Donderdag 17/10/2019

Terug naar de natuur

‘Meer tijd voor jezelf en minder rennen voor al die spullen’: deze mensen gingen terug naar de basis

Boskanter is een zelfvoorzienende boerderij in Brakel waar de bewoners als gemeenschap samenleven. Beeld Bas Bogaerts

Alles achterlaten en ver weg een nieuw, eenvoudig leven beginnen: voor velen is het een utopie. De Amerikaan John Chester volgde die droom en maakte er een documentaire over. Maar ook hier leeft dat less is more-idee.

“Het begon allemaal met een belofte aan onze hond”, luidt een van de eerste zinnen uit The Biggest Little Farm; een documentaire die de Amerikaan John Chester draaide over zijn eigen leven en die vandaag verschijnt. Chester en zijn vrouw Molly leidden een hectisch leven in Los Angeles: hij als regisseur, zij als chef-kok. Tot ze uit hun appartement werden gezet omdat de hond van het koppel aanhoudende geluidsoverlast veroorzaakte.

Noch Chester, noch zijn echtgenote wilde het dier in een asiel plaatsen. Dus besloot het koppel te verhuizen. Die beslissing zette hen aan het denken, want beiden speelden ze al langer met het idee om het roer volledig om te gooien en een zelfvoorzienende boerderij te beginnen. Weg van het drukke stadsleven en back to basics. “Plots leek dat ons een simpele en logische optie”, vertelt Chester tijdens een bezoek aan Brussel. “Zonder goed na te denken, kochten we een domein waar we verliefd op waren geworden. Een veel grotere uitdaging dan eerst gedacht. Maar al snel realiseerden we: this is as good as it gets. Dit is het echte leven.”

Het verhaal van Chester en zijn vrouw is geen unicum. Ook hier kiezen mensen soms voor een bewuster bestaan ver weg van alles. Veerle Huybrechts deed dat en liet een carrière als vertaler-tolk achter zich om een bio-landbouwbedrijf op te richten met haar man. “Ik was ongelukkig in mijn job, het was mijn passie niet”, vertelt ze over die eerdere carrière. “Ik wilde de rest van mijn leven niet op die manier spenderen. Voor ik het wist was ik eigenaar van een landbouwbedrijf. En hoewel ik nu een zaak moet runnen, ben ik veel rustiger dan in mijn vorige job. Ik slaap een pak beter.”

Beeld uit ‘The Biggest Little Farm’. Beeld Cinemien

Marjolein Jonker, in Nederland dé experte op vlak van tiny houses (kleine, mobiele en vaak zelfvoorzienende huisjes, red.), maakte ook impulsief de klik. Ze raakte geïnspireerd door de tiny house movement, een groeiende beweging uit de Verenigde Staten die mensen oproept om (veel) kleiner en onafhankelijker te gaan wonen. “Mensen willen minder focussen op spullen en meer op eenvoud, rust en vrijheid”, zegt Jonker. “Deze woonvorm is ook gewoon een pak haalbaarder: je moet je niet doodwerken om een veel te groot huis te kunnen afbetalen.”

Terug naar de basis

Jonker merkt dat er veel belangstelling is voor haar project. “Ik zie dat men terug naar de basis wil. De afgelopen decennia zijn we steeds meer gaan consumeren, maar we worden daar niet gelukkiger van. Het is tijd om eenvoudiger te gaan leven. Meer tijd voor jezelf en minder rennen voor al die spullen: het is een behoefte die leeft.”

Jonkers kleine huis is bovendien volledig zelfvoorzienend: voor haar energievoorzieningen hangt ze niet vast aan grote energiereuzen. Daardoor kan ze, waar toegestaan, haar huis zetten op eender welke plek. Totale vrijheid dus. Dat geldt ook voor Boskanter, een zelfvoorzienende boerderij in Brakel waar de bewoners als gemeenschap samenleven.

Een gezin in Boskanter. Beeld Bas Bogaerts

“Vrijwilligers van over heel de wereld komen naar hier”, zegt Ine Debrabandere die samen met haar man het initiatief startte. “Wat men hier komt zoeken is voor iedereen anders: voor sommigen is het een kwestie van onafhankelijk zijn, voor anderen dan weer van engagement voor bijvoorbeeld het milieu. We willen deuren openen, opties verbreden en uitwegen tonen waar veel mensen het gevoel hebben dat ze vast zitten. We zijn vrijer, zodat we meer naar creatieve oplossingen kunnen zoeken.”

Die vrijheid is volgens Debrabandere belangrijk. “We hangen minder af van de klok”, gaat ze verder. “Naar de bioscoop of het theater gaan doen we bijvoorbeeld niet. We kunnen dat wel als we willen, maar omdat we meer voldoening halen uit de verbondenheid met de natuur en met elkaar hebben we dat soort ontspanning minder nodig.”

Aanpassen

John Chester moest zich aanpassen aan zijn nieuwe levensstijl. “Gestoord en ongelooflijk moeilijk”, noemt hij het zelf. Het parcours van de Amerikaan en zijn gezin was bij momenten hobbelig: in de eerste jaren op de boerderij, werden ze er geconfronteerd met de ergste droogte en bosbranden ooit.

“Het was intens. Je denkt aan opgeven maar dat kan gewoon niet. We hadden alles achtergelaten dus er was geen weg terug. Er is ook een dosis schaamte gemoeid met wat we deden: bij elke tegenslag in die beginjaren, zie je jezelf als een mislukkeling. Veel mensen geloofden niet in ons project, maar je leert dat dat alles een deel is van het proces waar je door moet.”

Ook Marjolein Jonker ziet dat ‘tiny house’-initiatieven soms op weerstand stoten. “Ik merk nog steeds dat er weleens vooroordelen zijn”, vertelt ze. “Vooral omwonenden en gemeenten weten niet goed hoe ze moeten omgaan met het concept. Ze denken dat het allemaal heel alternatief is, en dat klopt niet.”

Lode Devos, Greenpeace-coördinator op rust, besloot 45 jaar geleden al om met zijn vrouw en een paar vrienden anders te gaan leven en verhuisde naar een afgelegen hoeve over de taalgrens. “We woonden met zeven samen in een commune, het was tenslotte de tijd van de hippies”, zegt hij al lachend over die periode. “Dat deden we vanuit een ecologisch standpunt, nog lang voor daar zoveel rond te doen was. Het zat intuïtief in ons.”

Een ‘tiny house’ in New York. Beeld BELGAIMAGE

Anno 2019 leeft Devos nog steeds op dezelfde plek, niet meer in communestijl maar wel in een cohousing-project. “Deze plek is vandaag nog altijd een oase waar mensen tot rust komen”, gaat hij verder. “We proberen zo zelfbedruipend mogelijk te zijn. In het begin ging dat er allemaal heel primitief aan toe en stonden we ons loon af aan een gemeenschappelijke pot. Maar niemand heeft ooit een seconde spijt gehad. We pasten de manier waarop we leefden aan aan de realiteit. En bovendien is het fijn om te weten dat als er morgen een ramp uitbreekt, we het toch even zelf kunnen redden.”

Ook John Chester heeft nooit spijt gehad van zijn beslissing. Na een paar jaar op zijn landgoed, kreeg hij er een zoontje. “Om in volledige harmonie te leven met de natuur en daar je kind in te zien opgroeien is onbeschrijfelijk”, klinkt het. “Onlangs vertelde hij me dat hij echt gelukkig is. Heel bijzonder wanneer een kind van vier je dat zegt. Ik hoopte altijd al dat hij dit alles naar waarde zou kunnen schatten wanneer hij oud genoeg was, maar dat doet hij nu al. Dat bewijst dat we iets hebben bereikt waar we trots op kunnen zijn.”

‘The Biggest Little Farm’ loopt vanaf vandaag in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234