Dinsdag 12/11/2019

Recensie Opera

Macbeth Underworld: een overdonderend zwart horrorstuk ★★★★☆

Macbeth Underworld. Beeld Baus / La Monnaie de Munt

Macbeth Underworld is misschien niet dé Macbeth van de eenentwintigste eeuw. Het stuk is wel een opera die een plaats in het repertoire verdient. En zoals de Munt die brengt, is het een wonderlijk, griezelig, verleidelijk kijk- en hoorstuk.

Het begint al goed: op het toneel staat een toverbos waar het bloed van de kale takken druipt en de bebloede lijken langs de stammen schuren. Een kale maan werpt kille schaduwen. En het bos beweegt! Film noir! Horror! Dit moet Macbeth zijn.

Na Hecates proloog komt er een muur van klank op je af: gruwelijk gevulde, uitbundig georkestreerde akkoorden die in elkaar overvloeien, gloeiend en flonkerend, en je twee uur lang, met maar enkele momenten van verpozing, bestormen. Uit het bos verschijnen figuren uit een nachtmerrie: de geest van een oude man met een dolk in de rug, drie wuft geklede bosnimfen (de weird sisters), een kind met kleine geweien op het hoofd. En het liefhebbende Schotse echtpaar natuurlijk: een etherische Lady Macbeth en een edele maar ruwe Macbeth. Zoals je ziet: niet helemaal de personages uit Shakespeares stuk, maar veeleer afspiegelingen ervan zoals je die in je dromen zou ontmoeten. En zo is ook het bos niet echt dat van Birnam, maar eerder een projectie ervan op het binnenste van je dromende schedel.

Macbeth Underworld. Beeld MATTHIAS_BAUS

Bizarre dansen

Die bomen kunnen op het complexe draaitoneel bizarre dansen uitvoeren, de blik prijsgeven op kastelen, die dan weer veranderen in de poorten van de hel, smeedijzeren wenteltrappen of de slaapkamer van het echtpaar Macbeth (decors van Bruno de Lavenère, fenomenaal belicht door Antoine Travert). Even desoriënterend is het verhaal, dat uit flarden van Macbeth bestaat, maar ook andere stukken citeert, gedichten uit latere tijden, de bijbel, of een duivels requiem waarin het eeuwige licht vervangen is door de eeuwige nacht. De componist, Pascal Dusapin, zegt het duidelijk: “Ik wil geen verhaal vertellen maar de wereld zoals ik ze hoor.” Woord, beeld en muziek zijn één en toch verbrokkeld. Het stuk speelt in ons hoofd.

Macbeth Underworld. Beeld MATTHIAS_BAUS

Dusapin, die al verschillende succesvolle muziektheaterstukken op zijn actief heeft, zet hier opnieuw een stap vooruit: zijn klankwereld wordt grootser en spreekt directer aan; de tonus van het stuk blijft ondanks enkele lengtes hoog. En je bent hem dankbaar voor het tedere nachtstuk in de slaapkamer (met begeleiding op de luit) dat heel even de gruwel doorbreekt of voor de groteskere gedeelten,zoals het gemaskerde feest met muzikanten en een spook dat uit de tafel verrijst. Dat alles wordt magistraal gedirigeerd door Alain Altinoglu en door de Franse regisseur Thomas Jolly in goede banen geleid als een geolied ballet van mensen en dingen.

Macbeth Underworld. Beeld MATTHIAS_BAUS

Maar natuurlijk worden de nachtmerries steeds bloediger, zoals die van Lady Macbeth in haar bed, omgeven door kraaien die haar aderlaten. En natuurlijk komt op het einde, aangevuurd door het kind, toch het bos van Birnam opdraven, dat, met dank aan de wonderlijke theatertechniek, opnieuw het openingsbeeld wordt.

Nog voorstellingen in De Munt tot 5 oktober.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234