Zaterdag 16/01/2021

BoekenDe Morgen gidst

Mannen in alle formaten: de boeiendste boeken van het moment

Nicole Krauss.Beeld Goni Riskin

De Morgen gidst u door het allerbeste dat er te lezen is.

In de eerste verhalenbundel van de Joods-Amerikaanse Nicole Krauss staan mannen centraal, van de zachte minnaar en de begripvolle vader tot de mysterieuze acteur en de ­gewetenloze geweldenaar. Ze schrijft zonder een oordeel te vellen. ‘Geboorte, liefde, pijn, ­verdriet en geluk, gegoten in een strakke, beeldende en muzikale taal’, vond onze recensent.

Nicole Krauss, ‘Een man zijn’, Ambo/Anthos, 278 p, 23,99 euro

Jacht op het schuldgevoel

Jannah Loontjes.Beeld rv

De Nederlandse filosofe en schrijfster Jannah Loontjens kampt altijd maar weer met een opdringerig schuldgevoel. Tegenover haar omgeving, haar moeder, geliefden, vrienden, zelfs tegenover onbekenden. Waar komt dat toch vandaan? In Schuldig speurt ze – met filosofen als Kant in de hand – bevlogen naar de oorzaken van haar ­gedrag. En zoekt ze een uitweg.

Jannah Loontjens, ‘Schuldig’, Podium, 239 p., 20,99 euro

De pedalen verloren

Candice Carty-Williams.Beeld Lily Richards

Niet enkel Booker Prize-winnares Bernardine ­Evaristo toont zich verrukt over Candice Carty-­Williams’ debuut Queenie. Een journaliste verliest de pedalen na een miskraam, de breuk met haar vriend en ontslag bij de krant. Verstrooiing via dating­apps en affaires zorgen ervoor dat het allemaal nog meer uit de hand loopt. Luchthartig, maar met gedurfde politieke ondertoon.

Candice Carty-Williams, ‘Queenie’, Prometheus, 398 p., 19,99 euro

Wie ben je, kunstenaar?

Hilde van Canneyt.Beeld Dirk Vermeirre

Journaliste Hilde van Canneyt haalde zowat elke levende Belgische kunstenaar voor haar microfoon. In diepgaande interviews gunt ze ons een blik in het hoofd van de artiest. Meer dan honderd kunstenaars, van Rinus Van de Velde en ­Octave Landuyt tot Luc Tuymans, lieten zich verleiden tot het beantwoorden van haar indringende ‘ques­tionnaire’.

Hilde van Canneyt, ‘4321 vragen aan 123 kunstenaars’, B&L, 35 euro

Oscar Wilde op nieuw rijm

Oscar Wilde in 1882.1Beeld rv

De ballade van Reading Gaol van Oscar Wilde uit 1898 is het beroemdste gevangenisgedicht aller tijden. De 654 regels tellende ballade is een ode aan een ter dood veroordeelde moordenaar en een aanklacht tegen het gevangenissysteem. Schrijver Maarten Asscher zorgt nu voor een nieuwe berijmde en metrische vertaling en duidt het ontstaan van het gedicht.

Oscar Wilde, ‘The Ballad of Reading Gaol’, bewerking Maarten Asscher

Het ongetemde vuur

Ignaas Devisch.Beeld Wouter Van Vooren

‘Lange tijd was vuur een onbeheersbare kracht en zorgde het vooral voor angst en afhankelijkheid. Daarmee heeft de moderne mens afgerekend. Vuur is voortaan van ons.’ Maar is dat wel zo vanzelfsprekend, vraagt filosoof Ignaas Devisch zich af in Vuur. Een vergeten vraagstuk. Ons massale gebruik van fossiele brandstoffen bedreigt immers mens en milieu.

Ignaas Devisch, Vuur. Een vergeten vraagstuk, De Bezige Bij, 23,99 euro  

Alle teugels los met Ed

Uit 'feest' van Ed van der Elsken.Beeld Humo

Op zoek naar een verrukkelijk fotografisch klei­nood om het jaar mee in te zetten? Instant vrolijk word je van feest van Ed van der Elsken (1925-1990). Rond 1960 werkte hij aan een zwart-witfotoboek rond feestelijke gebeurtenissen als dans, kermis of dronkenschap. Het bleef in de lade. Maar nu is het alsnog uitgegeven, precies zoals hij het ooit wou. Een ­triomf van ritme en levenslust.

Ed van der Elsken, ‘feest’, NAi uitgevers/Publishers, 224 p., 19,50 euro.Beeld Humo

Kicken op muzikaal Berlijn

Popkenner en auteur Leo Blokhuis tijdens de presentatie van de top-2000.Beeld ANP

Muziekauteur Leo Blokhuis was flabbergasted toen ‘Heroes’ voor het eerst zijn oorschelpen binnendrong. Het lokte hem naar Berlijn, waar David ­Bowie de plaat componeer­de. In dit ruimhartig geïllustreerde boek onderzoekt hij waar­om Berlijn zo’n bijzondere ­kweek­vijver is gebleven, van Kurt Weill tot Krautrock, van U2 tot techno. Je kunt amper wachten om de koffers te pakken.

Leo Blokhuis, ‘Berlijn. Een muzikale revolutie’ De Bezige Bij, 230 p., 22,99 euro.

Grasduinen door de canon

U herinnert zich nog wel het hoog opgelaaide debat rond de nieuwe canon van de Nederlandstalige literatuur: het schrappen van Gangreen 1 van Jef Geeraerts. Nu is er ook een mooi verzorgde versie in boekvorm van deze ‘dynamische leeslijst’, die ‘geen stenen tafel voor de eeuwigheid’ is. Met vijftig hoogtepunten en leesfragmenten, van Hendrik van Veldeke tot Harry Mulisch.

‘De canon van de Nederlandstalige literatuur’, ­Vrijdag, 288 p., 29,95 euro.Beeld rv

Lize is er wél

Lize Spit.Beeld Daniil Lavrovski

Plots was hij er, de zorgvuldig geheimgehouden opvolger van Het smelt (2016). Ik ben er niet zorgt nu al voor een ferme rush naar de boekhandels. Lize Spit lijkt in eerste instantie met Brussel als decor een relatiedrama uit te vlooien, in liefst 570 pagina’s. Maar is dat wel zo? Leo moet toezien hoe de persoonlijkheid van haar vriend Simon desintegreert.

Lize Spit, ‘k ben er niet’, Das Mag, 570 p., 25,99 euroBeeld RV

Tijdreis door New York

Beeld RV

De Vlaamse journalisten en stadsgidsen Tom Ronse en Jacqueline Goossens laten je in hun New York-boek meedromen over de metamorfoses van The Big Apple. Een somp­tueus ogende tijdreis, van het kleine Nieuw-Amsterdam in de 17de eeuw tot de postindustriële metropool van nu, en van Times Square tot Ellis Island. Voorzien van prachtig beeldmateriaal.

Jacqueline Goossens en Tom Ronse, ‘New York’, Hannibal, 240 p., 39,95 euro

De schrijver schrijft

Martin Amis schreef met 'Uit de eerste hand' naar eigen zeggen zijn laatste dikke roman.Beeld ELLEN SEIBERT

In het lijvige Uit de eerste hand geeft Martin Amis een fascinerende inkijk in zijn schrijversbestaan, vaak via hechte vriendschappen zoals die met de Amerikaanse auteur Saul Bellow. Via het personage Phoebe Phelps vertelt hij over zijn liefdesleven. Amis verontschuldigt zich voor de namedropping. Maar wat wil je als je zoveel beroemde ­mensen kent?

Martin Amis, Uit de eerste hand, Atlas/Contact, 628 p., 34,99 euro

Diepe dierenzielenroerselen

Clarice Lispector.Beeld rv

“Konijnen hebben veel moeite met denken, omdat niemand gelooft dat zij denken.” In Het raadsel van het denkende konijn verzamelde de ­Braziliaanse Clarice Lispector vier kin­derverhalen, waarin ze tot de diepste zielenroerselen van haar huisdieren poogt door te dringen. Verbluffend geïllustreerd door Gerda Dendooven, vertaald door Arthur Japin en Benjamin Moser.

Uit: 'Het raadsel van het denkende konijn'.Beeld Gerda Dendooven

Clarice Lispector, Het raadsel van het denkende konijn, Querido, 120 p., 21,99 euro. Met tekeningen van Gerda Dendooven.

History from below

David van Reybrouck.Beeld Aurélie Geurts

En plots lag het in de boekhandel: Revolusi van David Van Reybrouck, zijn meteen al als ‘monumentaal’ ontvangen boek over de Nederlandse kolonisatie, Japanse bezetting en onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië. ‘History from below’, noemt hij het, omdat ook de stem van de laatste ooggetuigen weerklinkt. En, betoogt hij, de vrijheidsstrijd had veel internationale tentakels.

David Van Reybrouck, Revolusi, De Bezige Bij, 629 p., 39,99 euro

Persoonlijk patchwork

Ferdinand von Schirach.Beeld rv

Strafpleiter Ferdinand von Schirach maakte wereldwijd furore met zijn onthutsende misdaadverhalen. Nu gaat hij de meer persoonlijke toer op in Koffie en sigaretten. Herinneringen en notities vlecht hij aaneen tot een intrigerend patch­work over vluchtig geluk, ontmoetingen, eenzaamheid of kunst. De taal is uitgebeend. Duitsland smulde ervan, nu wij nog.

Ferdinand von Schirach, Koffie en sigaretten, De Arbeiderspers, 176 p., 21,50 euro . Vertaling Marion Hardoar.

Kussen en klauwen

Schrijver en dichter Gerrit Komrij.Beeld AFP

“Gerrit Komrij kon kussen en klauwen, ontvlammen en blussen”, zo kondigt uitgeverij Van Oorschot deze ‘gedundrukte’ prachtuitgave aan, met een keuze uit de essays en poëzie van Gerrit Komrij (1944-2012). Natuurlijk snij je je vingers aan de vileine uithalen van Komrij in De ultieme vergaarbak, maar er is ook bewondering en mild inzicht. En bovenal een stijl die staat.

Gerrit Komrij, De ultieme vergaarbak, Van Oorschot (‘Gedundrukt’-reeks)

Breugeliaans gevuld

Jeroen Olyslaegers in zijn schuiloord in de Franse Ardennen.Beeld Joris Casaer

Jeroen Olyslaegers sleurt ons in Wildevrouw via de biecht van een herbergier mee naar het op barsten staande Antwerpen van de 16de eeuw. Deze Beer brandt zijn vingers aan de lieden die in zijn kroeg samenzweren. Tot een harige ‘Wildevrouw’ en haar dochter uit het Noorden aankomen. Breugeliaanse taferelen in een overvol boek, rijk aan verwikkelingen.

Jeroen ­Olyslaegers, Wildevrouw, De Bezige Bij

Meesterlijke dierenverhalen

Beeld RV

Het is een sinterklaasgeschenk dat iedereen in het hart zal sluiten, deze nieuwe worp met dierenverhalen van Toon Tellegen, meester in het genre. De egel die naar meer gezelschap verlangt maar tegelijk alleen-zijn cultiveert, of de olifant die in een boom wil klimmen. Tellegen geeft al zijn dieren ­eigenaardigheden mee, waarmee hij ons een spiegel voorhoudt.

Toon ­Tellegen, Ze wisten er meer van, Querido.

In het konijnenhol

Uit 'Alice in Wonderland', de nieuwste prentenboekversie.Beeld Valeria Docampo & Lewis Carroll

Lewis Carrolls tijdloze Alice in Wonderland blijft maar illustratoren en lezers verleiden, maar deze prentenboekversie van Valeria Docampo mag gerust een pareltje heten. Hup, ‘holderdebolder in het konijnenhol!’ Waarna je opnieuw het gehaaste konijn, de waterpijp­rokende rups, de gekke hoedenmaker en de Hartenkoningin ontmoet.

Valeria Docampo & Lewis Carroll, Alice in Wonderland, De Eenhoorn

Machiavelli voor het heden

Machiavelli (1469-1527), dat is toch die cynische filosoof die macht legitimeerde en vond dat een heerser ‘sterk moest zijn als een leeuw en sluw als een vos’? En zelfs geweld niet mocht schuwen? Tinneke Beeckman besloot hem te herlezen. Ze ontdekte een geniaal renaissancewijsgeer en vrijheidsminnaar, terwijl ze gewiekste brugjes naar onze actualiteit slaat.

Tinneke Beeckman, Machiavelli’s lef, uitgeverij Boom

Een zingend riviertje revisited

Schrijver Kader Abdolah.Beeld Jef Boes

Kader Abdolah draait zijn hand niet om voor een megaproject meer of minder. Nadat hij eerder de Koran een nieuwe mal gaf, boog hij zich de laatste jaren over Duizend en een nacht, de Arabische verhalen die als ‘een zingend riviertje’ door zijn boeken liepen. Oorsprong is de treurnis van een door zijn vrouw bedrogen koning. Abdolah voegt commentaren toe.

Kader Abdolah, 1001 nacht. Een her­vertelling, Prometheus 

Er was eens een pandemie

Ilja Leonard Pfeijffer: verzamelde kronieken.Beeld Tim Dirven

Een van de betere literaire lockdownboeken is dat van Ilja Leonard Pfeijffer. Misschien omdat hij zich in het epicentrum van de Covid-19-uitbraak bevond, in Noord-Italië? Vanuit Genua berichtte Pfeijffer over de ontwrichtende gevolgen van corona in nu gebundelde dagelijkse kronieken in de NRC. De schrijver gaf toe dat hij het virus eerst weglachte, maar al vlug moest bijdraaien.

Ilja Leonard Pfeijffer, 'Quarantaine', De ArbeiderspersBeeld Arbeiderspers

Onnadrukkelijk overrompelend

‘Een oeuvre dat onnadrukkelijk overrompelend is’, zo schreef Het Parool over Esther Gerritsen. Haar nieuwe roman De terugkeer vangt allerwegen lof en snijdt diep. Vijf jaar was Jennie toen haar vader de hand aan zichzelf sloeg, twintig jaar later kijkt hij vanuit het hiernamaals naar zijn dierbaren. En nu krijgt de moeder alzheimer. Een familieroman met weerhaakjes.

Esther Gerritsen, 'De terugkeer', De Geus.Beeld rv

Troje volgens Stephen Fry

Nadat Stephen Fry met verve het stof van de Griekse mythes wegblies, verdiept hij zich nu in de roerige geschiedenis van Troje, ‘het juweel van de Egeïsche kust, poortwachter van het verkeer van en naar het barbaarse Oosten’. Fry overdondert ons met anekdotes over de Trojaanse Oorlog, die ontbrandt nadat Paris de beeldschone Helena heeft geschaakt.

Stephen Fry, 'Troje. Een verhaal van liefde en oorlog', Thomas Rap.Beeld Photo News

God in Amerika

Uit 'God Inc I & II' van Carl de Keyzer.Beeld Carl De Keyzer

In de zomer van 1990 toerde Carl De Keyzer door de VS om religieuze groepen voor zijn lens te ­halen. God Inc werd een uniek tijdsdocument. Dertig jaar later deed De Keyzer – in volle corona-opmars – de ­oefening over en zag hoe kerken nu de technologie omhelzen. God Inc I & II toont surrealistische en soms griezelig accurate ­beelden met iconische allures.

Carl De ­Keyzer, ‘God Inc I en II’, Lannoo

Rijneveld strikes again

Beklemmende tweede roman van International Booker Prize-winnaar Marieke Lucas Rijneveld. Mijn lieve gunsteling vertelt het verhaal van de veearts en zijn ‘uitverkorene’, een 14-jarige boerendochter. Gegoten in de vorm van een perverse biecht van een man die zijn ­obsessieve strevingen voor ‘zijn kleine praaldier’ niet kan beheersen. Met knipogen naar Lolita.

Marieke Lucas Rijneveld, ‘Mijn lieve gunsteling’, Atlas/ContactBeeld rv

Grande dame op jaren

Zowel onstuimige feministes als bedaarde ­literaire fijnproevers drukken de 80-jarige grande dame van de Franse ‘autofiction’ aan het hart. De vertaling van Annie Ernaux’ meesterwerk De jaren (2008) toont een slim gecomponeerd patchwork van herinneringen en observaties. Frankrijk van 1941 tot 2006, weerspiegeld in het leven van één vrouw.

Annie Ernaux, 'De jaren', De Arbeiderspers. Vertaling: Rokus HofstedeBeeld rv

Sapiens met plaatjes

Liever een iets lichtere vorm van Sapiens, de bejubelde mensheidsaga van Yuval Noah Harari? Dan is er nu het beeldverhaal dat de Israëlische historicus uitdokterde met striptekenaars David Vandermeulen en Daniel Casanave. In Sapiens is hij zelf de hoofdpersoon. Niet zonder humor loodst Harari zijn nichtje Zoë door de geschiedenis, met interventies van professor Saraswati.

‘Sapiens’, Yuval Noah Harari

Droogkomisch naar het einde

Wat doe je als een terminaal zieke vriendin je vraagt haar bij te staan bij haar levensbeëindiging? Een netelig dilemma voor het hoofdpersonage in Wat scheelt eraan. Sigrid Nunez overtuigt na het geprezen De vriend opnieuw met deze meanderende maar meeslepende, droogkomische roman, vol scherpzinnige observaties over ouderdom, dood en vriendschap.

'Wat scheelt eraan', Sigrid Nunez, uitgeverij Atlas/ContactBeeld rv

Glorieus uitdijen

Vierde deel van de grandioze cyclus van Wessel te Gussinklo, waarin zijn held, de adolescent Ewout Meyster, in de ban raakt van zijn leermeester Somsen, die hem laat kennismaken met psychologie en filosofie. Onderga de particuliere stijl van de BookSpot-winnaar, en laaf u aan de fijnste gevoelsmodulaties en glorieus uitdijende zinnen over deze mentor-leerlingrelatie.

'Op weg naar De Hartz', Wessel te Gussinklo, uitgeverij Koppernik.Beeld rv

Dossier De Morgen gidst

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234