Maandag 14/10/2019

Reportage

Mee achter de microfoon bij de opnames van Het Heerlijk Hoorspel Reinaert de Vos

Liesa Van der Aa tijdens de opnames. Beeld Tine Schoemaker

Een bos vol beesten, bakken humor en zelfs een vleugje erotiek. Reinaert De Vos, het nieuwste hoorspel van Het Geluidshuis heeft alles om een hit te worden. De Morgen ging kijken naar de opnames van de bestseller in spe. 

"Zeg, dit zijn wel dingen die ik nooit aan de toneelschool heb geleerd." Actrice Liesa Van der Aa heeft er net een zoveelste poging op zitten om de dodenmars van Chopin mee te neuriën. Op zich geen onoverkomelijke opdracht, alleen moet Van der Aa het klassieke stuk als kip ten berde zien te brengen. En ritmisch tokken blijkt niet haar sterkste punt. Andere dierengeluiden vormen gelukkig geen probleem. De voorbije uren kroop Van der Aa onder meer in de huid van een met flatulentie kampend stinkdier, een agressief konijn, een schattige eekhoorn en een flirterige wolvin.

Dat doet ze in opdracht van Het Geluidshuis, het Antwerpse audioproductiehuis dat dankzij zijn hoorspelen de doorbraak naar het grote publiek forceerde. In de reeks 'Heerlijk Hoorspel' zijn ze ondertussen aan het veertiende luisterboek toe. Deze keer werd
Reinaert de Vos in een modern jasje gestoken, met onder meer Van der Aa op de affiche. 

Beeld Tine Schoemaker

Zij werd aan de mouw getrokken door het triumviraat Koen Brandt, Paul Wauters en Mark Borgions, respectievelijk regisseur, auteur en illustrator van de succesvolle hoorspelen. "Het koppelen van de juiste acteurs aan de juiste personages is altijd een puzzel", vertelt Brandt. "Je vertrekt van het karakter van zo'n personage en gaat dan op zoek naar een acteur die daarbij past. Reinaert de vos is sluw, wakker en een tikkeltje onbetrouwbaar. Een rol die Wouter Hendrickx op het lijf is geschreven, vonden wij." Koen De Graeve mag in de huid kruipen van de goedmoedige Bruin de beer, Filip Peeters neemt de rol van Isegrim de wolf voor zijn rekening en Van der Aa is diens vrouw Hersinde die zich de aandacht van Reinaert laat welgevallen. 

Beeld Tine Schoemaker

Het samenstellen van de cast is niet alleen een puzzel, maar ook een beetje een gok. Niet elke goede acteur blijkt een groot talent achter de microfoon. "Een aantal grote namen de studio in lokken is geen garantie op succes", vertelt Brandt. "Je hebt niets aan een bekende kop als je een hoorspel maakt. Het is niet omdat je een goede acteur bent, dat je daarom meteen ook over een expressieve stem beschikt." Bovendien zijn tijdens de opnames voor de voorbije dertien luisterspelen al een hele reeks van die bekende namen de revue gepasseerd. "En we willen dezelfde stemmen toch niet te vaak laten terugkomen. Wie al eens een hoofdrol heeft gespeeld, komt in principe bij volgende opnames enkel nog voor een paar bijrollen in aanmerking." 

Terug in de studio heeft Van der Aa ondertussen versterking gekregen van Joke De Bruyn, die op haar beurt een heleboel dieren moet zien te imiteren. De combinatie van de twee doet het volume in de studio aanzienlijk toenemen. "Pas op, ze gaan gillen", roept Brandt wanneer Van der Aa en De Bruyn respectievelijk als konijn en eekhoorn beginnen te schreeuwen dat Reinaert de doodstraf verdient. Een taak waar vooral De Bruyn zich met de nodige decibels van kwijt. Ook Brandt is onder de indruk: "Help me er aan herinneren dat ik nooit ruzie zoek met Joke."

Geen kernfysica

Het enthousiasme van elk van de acteurs die in de loop van de dag in de studio langskomen is aanstekelijk. "Dit is gewoon heel leuk om te doen", zegt Van der Aa. "Je kan en mag je hier volledig smijten." Op een geloofwaardige manier een eekhoorn, een konijn of een wolvin imiteren is dan ook geen kernfysica, vindt Van der Aa. "Niet bang zijn om op je gezicht te gaan, meer is het niet. Je moet je ego aan de deur van de studio kunnen achterlaten."

Beeld Tine Schoemaker

Dat ego zit bij de acteurs die op de eerste opnamedag passeren alvast op geen enkel moment in de weg. Schakelen tussen verschillende accenten, stemmetjes uitproberen of het aanbrengen van kleine variaties in de tekst, het gebeurt allemaal in een razend tempo. Onderbrekingen zijn er amper. Dat hoeft ook niet, legt Brandt uit. "We knippen en plakken er achteraf de beste pogingen uit." Het strakke tempo zorgt ervoor dat ze bij Het Geluidshuis in vijf dagen tijd een hoorspel kunnen inblikken. Maar die opnames zijn slechts een klein deel van het verhaal. Het project Reinaert de Vos startte maanden geleden al, tijdens een weekend aan zee. "Daar hebben we met zijn drieën beslist welk verhaal het meest geschikt was om in een luisterboek te gieten", vertelt Wauters. Die keuze wordt gemaakt aan de hand van een aantal criteria. Zo moeten er in de eerste plaats voldoende interessante personages voorhanden zijn. Wauters: "Wat dat betreft is Reinaert de Vos een cadeau, ik mocht met een heel bos vol beesten aan de slag."

Ook de populariteit van zo'n verhaal is een factor in het beslissingsproces. Wauters: "We werken het liefst met verhalen die iedereen wel kent, maar die niemand nog exact kan navertellen." De verhaallijn mag ook niet te veel bochten maken. De hele vertelling moet immers op één schijfje passen, goed voor 79 minuten opnametijd. Ten slotte is het kiezen van het juiste verhaal vaak ook een kwestie van timing. "Ook Frozen stond bijvoorbeeld heel lang op ons verlanglijstje", vertelt Wauters. "Maar toen besloot Disney er een tekenfilm van te maken. Sindsdien kent iedereen het verhaal van de ijsprinses en hebben wij ons plan maar opgeborgen."

Beeld Tine Schoemaker

Tijdens dat weekendje aan de kust had ook illustrator Mark Borgions een behoorlijke vinger in de pap. Bij elk luisterspel hoort immers ook een prentenboek waarin de belangrijkste personages te zien zijn. En die afbeeldingen moeten van bij het prille begin zijn afgestemd op de rest van het opnameproces. "Hoe een personage klinkt, moet kloppen met hoe hij of zij eruitziet", legt Borgions uit. En dat is soms wat zoeken. "Een houthakker die met een zware basstem spreekt, moet er stoer uitzien. Geef je diezelfde houthakker een piepstemmetje, dan moet de bijhorende tekening er helemaal anders gaan uitzien." Voor Borgions is het tijdens de opnames dan ook spannend afwachten wat de acteurs van hun personage maken. "Het zou niet voor het eerst zijn dat ik na het horen van de opnames opnieuw naar de tekentafel moet."

Ondertussen zijn Hersinde de wolvin en Reinaert de vos in de studio aan een paringsdans begonnen. En die heeft behoorlijk wat voeten in de aarde. Wanneer Hersinde na al dat geflirt met de vos in gestrekte draf terug naar huis holt, worden achter het mengpaneel behoorlijk wat wenkbrauwen gefronst. Het gehijg van Van der Aa, die Hersinde speelt, zit tijdens dat spurtje niet helemaal juist, vinden Brandt en co. "Een wolf heeft vier poten, geen twee", is de behoorlijk cryptische regieaanwijzing. Waarna Van der Aa foutloos de ademhaling van een rennende wolf imiteert. Ook al is ook dat iets wat ze waarschijnlijk niet aan de toneelschool heeft geleerd.

Het Heerlijk Hoorspel Reinaert de Vos ligt vanaf 3/10 in de winkel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234