Maandag 21/10/2019

Eels

Mark Everett (Eels): "Ik wilde een gezin en dat is me gelukt. Of toch heel even"

Mark Everett. Beeld Gus Black

Dood en droefenis blijven de eeuwige molen­stenen om de nek van Eels-frontman Mark Everett. Tegelijk geldt: zijn malheur, onze magie. Opnieuw puurde Eels een prachtplaat uit malaise. The Deconstruction lijmt ander­maal de scherven van een verbrijzeld hart en omarmt het noodlot.

"Probeer je echt wel om gelukkig te zijn?”, polst Mark Oliver Everett plots in de Londense hotelsuite waar we hebben afgesproken. De ingelaste stilte doet vermoeden dat het geen retorische vraag betreft. Wanneer hij de verschrikte blik aan de andere kant van de tafel bemerkt, grinnikt de frontman van Eels met enig leedvermaak. Een pasklaar antwoord wil hij gelukkig ook meteen uit zijn mouw schudden. “Het is in feite doodeenvoudig. Natuurlijk wil je gelukkig zijn. En tegelijkertijd is net dát zo’n rotklus. Iedere keer moet je opnieuw zien recht te krabbelen wanneer het leven weer eens de benen onder je lijf heeft weggemaaid. En dan moet je – fuckin’ telkens opnieuw – de beslissing maken om oprecht gelukkig te willen zijn. Het leven, it’s a motherfucker. Alleen: wanneer je aan die gedachte toegeeft, ben je pas écht het haasje.”

Everett – kortweg ‘E’ voor vrienden en fans – weet natuurlijk waarover hij spreekt. Als tiener trof hij zijn vader dood aan in bed. Hartaanval.

“Ik had nog nooit een koud en dood lichaam gevoeld, en zo had ik het sindsdien willen houden”, zegt hij kurkdroog.

Maar daar stak dat loeder van een noodlot een stokje voor. Toen hij na jaren ploeteren in de marge eindelijk een doorbraak forceerde met Beautiful Freak, werd dat succes meteen bewolkt door de zelfmoord van zijn zus Liz. “Ze heeft acht keer geprobeerd om een eind aan haar leven te maken”, verzucht hij. “Eén enkele maal heb ik haar op tijd kunnen redden, toen ze op de badkamervloer in mijn armen lag. Maar de negende keer… toen was het prijs. Zij kreeg het laatste woord over de keuze tussen leven en dood.”

In diezelfde periode verloor hij ook zijn moeder aan een schofterige longkanker. Tussen het toeren in stond E zo vaak mogelijk aan haar ziekbed, tot aan haar laatste adem.

En omdat de bliksem bijna nooit twee keer inslaat op dezelfde plaats, maar sommige mensen het onweer nooit kunnen vermijden, verloor hij ook zijn favoriete nichtje bij de aanslagen van 11 september 2001. “Plots was ik de enige overlevende in mijn toch al zo kleine familie. Ik was er heilig van overtuigd dat de Everett-dynastie zou eindigen na mijn dood.”

Quod non. Het wiegeliedje ‘Archie Goodnight’ op zijn nieuwste plaat is opgedragen aan zijn pasgeboren zoontje. En ergens verder op datzelfde album zingt hij ook verteder(en)d: ‘I love our little family, and our life’.

Everett is de vijftig voorbij, maar hij lijkt eindelijk de rust en het geluk te hebben gevonden. Of is dat maar schijn? “Archie is nu elf maanden oud, en ik vind hem een waardevoller bezit dan eender welke erfenis die ik ooit zou kunnen nalaten. Hij was niet gepland, maar absoluut welkom. Om je niet te vervelen met zoetsappige clichés, zal ik alvast zeggen: hij is nu nog verschrikkelijk lief, maar God weet of dat zo blijft.” (lacht)

Trouwen: slecht idee

“Een gezin stichten was het eerste wat in me opkwam, toen ik vier jaar geleden even uit de muzikale ratrace verdween. Ik voelde me uitgewrongen na de voorbije twintig jaar. Ik wilde zelfs effenaf kappen met muziek maken. Ik had wel al eens een rustpauze ingelast na Blinking Lights and Other Revelations (2005). Maar dat… dat kon je bezwaarlijk rust noemen. In die periode schreef ik aan mijn memoires, ging ik op tournee en blikte ik drie platen in. De gedroomde break voor elke maniakale workaholic. (lacht) O ja, en tussendoor maakte ik ook nog die BBC-documentaire (Parallel Worlds, Parallel Lives, red.) over mijn vader.

“Ironisch genoeg was dat dus de méést belastende rustpauze ooit. Heb ik weer, natuurlijk. Zelfs toen ik me doelbewust afzonderde van de bewoonde wereld, en leefde in een silent meditation retreat, was ik nog de hansworst die op toiletpapier songteksten schreef omdat dat verdomde hoofd maar bleef malen.

“Deze keer heb ik vier jaar succesvol níéts gedaan. Nu ja, ik had meteen weer een andere bucket­list af te vinken. Zo wilde ik per se een gezin, en dat is me gelukt. Of toch voor even. Net als bij mijn muziek ben ik te methodisch te werk gegaan. Met een laser­achtige focus zette ik mijn zinnen op die relatie. Maar zo wérkt het dus niet.

Mark Everett, in 2013 in Cirque Royal in Brussel. Beeld Alex Vanhee

Een vrouw tegenkomen en meteen trouwen was… euh… niet mijn beste idee. ‘I love that you’re my best friend and my wife’, zing ik in ‘Sweet Scorched Earth’. Dat wordt nog lollig op tournee. (grinnikt) Het huwelijk was in een vingerknip weer voorbij. Het was een sprookje zonder ‘en ze leefden nog lang en gelukkig’. Ik heb er wel veel uit bijgeleerd. Na alle drama in mijn leven mocht ik niet zo naïef zijn om te denken dat een wederhelft plots de eerste helft van mijn leven zou doen vergeten. Het leven is chaos, en je moet je een weg zien te banen in die warboel. Dat is het bitterzoete raadsel van het leven, zeker?”

Parallel universum

Het gesprek is amper een kwartier bezig, of Everett heeft ineens slinks de tafels gedraaid. Ik pols naar zijn zoontje in een gestrand huwelijk, en plots hoor ik mezelf bedremmeld bekentenissen afleggen op een teruggekaatste vraag. “Jij hebt het maar twaalf jaar kunnen trekken, zeg je? Dan heb je het alleszins langer volgehouden dan ik, vriend”, tikt hij me op de knie. “Maar je bekijkt het helemaal verkeerd.

Waarom voel je je schuldig tegenover een kind omdat het gezin naar de haaien is gegaan? Kinderen zijn pragmatischer ingesteld. Als het je lukt om een liefdevolle vader te zijn, heb je eigenlijk al gewonnen in hun boek. Of ik daarin zal slagen? Ik hoop het. Ik doe mijn fuckin’ best. Mijn zoontje heeft nu al vaker een warme knuffel gekregen dan ik ooit van mijn vader. Hij was een briljante geest, maar een afwezig mens.”

De man over wie hij spreekt, is Hugh Everett III: een wiskundig en natuurkundig genie. Op z’n 12de was hij al pennenvriend met Albert Einstein, en later zou hij beroemd worden met zijn veel-werelden­interpretatie van de kwantum­mechanica. Zijn theorie van parallelle universums wordt tot op vandaag nog voortdurend gebruikt in tv-series, sf-romans en -films. “Heb je die recente aflevering van The X-Files gezien?”, vraagt de frontman van Eels geamuseerd. “Tuurlijk! Je leek me al net zo’n binge watching nerd als ik. In die aflevering over een parallel universum en samenzweringstheorieën was er een prachtige hommage aan mijn vader. En de ijdeltuit in mij vond het ook wel geestig dat ik in de dialoog betrokken werd. Maar sowieso is elke aanleiding om het genie van mijn pa onder de aandacht te brengen, een overwinning voor hem en mij. Of een overwinning van het leven op de dood.”

‘Tais-toi ou meurs’

In het niet zo parallelle universum waar de jonge Mark en zijn zus Liz deel van uitmaakten, gedroeg diezelfde vader zich zo afstandelijk dat E vandaag bekent dat hij hem pas na zijn dood écht heeft leren kennen, door op onderzoek te gaan. “Ik heb mijn pa een zeldzame keer kunnen betrappen op menselijk gedrag”, zegt Everett alsof hij droogkomisch een grap vertelt. “Onze kat maakte ooit te veel kabaal naar zijn zin, waarop hij ‘Shut up or die!’ riep naar het beestje. Dat vind ik dus hilárisch. Die zin werd een soort running gag tussen mij en mijn zus.”

Diezelfde uitspraak vond trouwens ook haar weg naar de titel van de Franse vertaling van zijn autobiografie Things the Grandchildren Should Know: ‘Tais-toi ou meurs!’

Over dode huisdieren gesproken: het laatste sterfgeval in de familie Everett dateert van vorig jaar. Toen legde zijn trouwe viervoeter het loodje, na veertien jaar. Aan hem wordt de nieuwe plaat opgedragen.

“Het klinkt klef, maar het was hartverscheurend om Bobby Jr. te verliezen. Ik noemde hem wel eens ‘the sixth Eel’. Hij maakte ook écht deel uit van de groep. In het nummer ‘Last Time We Spoke’ hoor je hem bijvoorbeeld als een wolfje huilen, en hij was ook de blikvanger in de clips van ‘Hey Man (Now You’re Really Living)’ en ‘The Look You Give that Guy’. Wat een geweldig beestje.”

Maar eigenlijk zijn huisdieren altijd een rot­slecht idee, mijmert E. “In het beste geval leven ze lang genoeg om er zo zwaar aan gehecht te raken, dat je niet meer zonder hen kunt. Geen idee wat me dus bezielde om na zijn dood twee nieuwe keffers in huis te halen. Zeker omdat Bobby de liefste hond ter wereld was, en dit kleine rotzakken zijn. Ik heb ze vernoemd naar Charles Manson en Ted Bundy, omdat ze even doorslecht zijn. (grijnst) Ik heb er geen spijt van, nee. Het is eigenlijk de perfecte hommage aan Bobby Jr., omdat die twee blaffende terroristen me er elke dag opnieuw aan herinneren wat een volmaakt vriendje hij was.”

En dan vertelt Everett plots dat hij Bobby had willen klonen. Ik lach ongemakkelijk – is het een grap? – maar hij fronst bedenkelijk. “Nee, ik hou je niet voor de gek. In Noord-Korea vind je wetenschappers die je hond voor een bespottelijk hoog bedrag willen klonen. Ik heb die mogelijkheid serieus overwogen. Maar uiteindelijk zag ik ervan af. Waarom? Omdat het me te veel aan een slechte horrorfilm doet denken. Wie weet wat voor moordlustig mormel ik in de plaats had gekregen.”

Monsters

Of de dood nog steeds een belangrijke plaats inneemt in zijn leven, willen we weten. In zijn tien jaar oude memoires Things the Grandchildren Should Know word je immers voortdurend op je eigen sterfelijkheid en nietigheid gewezen. Een opbeurende avond beleef je niet met dit boek.

Maar op zijn nieuwste plaat The Deconstruction wil hij die tristesse bijstellen. ‘Now smile! Feels good, right?’ schreeuwt hij bijvoorbeeld manisch in ‘You Are the Shining Light’. Het klinkt als een pleidooi voor vrolijkheid en geluk, maar het is voor hem ook zo’n beetje de summiere samenvatting van zijn oeuvre. Zelfs in de treurigste songs welt altijd een lust voor het leven op.

“Mijn zwarte humor wordt wel eens verward met een zwarte kijk. Dat is een dwaling. Ik ben geen vrolijke jongen, maar ik wil wel gelukkig zijn. Daarom heb ik het op deze plaat over een persoonlijke deconstructie en reconstructie van
sweetness en innocence. Meer ís er immers ook niet wanneer je geboren wordt. Daarna komt de rottigheid. Je begint muren op te trekken, juist om die onschuld en zachtheid te beschermen. En zo veranderen we geleidelijk aan in monsters. Ik zoek naar de mens achter het monster. Want alleen die is een knip voor zijn neus waard in deze wereld.”

Beeld rv

The Deconstruction van Eels verschijnt op 6/4 bij PIAS. Eels speelt op 8/7 op Rock Werchter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234