Dinsdag 26/05/2020

Gouden Boekenuil

Mark Schaevers wint Gouden Boekenuil met 'Orgelman'

Mark Schaevers.Beeld canvas

Humo-journalist Mark Schaevers vangt de Gouden Boekenuil voor 'Orgelman', zijn biografie over de vergeten Joodse kunstenaar Felix Nussbaum. Daarmee is Schaevers de eerste Vlaamse laureaat sinds 2003 en wordt hij 25.000 euro rijker. Hij haalde het in het ultieme juryberaad van gedoodverfde winnaar Jeroen Brouwers en zijn kostschoolroman 'Het hout'.

"De Gouden Boekenuil 2015 gaat naar een boek dat een onderbelicht gebleven deel van ons verleden evoceert en ook vandaag relevant is", zo motiveerde de jury in de Brusselse KVS zijn keuze voor 'Orgelman'. "Het imponeert, verbluft en ontroert." De bekroning van Schaevers voor 'Orgelman' is verrassend en ook weer niet. Het werd immers hoog tijd dat een non-fictieboek nog eens een Gouden Boekenuil kon meegrissen.

Schaevers, in een ver verleden mee aan de wieg van de vroegere Gouden Uil, behoort tot de redactie van medesponsor Humo. Dat kon met Bart Vanegeren ook een prominent jurylid naar voren schuiven. Niet alleen daarom had Schaevers goede papieren. Zeker ook omdat het verlangen naar een Vlaamse winnaar in de wandelgangen luid begon te gonzen. Tom Lanoye was in 2003 met 'Boze Tongen' de laatste winnaar van Vlaanderens belangrijkste literatuurprijs. Schaevers was dit jaar de enige Vlaming op de vijfkoppige shortlist.

De laureaat ontving de cheque van 25.000 euro uit handen van juryvoorzitter en VRT-radiostem Friedl' Lesage en kreeg daar bovenop een kunstwerk van Philip Aguirre. De vakjury bestond naast Lesage uit Tim de Gier, Marja Pruis, Danny Theuwis, Bart Vanegeren en Vicky Vanhoutte. Het juryrapport laat weten dat ook Jeroen Brouwers tot op het laatst in de running was. "Na veel wikken en wegen, orgelen en hout vasthouden" maakte de jury dan toch een unanieme keuze voor Schaevers.

De drie andere shortlistgenomineerden; winnaar van vorig jaar Joost De Vries (Vechtmemoires), Rob van Essen (Hier zijn ook mensen) en Nina Weijers (De consequenties), vielen eerder af. De 27-jarige Weijers mocht zich wel troosten met de Prijs van de Lezersjury, goed voor 2.500 euro. Haar debuutroman 'De consequenties', een fascinerende ideeënroman over een performancekunstenares Minnie Panis, werd door de lezers gesmaakt vanwege "zijn sprankelende frisse taalgebruik, het intrigerende verhaal en de pareltjes van zinsconstructies". Ze maakt ook nog kans op de Libris Literatuurprijs, op 11 mei.

In het nu met de Gouden Boekenuil gelauwerde 'Orgelman' reconstrueert Schaevers met veel inzet het leven van de vergeten Joodse kunstenaar Felix Nussbaum (1904-1944). Vanaf 1933 was het bestaan van Nussbaum als balling moeilijk en aan het eind van de oorlog werd het tot op de grond verschroeid. Evenmin als zijn vrouw Felka Platek keerde Nussbaum terug van het laatste transport naar het Oosten vanuit de Mechelse Dossinkazerne. Niets restte van zijn schilderijen en zijn grote faam in het Berlijnse interbellum. Schaevers' biografie mondt uit in "een bevlogen reis langs het Europa van de eerste helft van de vorige eeuw."

De jury prees 'Orgelman' als "een boek dat een tijdsbeeld en een mentaliteitsgeschiedenis biedt, een schildersleven, een oorlogsdood en een literaire verrijzenis". 'Orgelman', verschenen bij De Bezige Bij, vermengt het "alledaagse met het bijzondere om zo tot een uitzonderlijk en waarachtig tijdsdocument te komen". Ook "de slimme compositie en vlekkeloze taaltoets" werden onder lof bedolven. Dertien jaar lang werkte Schaevers als "een avontuurlijke kamergeleerde" aan deze biografie met aanzienlijke literaire kwaliteiten. Arnon Grunberg ontwaarde zelfs er echo's in van Nobelprijswinnaar Patrick Modiano.

Beeld rv

Schaevers is ook Clausbiograaf

Mark Schaevers (1965) studeerde Germaanse talen en ging nadien bij de uitgeverij Kritak in Leuven werken. Als journalist bij het weekblad Humo bouwde hij een uitgebreide staat van dienst op. Zijn interviews met auteurs als Arnon Grunberg of Gerrit Komrij gelden als schoolvoorbeelden in het genre. In 1996 trad hij in dienst bij De Standaard, waar hij vijf jaar chef was de literaire bijlage Standaard der Letteren. In 2001 keerde hij terug naar het weekblad Humo, waar hij tussen 2001 en 2004 als co-hoofdredacteur fungeerde.

Als auteur maakte hij naam met zijn boek over de joodse Duitse exilauteurs aan de Belgische kust: 'Oostende, de zomer van 1936' uit 2001. Ook bewerkte hij zijn eigen citatenboek 'Groepsportret' over Hugo Claus tot een theaterstuk. In 2011 stelde hij het boek 'De wolken: uit de geheime laden van Hugo Claus' samen uit de papieren nalatenschap van Hugo Claus. Schaevers is onlangs ook aangeduid als de officiële biograaf van Hugo Claus, nadat Piet Piryns vanwege gezondheidsredenen moest afhaken.

Mark Schaevers.Beeld PHOTO_NEWS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234