Donderdag 22/08/2019

Interview

Michaël R. Roskam: "Was mijn leven maar wat meer cinema"

Op het Filmfestival van Venetië maakt de wereld vanavond kennis met Le fidèle, de nieuwe film van Michaël R. Roskam (44). Een spannend gangsterdrama, maar vooral een ode aan de absolute liefde, die Roskam uitgerekend maakte op het moment dat zijn eigen relatie eindigde.

Michaël R. Roskam. Beeld EPA

Ooit kon u in deze krant geen artikels over, maar door Michaël R. Roskam lezen. Het was 1998, en Michaël Reynders, zoals de Truienaar toen nog heette, schreef voor De Morgen over formule 1. “De liefde voor motorsport kreeg ik als kind al van mijn vader mee: die stond altijd in zijn atelier te schilderen met de formule 1 op de achtergrond, mijn broer en ik keken mee.” Vandaag is Roskam – de achternaam leende hij van zijn moeder – een gevierd filmmaker. Rundskop scoorde een Oscarnominatie, waarna onze landgenoot zijn volgende film The Drop in de VS mocht gaan maken.

Maar zijn passie voor auto’s is nog steeds niet bekoeld. Meer zelfs, enkele jaren geleden kroop Roskam voor het eerst zelf achter het stuur van een racebolide. “Eindelijk wat spaarcenten verzameld”, lacht hij. “Maar racen is de slechtst mogelijke investering: je geld verdwijnt gewoon”. Dat zijn nieuwe gangsterfilm Le fidèle vol snelle auto’s zit, is dus geen toeval: het vrouwelijke hoofdpersonage Bibi (Adèle Exarchopoulos) is een racepilote die hopeloos verliefd wordt op gangster Gino “Gigi” Vanoirbeek (Matthias Schoenaerts).

Zware jongens en zware motoren: het is natuurlijk een bijzonder filmische combinatie, maar ze is niet helemaal uit de lucht gegrepen. “Ik had ergens gelezen dat de vrouw van Kapllan Murat (de Belgische gangster die bekend stond om zijn spectaculaire ontsnappingen, LT) ooit rallypilote was geweest. ‘Wauw’, dacht ik, ‘te gek’. Plots zag ik Bibi helemaal voor me: ze is vrouwelijk, charmant en sensueel, maar ze heeft ook cojones.”

Heb je veel research gedaan naar bestaande gangsters?

Roskam: “Ik heb enorm veel inspiratie gehaald uit de gangsterbendes van de jaren 80 en 90. Figuren als Patrick Haemers, Kapllan Murat, Basri Bajrami, Philippe Lacroix en Robert ‘Le Petit Robert’ Van Oirbeek. Gigi’s achternaam Vanoirbeek is natuurlijk een knipoog naar die laatste. Ik heb veel over hen gelezen, maar ook weer niet te veel. Want dat zou mijn verbeelding aantasten. Ik wou geen collage maken van waargebeurde feiten. Het moest fictie blijven. Maar bon, als meneer en mevrouw Murat bijvoorbeeld samen naar de film zouden gaan kijken, dan denk ik wel dat ze het een en ander zullen herkennen." (lacht)

Was je altijd al geboeid door het gangstermilieu?

“Ik ben er in elk geval al vroeg mee in aanraking gekomen: als kind woonde ik vlakbij mijn grootouders, en ik ging regelmatig met de fiets of te voet bij hen op bezoek. Op een dag moest ik onderweg stoppen: de Stationsstraat van het anders o zo rustige Sint-Truiden was afgebakend met een perimeter. Bleek dat daar een shootout bezig was tussen de bende van Robert Van Oirbeek en de rijkswacht. Ze hebben hem toen kunnen inrekenen. Dat moment is mij altijd bijgebleven.”

Gangsters, auto’s: de basisingrediënten van Le fidèle komen rechtstreeks uit je jeugd?

“De kindertijd hé... Die speelt ook altijd een belangrijke rol in mijn films. Ik geloof namelijk heel erg dat volwassenen het resultaat zijn van de keuzes die ze als kind gemaakt hebben. Als een kind iets meemaakt, zal dat altijd terugkomen wanneer hij volwassen is. Al-tijd. Het is heel belangrijk om daarbij stil te staan, we moeten er alles aan doen om kinderen te geven wat ze nodig hebben. Iedereen die beweert dat het niet essentieel is om in te zetten op degelijk onderwijs en een fatsoenlijke opvoeding, is een volslagen idioot.”

Bibi (Adèle Exarchopoulos) is een racepilote die hopeloos verliefd wordt op gangster Gino “Gigi” Vanoirbeek (Matthias Schoenaerts). Beeld KFD

Meer nog dan een gangsterfilm is Le fidèle een ode aan de liefde. De band tussen Bibi en Gigi is onverwoestbaar, wat er ook gebeurt. Is het toeval dat je dit verhaal vertelt net nu je eigen relatie op de klippen liep?

“Anneleen en ik zijn inderdaad uiteengegaan vlak voor de productie van Le fidèle van start ging. Maar het verhaal is al lang geleden ontstaan. Anneleen heeft het nog zien geboren worden. Zij is eigenlijk mijn script doctor: ze helpt me de structuren te analyseren, ze is mijn eerste klankbord. 

"We willen ook graag blijven samenwerken. En we blijven natuurlijk de ouders van onze zoon. Ik bewonder haar, ze is een prachtige moeder en een prachtige vrouw. Maar ons verhaal als koppel is voorbij. Dat hebben we in vrede en vriendschap beslist, al blijft het natuurlijk wel pijnlijk. Ze is ook meegekomen naar Venetië: ze stond mee aan de wieg van dit verhaal, en misschien willen we het op deze manier een beetje afsluiten.”

Zo is Le fidèle eigenlijk een ode geworden aan iets dat je net is ontglipt…

“Ja. Le fidèle gaat over absolute liefde, maar ik besef nu meer dan ooit dat dat een droombeeld van mij is. Deze film heeft me geconfronteerd met het verschil tussen cinema en het leven. Waarom doe ik zelf niet wat ik in mijn films vertel? Le fidèle drukt dus veeleer een verlangen naar absolute liefde uit, dan een realiteit. Het is niet gemakkelijk om daar nu mee bezig te zijn. Noch voor mij, noch voor Anneleen. Je voelt je machteloos. Waarom kan het niet omgekeerd zijn? Waarom is de liefde in de film niet eindig, en de echte liefde absoluut? Maar daarom gaan we naar de cinema: om even weg te zijn uit de realiteit, en even dichter bij het absolute te komen.”

Het is je derde langspeelfilm op rij met Matthias Schoenaerts: wat maakt jullie samenwerking zo duurzaam?

“We praten veel. Over wat in het scenario staat, maar ook over vanalles daarbuiten. Matthias suggereert zelf veel kleine dingen. Hij kwam bijvoorbeeld met het idee dat Gino een licht personage moest zijn. Geen donkere figuur zoals Jacky uit Rundskop. Hij zei: ‘Gino moet licht bewegen, hij is intelligent en verbaal heel sterk.’ Waarop ik meteen antwoordde: ‘Inderdaad, maar hij kan niet zonder fouten schrijven!’ (lacht) En zo wisselen we voortdurend ideeën uit. Een heerlijke samenwerking. Gezegend zijn we.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden