Donderdag 27/02/2020

Cinema

Mag uw 9-jarige in zijn eentje naar +16-films gaan kijken? Vanaf deze maand wel

Een beeld uit 'Bad Boys'.Beeld Sony

Seks, drugs, geweld... het zijn onderwerpen waar we onze kleinste kijkers graag voor afschermen. Sinds deze maand wordt dat echter een beetje moeilijker. Waar er vroeger nog sprake was van leeftijdsrestricties in bioscopen, zijn er sinds dit jaar enkel nog richtlijnen. Wat in de volksmond betekent dat: ja, jouw 9-jarige filmfan in zijn eentje naar de nieuwe ‘Bad Boys 3' mag gaan kijken, als hij dat wil. 

Sinds deze maand zijn de Belgische bioscopen namelijk overgestapt van de KNT-labels (‘Kinderen Niet Toegelaten’) naar het Nederlandse Kijkwijzer. Dat systeem informeert over de risico’s van films voor kijkende kinderen, in plaats van er een strikte leeftijdsrestrictie op te plakken. Dat door middel van pictogrammen, zoals van een spuit, een vuist of een tekstballon, die we op dit moment ook al op DVD’s en games terugvinden. Ook het internationale classificatiesysteem voor games, PEGI, is trouwens gebaseerd op Kijkwijzer.

Ouders verantwoordelijk

“Kijkwijzer geeft enkel een richtlijn”, zo verklaart Anneleen Van Troos, woordvoerder van Kinepolis België. “Er zijn dus geen restricties meer wat betreft leeftijden. Voor ons als bioscoop is het belangrijk dat die richtlijnen goed gecommuniceerd worden, en dat de pictogrammen voor ‘geweld’ en andere gevoelige beelden duidelijk zichtbaar zijn. Veder rust de verantwoordelijkheid om een kind al dan niet naar die film te laten kijken op de ouders. Want waar men vroeger nog kinderen kon weigeren op basis van leeftijd, is dat nu niet meer zo.”

Maar als de ouders zelf niet van de partij zijn, worden kinderen ook gewoon toegelaten. Ook als het gaat om een groepje kinderen van zeg maar 9, die graag een horrorfilm of actiethriller gaan kijken. “Tegenwoordig hebben ze thuis ook alle middelen om zelfstandig toegang te krijgen tot zulke dingen,” klinkt het. “Denk maar aan games en films op streamingdiensten. Het is sinds het invoeren van die nieuwe regelgeving niet meer aan de bioscoop om hen de toegang te weigeren.” 

In Amerika kan dat bijvoorbeeld nog wel. Het ‘Motion Picture Association of America film rating system’ werkt met de markeringen G (geschikt voor elk publiek), PG (ouderlijk toezicht geadviseerd), PG-13 (ouderlijk toezicht streng geadviseerd), R (Restricted: kinderen onder de 17 moeten verplicht een toezichthouder bij zich hebben)  en X (kinderen onder de 17 niet toegelaten). Voor de laatste twee categorieën kan er aan de kassa naar een paspoort gevraagd worden, en kunnen bioscopen klanten die niet aan de voorwaarden voldoen wegsturen. 

Leeftijdsadvies

De kans is groot dat films in België nog steeds een leeftijdsadvies mee zullen krijgen, aanvullend op de pictogrammen van Kijkwijzer. Dat kan ouders bijstaan in hun beslissing om een kind al dan niet mee naar de bioscoop te nemen. Maar dat advies wordt niet bepaald door Kijkwijzer. Wél door de distributeur van de film. Met andere woorden, het bedrijf dat de film aan de man brengt. Het is dus aan te raden om je ook zelf eerst grondig over een film te informeren, voor je er met je kroost naartoe trekt. 

Fantasie vs werkelijkheid

“Te harde beelden kunnen zeker een impact hebben op kinderen jonger dan 16 jaar”, legt kinderpsychologe Karolien Raeymaekers uit. Kinderen zijn immers nog in volle ontwikkeling, onder andere op sociaal, emotioneel en moreel vlak. De vaardigheid om met zeer expliciete, harde beelden of thema’s om te gaan is dan ook een complexe vaardigheid op verschillende niveaus. Een kind moet cognitief in staat zijn om de expliciete en impliciete informatie meegegeven in de verhaallijn van een film correct te begrijpen en interpreteren, maar tevens ook te kunnen nuanceren.”

Een belangrijk aspect daarvan is dat jonge kinderen het verschil niet altijd kennen tussen fantasie en werkelijkheid. “Film is tegenwoordig een totaalervaring waarbij het grote scherm en geluidseffecten je volledig kunnen meesleuren in een andere wereld. Kinderen kunnen overspoeld worden door een gevoel van bijvoorbeeld angst, als ze nog onvoldoende die realiteit-fantasiegrens aanvoelen. Is de spanning te hoog, dan zal die angst zich misschien niet enkel beperken tot de duur van die bepaalde scène, maar ook na de film nog overheersend zijn.”

Imitatie

Jonge kinderen leren daarnaast nog erg vaak door imitatie”, meent Raeymaekers. “De held in het verhaal zal vaak geïmiteerd en verheerlijkt worden. Té grof taalgebruik of erg agressief gedrag in een film zijn voorbeelden van gedrag dat je als ouder nu net niet wilt geïmiteerd zien.”

Uiteraard hangt het van kind tot kind af welke films ze wel en niet aankunnen, en ouders kunnen dat best zelf inschatten. Raeymaekers geeft enkele tips mee waarop zij kunnen letten bij het kiezen van een film. “De films met hardere thema’s mogen niet allemaal over dezelfde kam geschoren worden. Ze kunnen binnen een breed spectrum geplaatst worden, waarbij het belangrijk is als ouder om in te schatten waar in het spectrum de film zich bevindt. Ook de boodschap die de film meegeeft is belangrijk om in rekening te brengen. Is het een film waarbij het geweld gerechtvaardigd wordt of eerder grappig wordt voorgesteld? Als vuistregel kan men stellen dat kinderen onder 12 jaar vaak nog heel wat begeleiding nodig hebben bij films die volwassen thema’s bevatten. Belangrijk is om een weloverwogen beslissing te kunnen maken, rekening houdend met de unieke persoonlijkheid en ontwikkeling van jouw kind.”

“Kinderen volledig weren van actiefilms is ook niet nodig”, besluit ze. “Ze kunnen immers dagelijks ook expliciete beelden te zien krijgen in andere mediavormen, zoals bijvoorbeeld binnen een uitzending van het journaal.”

Combinatie

Raeymaekers is alvast voorstander van een combinatie tussen verschillende waarschuwingen. “Een combinatie van een leeftijdsrichtlijn én de iconen naar inhoud zijn naar mijn mening geen overbodige luxe. Als ouder moet je immers een inschatting kunnen maken voor jouw ‘unieke’ kind en daarbij is een duidelijke en open berichtgeving noodzakelijk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234