Shaped Pool.

Radiohead blijft voor altijd de band van de sterke, eenvoudige rockliedjes én het geneuzel op ­moeilijk te definiëren elektronica. Ze maken alle deel uit van het heden en ­verleden van de band. Alles heeft een tijd, een plaats en een reden.

Gelukkige verjaardag, Pablo Honey!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234