Woensdag 19/02/2020

Cultuur

Marathontheater beloont volharding van het publiek

Julien Gosselin brengt in DeSingel een marathonvoorstelling van maar liefst negen uur.Beeld Simon Gosselin

Met het Don DeLillo-drieluik Joueurs/Mao II/Les Noms schotelt de Franse theatermaker Julien Gosselin zijn publiek een voorstelling van maar liefst negen uur voor. Een bijzonder uitputtende marathon, maar de beloning komt aan de eindmeet.

Het begint met een aftelklok. Wanneer de teller op nul staat, gaat de wekker. En begint een voorstelling waarbij het onbegonnen werk is om verder af te tellen. Joueurs/Mao II/Les Noms duurt ruim negen uur. Voor de Franse theatermaker Julien Gosselin is het een koud kunstje – zijn vorige voorstelling, een bewerking van de monumentale roman 2666 van de Chileense auteur Roberto Bolaño, duurde ruim elf uur.

Nu gaat het om drie romans van Don DeLillo, de Amerikaanse auteur die in zijn vaak ietwat bevreemdende romans de rol van geweld in de westerse samenleving onderzoekt. De drie stukken zijn dan wel in één lange voorstelling te zien (tussen de drie bedrijven door zijn er korte intermezzo’s, ook gebaseerd op werk van DeLillo), maar het is niet zo dat ze één verhalend geheel vormen. Ook kwalitatief zijn er overigens grote verschillen te merken.

Zo is het eerste deel, Joueurs, een zootje. Een zootje waarvan je als toeschouwer eigenlijk maar weinig ziet: het gros van Joueurs – over de link tussen economie en terreur – speelt zich af achter een muur, terwijl de actie plaatsvindt op de drie grote schermen die boven de scène hangen. Cameralui volgen de acteurs doorheen verschillende decors, en op het grote scherm wordt live een film gemonteerd van de actie. Gevolg: je kijkt meer naar een film dan naar theater, en dat is niet altijd even boeiend. Integendeel. 

Ondertussen word je overdonderd door de dissonante livemuziek en woordenbombardement dat Gosselins cast – stuk voor stuk klasbakken, al pakken de grote gebaren van het Franse theater niet altijd even goed uit in de intieme beeldvoering van het stuk – op je afvoert. Combineer dat met de verwarrende gedachtesprongen van DeLillo, en het is moeilijk om níét verloren te lopen in Joueurs.

Beeld Simon Gosselin

Trance

Mao II, daarentegen, is een pak gerichter. De gefrustreerde, roepende – en vaak nietszeggende – personages uit Joueurs ruimen na drie uur plaats voor een oude auteur, die beklaagt dat terroristen de cultuurbepalende rol van kunstenaars hebben ingenomen. De camera en de filmprojectie zijn nog steeds aanwezig, maar meer dan in het eerste deel gebeurt er ook iets op de scène zelf. Elke minuut lijk je als toeschouwer meer en meer in het verhaal te worden getrokken. Na drie uur voel je je meer en meer thuis in het bizarre, dystopische universum van DeLillo. Daarin ligt de kracht van Gosselins marathon: hoe langer je blijft kijken, hoe meer je de vreemde hersenkronkels van de auteur en van zijn personages kunt volgen.

Wie zijn aandacht er zes uur lang kan bijhouden, ziet zijn inspanning dan ook beloond in het slot, Les noms. Les noms is prachtig theater, en hoewel de beeldtaal van Gosselin doorheen de hele marathon dezelfde blijft – gestileerde decors, realistische dialogen en heel wat invloeden uit de cinema – klikken de tandwielen pas in het slot helemaal in elkaar. Les noms is opgevat als een detectiveverhaal, waarin sektarische moorden centraal staan. Gosselin creëert met steeds veranderende decors een doolhof, waarin zowel de acteurs als het publiek verdwalen. Voor het eerst krijg je als toeschouwer het gevoel dat je in dezelfde trance bent beland als de personages: de wereld van Gosselin en DeLillo is griezelig en beangstigend, maar ook intrigerend en fascinerend.

De grootste uitdaging van Joueurs/Mao II/Les noms is meteen ook de grootste sterkte ervan. Het vraagt moed, volharding en concentratie om je ruim negen uur over te geven aan het literaire theater van de Fransman. Maar hoe langer je blijft kijken, hoe meer Gosselin en DeLillo je in hun greep krijgen. Dit is geen comfortabel theater. Maar het is wel uiterst krachtig.

Joueurs/Mao II/Les noms speelt op 2 en 3 maart in deSingel, Antwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234