Donderdag 09/07/2020

Expo

Macabere humor in brons

Thomas Lerooy, 'Fall for gravity', 2016.Beeld © Studio Thomas Lerooy

Op elkaar gestapelde hoofden die een obelisk vormen. Manneken Pis met een doodshoofd. Een variant op het urinoir van Duchamp. De fantasmagorische sculpturen van Thomas Lerooy (1981) prikkelen de verbeelding en harmoniëren met het werk van Félicien Rops (1833-1898). Nu te zien in het Kasteel van Gaasbeek.

Zeggen dat de Belgische hedendaagse kunst de jongste decennia veel internationale weerklank krijgt, is een open deur intrappen. Sommige kunstenaars maken zelfs eerst naam in het buitenland voor ze bij ons doorbreken. 

De naar Brussel verkaste Roeselarenaar Thomas Lerooy bijvoorbeeld. Pas nadat hij drie jaar geleden een expo in het Petit Palais in Parijs had gekregen, als eerste levende kunstenaar ooit, groeide de binnenlandse aandacht voor hem.

Artistieke overgrootvader

Afgelopen weekend opende in het Kasteel van Gaasbeek de expo Vanity Fair waarin hij zijn werk confronteert met dat van symbolist en viezentist Félicien Rops, die hij zijn artistieke overgrootvader noemt. 

“We maken allebei veel vanitaswerk, ruimen veel plaats in voor de vrouw en Rops heeft een humor die me erg aanspreekt.” 

Die humor schuilt zeker in Lerooys werk, al zit er soms een macaber kantje aan, zoals bij het met flessen doorboorde klassieke beeld van een man (Speaking in Tongues) of de samenvoeging van een piëta en de armen van de gekruisigde Christus (Mother and Child).

Het Kasteel van Gaasbeek is geconserveerd zoals het was toen de laatste eigenares het na haar overlijden een kleine eeuw geleden aan de Belgische staat schonk. De werken van Lerooy en Rops zijn naadloos geïntegreerd in het interieur. Sommige sculpturen staan bijna achteloos in een hoekje of op een vensterbank, andere vallen meteen op. Maar altijd dialogeren ze met de andere kunstwerken, meubels en andere objecten in het kasteel.

Tabula rasa

Veel beginnende kunstenaars geven hun artistieke visie tijdens hun studies een eerste duidelijke richting. Bij Lerooy gebeurde dat net erna. 

De opleiding aan het KASK was een breekpunt. We schrijven 2003 en de 22-jarige Lerooy bezon zich over zijn toekomst. “In de academie bevind je je in een luchtbel, je wordt in een richting gestuurd. Mijn interesse voor Belgische kunst werd er helemaal niet gestimuleerd. Nadat ik gestopt was met studeren heb ik beslist nooit meer een job uit te oefenen en voluit te gaan voor het kunstenaarschap. Ik heb toen ook al mijn oude werk weggedaan.”

Thomas Lerooy, 'Leo & Paul', 2017.Beeld © Studio Thomas Lerooy

Na die tabula rasa besliste Lerooy zich op sculpturen en tekeningen te concentreren. Onrechtstreeks is hij beïnvloed door Jef Geys, de eerder dit jaar overleden conceptuele kunstenaar van wie hij vanaf zijn achttiende een tijd assistent was. 

Onrechtstreeks, want het contrast tussen twee kunstenaars kan moeilijker groter zijn dan dat tussen Geys en Lerooy. “We hebben veel over kunstgeschiedenis gepraat, dankzij hem ben ik me erin gaan verdiepen. Toen heb ik ontdekt dat ik erg veel van de Belgische kunst hou. Zowel vanwege de humor als vanwege de beeldtaal.” 

De jonge Lerooy wilde toen veel tekenen, maar zat met een probleem. “Op een maagdelijk wit blad een lijn plaatsen vond ik een agressieve geste. Daarom begon ik oude kunstcatalogi te verzamelen, waarvan ik de bladeren als ondergrond gebruik. Het geeft niet als ze al wat vergeeld zijn.”

Postmodern afval

Opvallend: alle sculpturen op de expo zijn van brons, zelfs degene die op het eerste gezicht, en vaak ook op het tweede, uit andere materialen zoals gips vervaardigd zijn. 

Zelfs het kleurige plakband dat op Embrace lijkt te kleven is van brons. “Ik ben een kind van de jaren 80 en 90, hedendaagse kunst stond toen synoniem voor postmodernisme. Er werd veel met afval gewerkt, en na mijn studies leefde ik bij wijze van spreken op een afvalberg. Dat vond ik niet oké. Brons blijft altijd bestaan. Plastic is minderwaardig én duur. Plus: met brons moet je heel zeker zijn van wat je wilt. Vrijblijvendheid is geen optie. Gewoon maar wat proberen leidt tot slordigheid, tot laksheid.”

Vanity Fair tot 10 juni in het Kasteel van Gaasbeek

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234