Zondag 08/12/2019

The Founder

Michael Keaton: "Mijn personage mocht niet sympathiek zijn"

Michael Keaton als Ray Kroc in 'The Founder' Beeld rv Daniel Mcfadden

Twee jaar op rij mocht Michael Keaton mee het podium op om de Oscar voor Beste Film in ontvangst te nemen. Het resultaat van een uitgekiende strategie, geeft hij toe. Net als McDonald’s-oprichter Ray Kroc, die hij vertolkt in The Founder, moeten ook acteurs gehaaide zakenlui zijn.

Op de website van McDonald’s beschrijft de marketingafdeling trots de glorieuze geschiedenis van ’s werelds bekendste restaurantketen: in 1954 bezocht Ray Kroc in San Bernardino, Californië, het kleine familierestaurant van de broers Dick en Mac McDonald. Onder de indruk van hun efficiënte systeem – een beperkt menu, lage prijzen, kwaliteitsproducten en vliegensvlugge service – besloot hij om mee in hun bedrijf te stappen. Dik zestig jaar later zijn er meer dan 36.000 restaurants, van Australië tot in Vaticaanstad. Omdat zelfs God soms geen tijd heeft voor een evenwichtige maaltijd.

Wat de marketingafdeling handig vergeet te vermelden: Ray Kroc stal het idee van de broers McDonald, duwde hen genadeloos uit hun eigen bedrijf en wist hen op de koop toe te verbieden om hun eigen naam commercieel te gebruiken. Een onfris verhaal van bedrog en manipulatie, dat uiteraard geen plaats heeft tussen de Happy Meals, maar dat wel uitgebreid uit de doeken wordt gedaan in de film The Founder.

U speelt de hyperambitieuze Ray Kroc. Niet meteen een toffe peer, toch?

“Ik wil niet per se dat het publiek mijn personages leuk vindt. Integendeel. Ik heb regisseur John Lee Hancock laten zweren dat hij Kroc niet sympathieker zou maken dan hij in het scenario was. Gelukkig ging hij akkoord – anders had ik wel gepast voor deze film. Anderzijds wil ik zeker ook niet gezegd hebben dat Ray Kroc een onmens is. Dat is hij namelijk niet. Hij doet verwerpelijke dingen, maar tegelijk bewonder ik hem voor zijn arbeidsethos.”

Herkent u zichzelf daarin?

“Absoluut. Wie het wil maken in de showbizz, moet verdomd hard werken. Anders lukt het gewoon niet. Noem mij één ster die niet hard heeft gewerkt voor zijn succes.”

Maar omgekeerd klopt het niet altijd: niet iedereen die hard werkt, wordt succesvol. Wat is dan het geheim volgens u?

“Er komt natuurlijk ook geluk bij kijken. En timing is heel belangrijk. Jezelf op het juiste moment op de juiste plek positioneren. Uithoudingsvermogen is ook een factor – zowel fysiek als mentaal.”

U klinkt zelf bijna als een zakenman!

“Dat ben ik ook. Ik verkoop geen telefoons of hamburgers, maar mezelf. Natuurlijk neem ik elke beslissing in de eerste plaats als artiest, maar ik moet toch ook altijd denken aan wat een bepaald project voor mijn business kan betekenen.”

Was uw comeback met Birdman dan ook deel van uw businessplan?

“In zekere zin wel. Al voor Birdman begon ik heel bewust bepaalde zetten te doen. Hier achter een kleine rol aangaan, daar in een komedie verschijnen. Om wat momentum te creëren. En hop, terwijl ik op de set van Robocop (de remake van José Padilha uit 2014, LT) stond, kreeg ik plots telefoon over Birdman. En ik was weer gelanceerd.”

Gelooft u in de American dream?

“Ja. Al bestaan daar wel wat misverstanden over. Sommige mensen denken dat de American dream gelijkstaat aan miljardair worden en een kast van een huis kopen. Dat klopt gewoon niet. Ik kan ook niet tegen die blinde adoratie van bling. Zo van: 'Kijk eens wat ik allemaal heb.' Sociale media versterken dat nog, het is echt fucked up. Hoe iemand als Kim Kardashian online met haar rijkdom pronkt, dat is ronduit gevaarlijk. Kijk naar die overval op haar in Parijs: die zou niet zijn gebeurd als ze de wereld niet had willen tonen hoe rijk ze is.”

Pronkte Ray Kroc graag met zijn rijkdom?

“Nee, hij was daar iets bescheidener in. Trots was hij wel, en hij legde zichzelf ook graag in de watten. Hij had genoeg huizen. Maar ik denk niet dat hij het echt voor het geld deed. Het was hem eerder te doen om de faam en de macht. Daardoor sloeg hij op den duur een beetje door en werd hij ronduit sadistisch tegenover de broers McDonald. Smerig, maar wel heel dankbaar om te spelen.”

In het Witte Huis zit momenteel ook iemand die niet vies is van een beetje bling.

“Ongelooflijk... Ik blijf me het hoofd breken over hoe het zover is kunnen komen. Kijk, de Amerikaanse middenklasse wordt al een hele tijd genaaid. Dat klopt, dat zei Bernie Sanders trouwens ook. Er is veel ongelijkheid: alle rijkdom komt bij een handvol mensen terecht, de rest heeft niets. Ik snap heel goed dat mensen daar kwaad om zijn. Maar hoe kunnen ze geloven dat uitgerekend een miljardair als Trump hun belangen vertegenwoordigt? Ik zag onlangs foto’s waar een menigte vol bewondering staat toe te kijken hoe zijn enorme privévliegtuig arriveert op de luchthaven: verbijsterend.”

Ik ben vast niet de eerste die u vraagt naar een mogelijke parallel tussen Trump en Ray Kroc?

(lacht) “Nee. En je kunt die twee inderdaad wel vergelijken. Ze hebben als zakenmannen allebei mensen bedrogen en genaaid. Alleen: Trump is aan zijn carrière begonnen met een fortuin, dat hij zomaar in de schoot geworpen kreeg. Ray Kroc heeft het allemaal zelf gedaan.”

Wat hebben Ray Kroc en McDonald’s volgens u betekend voor onze samenleving?

“McDonald’s heeft onze cultuur totaal veranderd. Het heeft bijvoorbeeld de wegwerpcultuur ingevoerd. Plots heb je geen bestek of tafel meer nodig: je neemt je burger gewoon mee in de verpakking, en kunt hem opeten waar je maar wil. Papier in de vuilnisbak, en alles is weg! Tegenwoordig gaan we met alles zo om. Zelfs onze smartphones gooien we na een tijdje weg. 'What’s next?' Daar gaat het allemaal om.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234