Dinsdag 06/12/2022

Met uitsterven bedreigd: de bibliotheek

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Het aantal bibliotheken dat de deuren sluit, neemt met hoge snelheid toe. In 2012 waren er al honderd minder dan zes jaar daarvoor. De voorbije weken werd de ene na de andere sluiting aangekondigd. "Het zou me zelfs niet verwonderen als twee gemeenten binnenkort samen één bibliotheek gaan runnen."

Sofie Mulders

Steeds meer filialen van bibliotheken houden op met te bestaan. Waren er in 2006 nog 472 uitleenposten, dan zijn er dat in 2012 nog maar 375. Liefst honderd uitleenposten minder in zes jaar tijd, dus, zo blijkt uit cijfers van het Agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen.

En die trend lijkt in 2013 niet te keren. Een greep uit de sluitingen die de laatste twee weken bekend werden gemaakt: Heist-op-den-Berg (zes lokale uitleenposten die verdwijnen), Stekene (vier) Houthulst (twee), Sint-Katelijne-Waver (drie uitleenposten).

De reden achter die sluitingen is simpel: geld. Gemeenten moeten zware besparingen doorvoeren. "We kunnen veel minder personeel aanstellen, en zonder mensen kun je geen filiaal openhouden", licht Gunter Van Campenhout toe, schepen van Cultuur (Gemeentebelangen) in Stekene. "En dan kiezen we er liever voor om zwaar te investeren in de centrale bibliotheek, waarvan we een echt ontmoetings- en informatiecentrum willen maken, dat ook een culturele meerwaarde zal bieden."

Slaapdorp
Horden bezoekers krijgen zulke lokale uitleenposten niet over de vloer, maar volk is er wel. In Heist-op-den-Berg waren er zo'n 800 unieke bezoekers per jaar voor de zes uitleenposten. In het filiaal Klein-Sinaai (Stekene) kwamen per week gemiddeld 30 mensen.

Veel van die mensen dreigen nu uit de boot te vallen als ze dicht bij huis een boek willen ontlenen. Van Booischot of Wiekevorst naar centrum Heist-op-den-Berg is het zo'n 10 kilometer. Niet simpel voor senioren, mensen zonder eigen auto, of kinderen.

"Nadat het laatste filiaal in Lanaken gesloten werd, bood het gemeentebestuur voor de schoolkinderen aanvankelijk nog een gratis busdienst aan vanuit de deelgemeenten naar de hoofdbib", zegt Stefan Paulissen, bibliothecaris van Lanaken. "Maar sinds dit schooljaar is dat ook afgeschaft. We komen zelf naar de kinderen toe, met boekenpakketten en ruilkoffers bijvoorbeeld, maar dat is niet hetzelfde. Kinderen bij wie thuis niet zo veel belang wordt gehecht aan lezen of taal, bereiken we heel moeilijk. Hun band met de bibliotheek is weg."

'Worden we een slaapdorp', vragen de inwoners van Klerken, deelgemeente van het West-Vlaamse Houthulst, zich op hun Facebookgroep af nu hun uitleenpost wellicht gesloten wordt. Ook Paulissen is bezorgd over de toekomst: "Als de Postpunten wegtrekken, en de buurtwinkels, en dan ook nog eens de bibliotheken, hoe verstevig je dan het sociale weefsel in zo'n dorp?"

Durven sluiten
Toch is de bibliotheeksector niet per definitie tegen het opdoeken van uitleenposten. "Als het nodig is, moet je een filiaal durven te sluiten", zegt Paulissen. "Maar zo'n beslissing moet doordacht genomen worden. En dat gebeurt te weinig. In tijden van crisis is het natuurlijk gemakkelijk om in de zachte sector te besparen: wij kunnen niet staan zwaaien met hoge winsten. Ik vrees dus dat we het laatste nog niet hebben gezien. Het aantal bibliotheken dat de deuren moet sluiten zal nog toenemen. Het zou me zelfs niet verwonderen als twee gemeenten binnenkort samen één bibliotheek gaan runnen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234