Zaterdag 28/05/2022

Boek

Marleen Temmerman: "Er zijn te weinig feministen"

Marleen Temmerman. Beeld PHOTO_NEWS
Marleen Temmerman.Beeld PHOTO_NEWS

Twintig jaar nadat de internationale gemeenschap in Caïro besliste om de strijd voor betere vrouwenrechten op te voeren, maken professor Marleen Temmerman en journaliste Tine Maenhout een balans op. Het boek 'Milady, waar vrouwenrechten echt over gaan', is opgebouwd rond verhalen uit Kenia en Mozambique, afgewisseld met meningen van experts van hier.

De aanleiding voor het boek gaat terug naar 1994, toen in Caïro de tienjaarlijkse International Conference for Population and Development plaatsvond. Voor het eerst werd die VN-conferentie niet door demografische thema's overheerst, maar resulteerde het jarenlange lobbywerk van vrouwenbewegingen in het omschrijven van het concept 'reproductieve gezondheid'.

"Vrouwen kregen het recht om te bepalen wanneer, met wie en hoeveel kinderen ze willen", vat Marleen Temmerman samen. "Niet meer dan dat, maar toen was dat zeker niet evident, en voor het grootste deel van de wereld ook nu niet." Samen met een vroegere conferentie over mensenrechten in Wenen, werden al die afspraken in 1995 in Peking vastgelegd in wat vrouwenrechten zijn.

Twintig jaar later is het glas halfvol of halfleeg, zegt het hoofd van het departement voor Reproductieve Gezondheid en Onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie. "Op een aantal gebieden is er vooruitgang, meer meisjes dan ooit gaan wereldwijd naar school en armoede is verminderd. Vrouwenrechten zijn in bepaalde delen de wereld er echt op vooruitgegaan, zoals in een aantal Latijns-Amerikaanse en Afrikaanse landen. In Rwanda zijn er meer vrouwelijke dan mannelijke parlementsleden, in Kenia is er een nieuwe grondwet met betere rechten voor vrouwen, al zal de toepassing nog een tijdje duren."

Werk aan de winkel

Toch is er wereldwijd nog veel werk aan de winkel. "Dagelijks huwen 39.000 meisjes onder de achttien jaar, meestal gearrangeerd. Geweld tegen vrouwen is in de meeste landen juridisch niet geregeld, de moedersterfte is verminderd, maar in veel landen niet significant en ook de vrije toegang tot voorbehoedsmiddelen of het recht om zelf te beslissen hoeveel kinderen men wil is in veel landen een groot probleem."

Ook dichterbij is er nog veel ongelijkheid. "Er zijn grote verschillen tussen West- en Oost-Europa bijvoorbeeld. Maar ik denk bijvoorbeeld ook aan de situatie van migrantenmeisjes hier. We moeten vooral niet denken dat de verworvenheden die we hebben blijven, er zijn globale tendensen om die terug te schroeven."

Feministen

Temmerman vreest dat we te makkelijk in slaap vallen. "Weinig mensen noemen zich 'feminist'. Bij de start van een voordracht komt vijf of tien procent daarvoor uit, ik denk omwille van de retoriek en de extreme symbolen uit het verleden, maar als je voorbeelden geeft en uitlegt dat feministen vrouwen én mannen zijn die het evident vinden dat ze dezelfde rechten hebben, dan is een ruime meerderheid feminist."

Ze zegt dat er ook meer vrouwen nodig zijn die het feminisme een nieuwe invulling geven, zoals de Brusselse MR-politica Assita Kanko, die recent haar wedervaren met besnijdenis beschreef in een boek (Parce que tu es une fille). "Wij moeten ons bewust zijn van de problemen en die op de politieke agenda zetten. Maar we moeten vooral vrouwen steunen in die landen waar het gebeurt. Trouwens, waar zijn de moslima's hier die zeggen dat herstel van maagdenvlies niet moet gebeuren? Ook zij moeten opstaan en het doen. Niet alleen, maar samen met ons."

'Milady (waar vrouwenrechten echt over gaan)' is uitgegeven bij Lannoo en ligt in de boekhandel. Het boek wordt woensdagavond voorgesteld in de Gentse Vooruit, met een panelgesprek waaraan onder meer Etienne Vermeersch, Meyrem Almaci, Vicky Claeys, Patsy Sörensen en Sultan Balli deelnemen.

Donderdag en vrijdag viert het International Centre for Reproductive Health (ICRH), het geesteskind van Marleen Temmerman, haar twintigste verjaardag met een internationale conferentie in het Pand in Gent. Dit centrum werd aan de UGent opgericht dankzij een eerste subsidie van Europa voor aidsbestrijding in Kenia. Later kwamen er afdelingen in Kenia en Mozambique bij, ondertussen staan 300 medewerkers op de payroll en telt het ICRH dubbel zoveel vrijwilligers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234