Dinsdag 11/08/2020

InterviewMichaël Borremans

Michaël Borremans: ‘Ik wil zien of mensen zich verplaatsen om één werk te bekijken’

Beeld Karin Borghouts

Beeldend kunstenaar Michaël Borremans komt voor het eerst naar buiten met een fotografisch werk: French Painting, dat je een zomer lang kan gaan bekijken in etalages in Antwerpen, Gent en Horebeke. ‘Een fotograaf moet buitenkomen en daar was ik lang te verlegen voor.’

Elk nadeel heb z’n voordeel. Tijdens de lockdown ontstond het idee om French Painting op verschillende plekken in België te tonen. Kaat DeJonghe van tentoonstellingsplatform Die Plek mocht door het fotoarchief van Borremans gaan en heeft daar een pareltje opgedolven, dat vervolgens met een speciale techniek, op het snijvlak van schilderkunst en fotografie, tot leven is gebracht en waar drie bijzondere thuizen voor zijn gevonden. Voor Borremans is het zijn coming out als fotograaf.

Michaël Borremans: “Als voorbereiding voor mijn schilderijen en tekeningen maak ik altijd enorm veel foto’s. Meestal zijn de foto’s an sich niet zo interessant, omdat ze hun beslag nog moeten krijgen in het schilderij. Er moet een schilderkunstige interpretatie komen en tijdens dat traject verandert het beeld behoorlijk. Maar ik ben altijd wel blij als er een aantal foto’s een eigen leven kunnen gaan leiden, zoals in dit geval. Voor mij is dit een werk dat gerust deel mag uitmaken van mijn oeuvre. Bij deze is dat officieel beslist (lacht).”

Wat heeft u met fotografie?

“Mijn grootvader was fotograaf. Ik zat al van mijn drie jaar bij hem in de donkere kamer. Die magie van de fotografie is mij altijd bijgebleven. Vooral de manier van printen, de manier om zo’n foto tot stand te brengen, vind ik boeiend. Dat is echt een kunst die aan het uitsterven is.”

De gebruikte techniek leunt in dit werk nog wel aan bij de schilderkunst.

“Ja, het werk is geprint volgens de dye-transfertechniek. Dat is een oude manier om kleurenprints te maken, die heel erg verwant is aan de vroegere technicolorspeelfilms. De kleuren zijn een beetje feller, levendiger, minder realistisch en elke print is lichtjes anders en dus ook uniek.”

Waar ligt volgens u het grote verschil tussen fotografie en schilderkunst?

“Daar kunnen we een serieuze boom over opzetten (lacht). Fotografie is heel technisch, terwijl een schilderij omwille van de interpretatie door het menselijk oog en de hersenen iets heel persoonlijk wordt. Een schilderij komt op een heel andere manier tot stand en heeft een heel ander tijdsverloop. Dus eigenlijk kun je de twee niet vergelijken.

U zei dat u al vroeg in aanraking kwam met fotografie. Waarom bent u dan uiteindelijk toch schilder geworden?

“Als jongeman was dat een heel moeilijke knoop om door te hakken. Ga ik door als fotograaf of ga ik door als kunstenaar? Ik wist dat ik geen twee meesters kon dienen. Ik zou moeten kiezen. Ik was nogal asociaal en dus dacht ik: als ik ga schilderen, heb ik niemand anders nodig om een werk te maken. Een fotograaf moet buitenkomen. En ik was toen heel verlegen (lacht). Ik zat heel graag op een kamertje te werken. Zo simpel was het eigenlijk.”

U maakte eerder al video’s. Andere schilderijen van u verwijzen heel erg naar de beeldhouwkunst. Vindt u het belangrijk om andere media in uw werk te betrekken?

“Ik merk dat het gebeurt, al is het geen bewuste strategie. Ik volg mijn parcours en ik weet niet waar het mij gaat brengen. Zoals het cliché wil: de weg is belangrijk, niet het doel (lacht). Maar ik experimenteer wel graag. Ik vind dat een kunstenaar moet blijven experimenteren en andere technieken gebruiken hoort daar bij. Het moet een beetje spannend blijven. Je kan ook elke dag hetzelfde schilderij maken, maar dat is niet zo interessant.”

Hoe zijn de locaties gekozen?

“Kaat DeJonghe van Die Plek heeft enkele voorstellen gedaan en ik heb gezegd dat het goed was. Sowieso vind ik wat Kaat met Die Plek doet zeer origineel. Het idee om ze op deze manier tentoon te stellen is tijdens de lockdown ontstaan, vanuit het idee om mensen naar kunst te laten kijken zonder dat ze daarvoor ver moeten reizen, maar ook om de kleinhandel aandacht te geven, omdat die het toch moeilijk heeft gehad.

“Bovendien werd ik overtuigd door de drie locaties. In Antwerpen hangt het in een bloemenzaak, wat voor mij een speciale emotionele waarde heeft gezien ik opgegroeid ben in een bloemenwinkel. Het is een beetje een eerbetoon aan mijn moeder zaliger, die mij altijd zo goed gesteund heeft. En in Horebeke hangt het in een oud dorpscafé, dat al sinds 1880 bestaat, maar dat nu waarschijnlijk spijtig genoeg zal verdwijnen. Het is daarmee ook een beetje een eerbetoon aan dat soort dingen.”

Wat betekent het voor u dat dit werk nu buiten het museum of de galerie wordt getoond en dat het misschien zo een ander of breder publiek bereikt?

“Dat is niet het opzet, maar ik ben wel altijd voorstander geweest om kunst op onverwachte momenten of plekken te tonen. Kunst mag gerust in galeries en musea getoond worden, maar het is toch altijd interessant om te zoeken naar manieren om het onder de mensen te krijgen, zonder dat er een drempel is.

“De mensen reageren ook heel enthousiast. Ook al is het maar één werk. En dat vind ik dan weer interessant, om te zien of iemand een verplaatsing maakt om één werk te bekijken. Soms is één werk ook al de moeite waard, of dat hoop ik alleszins (lacht).”

French Painting, 4 juli - 16 augustus

Patricia Vintage, Henegouwenstraat 75, Gent

Baltimore Bloemen, Orgelstraat 6, Antwerpen

Café De Smidse, Dorpsstraat 2, Horebeke

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234