Zaterdag 07/12/2019

Boekrecensie

'Mensen als ik' van Christophe Vekeman: ingenieuze dribbels, te weinig goals

Christophe Vekeman. Beeld Steven Richardson

Aan bravoure geen tekort in de nieuwe roman van Christophe Vekeman. Mensen als ik is een langgerekte stijloefening vol trapezeoefeningen met de taal. Inhoudelijk blijf je enigszins op je honger zitten.

Sla op eender welke pagina een roman open van Christophe Vekeman - zonder te loeren naar omslag of cowboyhoed - en je herkent na luttele zinnen blindelings zijn stijl. Dat is een compliment. Vekeman hakte de laatste jaren zijn eigen segment uit in de Vlaamse letteren en ontworstelde zich aan literaire pleegvaders als Gerard Reve, Herman Brusselmans, Jeroen Brouwers en W.F. Hermans. In zijn boeken primeert stijl op inhoud. En daar gaat hij prat op. Maar dat is niet zonder risico.

Vekeman is de antipode van de zuinige schrijver. Korte hakbijlzinnen zijn aan hem niet besteed en de taal mag enige opulentie vertonen. Mocht hij een voetbalspeler zijn - wat hij goddank niet is - dan zou hij gaan voor de ingenieuze dribbels, de fijnzinnigste steekpassen en kronkeligste sprintjes over het hele veld. En voor open doekjes in de tribune én een applausvervanging.

In zijn nieuwste roman Mensen als ik wil Vekeman opnieuw een flitsende demonstratie van zijn kunnen geven. Helaas - om nog even in voetbalterminologie te blijven - vergeet hij af en toe de netten te doen trillen.

Beeld rv

Autobiografisch

Het staat buiten kijf dat Vekeman de jongste jaren steeds autobiografischer is gaan schrijven. In Hotel Rozenstok, een hoogtepunt in zijn oeuvre, voerde hij zichzelf als hoofdpersonage op. Deze Christophe Vekeman besloot de pen aan de haak te hangen en zich van lieverlee in te schakelen op de arbeidsmarkt. Ook in Mensen als ik lijkt de schrijver flink uit eigen bestaan te putten, al is er natuurlijk steeds dat behendige geschipper tussen schijn en wezen.

We stuiten op een ik-figuur - schrijver, Klara-medewerker, gelovige, countryliefhebber - die dringend nieuwe vriendschappen wil aanknopen. 'Je snapt mij als ik zeg dat ik mij door eenzaamheid omwikkeld wist als door een klam, zwaar deken.' Zijn grote verlangen bestaat erin 'ergens deel van uit te maken. Van een groep, van een gemeenschap, een verzameling gelijkgestemden'. Zal hij geestesgenoten vinden in cowboymilieus?

De redeloze en hilarische zoektocht loopt uiteraard niet van een leien dakje. Want ja, waar hoort de schrijver - die prat gaat op zijn einzelgängerschap - in feite thuis? In countryhonken als Bottoms Up smakt de ik-figuur met veel omhaal van woorden een ruziezoeker tegen de vlakte en verder dreigt de schrijver weggezet te worden als 'een malloot van het ongevaarlijke soort', weliswaar steeds met 'een mes van 't merk Buck' op zak. Hij kampt met kankerangst en een altijd weer rondspokende bijbalontsteking of brengt lyrische odes aan zijn in Japan verblijvende geliefde.

Maar wat doet ene Myriam plots in zijn woning? Wrangkomisch vergroot Vekeman piepkleine gebeurtenissen uit tot bladzijdenlange oraties. Ondertussen wordt er ook stevig gefoeterd op Vlaamse collega-schrijvers, zonder hen bij naam te noemen. Want de schone letteren, die zijn 'verworden tot een pijnlijk, ongevaarlijk allemanshobby'tje'.

Slingerende zinnen

Wie van Vekemans slingerende zinnen houdt - frasen die slechts na ettelijke radsprongen en capriolen weer op hun poten terechtkomen - zal gniffelen en gnuiven van genot. Maar de plotlijn in Mensen als ik is om zo te zeggen redelijk dunnetjes, ja, haast onbestaande. Ook het al te opzichtig etaleren van zijn countrykennis - overschotjes van zijn Johnny Paycheck-biografie? - is hier minder op zijn plaats. Mensen als ik is vermakelijk en geschreven met bijna vanzelfsprekende bravoure. Toch lijkt het of de auteur zich niet steeds raad wist met zijn queeste naar menselijke evenknieën. Zodoende moeten we het stellen met veel 'geoudehoer', waar in reviaanse traditie gelukkig wel 'Gods zegen op rust'.

Christophe Vekeman, Mensen als ik, De Arbeiderspers, 160 p., 17,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234