Woensdag 19/06/2019

#MeToo

Loopt het uit de hand met #MeToo?

Nederlands historicus en schrijver Ian Buruma stond nog maar een jaar aan het hoofd van "The New York Review of Books" maar voelt zich nu onder druk van een #MeToo-rel onder druk gezet om op te stappen Beeld Photoshot

Ian Buruma, hoofdredacteur bij het prestigieuze The New York Review of Books‘moet’ opstappen omdat hij een essay publiceerde van een man die vier jaar geleden is beschuldigd van seksueel geweld. Is hij slachtoffer van ‘#MeToo-hysterie’?

De Nederlandse publicist Ian Buruma (66) ‘voelt zich gedwongen’ op te stappen omdat ‘de intimidatie op sociale media te enorm is geworden’ nu hij in The New York Review of Books het essay ‘Reflections from a hashtag’ publiceerde.

Daarin laat Buruma de voormalige Canadese radio-dj Jian Ghomeshi zijn val beschrijven nadat hij in 2014 door een twintigtal ex-partners was beschuldigd van seksueel geweld. Hij is voor een deel vrijgesproken, andere aanklachten vervielen omdat hij excuses aanbood.

In zijn essay beschrijft Ghomeshi hoe hij een paria werd, slachtoffer van de genadeloze blauwe vogel. Het past in een reeks van drie artikels onder de titel ‘The Fall of Men’, over de nasleep van de #MeToo-discussie.

Feiten verdoezeld

“Dat heeft iets ironisch”, reageert Buruma in Vrij Nederland. “Ik maakte een themanummer over #MeToo-daders die niet door justitie maar door sociale media zijn veroordeeld. En nu ben ik zelf veroordeeld door Twitter, zonder vorm van proces.”

Over zijn keuze zegt hij: “Het thema interesseerde me: wat moet je vinden van straffen door sociale media? Als iemand niet schuldig is verklaard in strafrechtelijke zin verdient hij te worden aangepakt, zeker – maar in welke vorm dan, en hoe lang moet zoiets eigenlijk duren? Dat verhaal was nog niet verteld.”

Maar Ghomeshi’s versie betekent dus het einde van zijn hoofdredacteurschap.

De belangrijkste kritiek is dat Ghomeshi in zijn artikel sommige feiten verdoezelt en dat Buruma zelf in een interview met de website Slate over het essay het gedrag van de ontslagen dj zou relativeren. “Ik heb geen idee over zijn precieze gedrag – in hoeverre er sprake was van instemming – en dat gaat mij ook niet aan”, zo liet hij optekenen.

Boycot

Ziedende lezers zegden prompt hun abonnement op, Buruma kreeg de wind van voren op sociale media en universiteitsuitgeverijen die met hun advertenties The New York Review of Books mogelijk maken dreigden met een boycot. “Ik voel me dus gedwongen om ontslag te nemen”, aldus Buruma.

Is hij slachtoffer van ‘#MeToo’-hysterie?

“Ingewikkeld”, reageert columniste en schrijfster Heleen Debruyne. “Het klopt dat ‘#MeToo’ soms uit de bocht vliegt. Dat hoeft niet te verbazen. Het is een nodige correctie op een maatschappelijk falen, maar wel een die publiekelijk wordt uitgevoerd. Het risico bestaat dan dat het te ver gaat met beschuldigingen. In de VS reageren ze ook extra gevoelig op dit thema. Ik denk niet dat dit bij ons tot ontslag zou leiden.”

Maar Debruyne vraagt zich af  of het werkelijk een voorbeeld is van #MeToo-hysterie. “We weten niet wat er nog allemaal speelde aan de top”, zegt ze. “Was er interne ruzie over dit stuk? Had hij nog andere conflicten daar?”

Buruma kaart wel een erg relevante vraag aan, vindt Debruyne. “Wanneer is iemand genoeg gestraft? Die vraag moet je absoluut kunnen stellen zonder zelf aangevallen te worden. Al heb ik begrip voor de kritiek dat een apologetisch essay door die man zelf misplaatst is. Een kaderend stuk met interviews met hem maar ook met de slachtoffers, met experts, psychologen was slimmer geweest.”

Macht en medelijden

Filosofe Petra Van Brabandt benadrukt dat we niet te snel moeten zijn in onze consternatie over ‘wat de arme Buruma overkomt'. Van Brabandt: “Elke dag worden mensen ontslagen door botsende visies of inschattingsfouten, en wees gerust: Buruma heeft een goed netwerk. Die moet nu niet in de McDonald’s gaan werken zoals veel anderen die geen andere keuze hebben. Zo’n enorm slachtoffer is hij echt niet.”

Wat we ons volgens Van Brabandt vooral moeten afvragen is: wie heeft hier de macht en met wie worden wij uitgenodigd om medelijden te hebben? “Het is niet dat het lijden van Ghomeshi niet zou bestaan, maar is dat het meest interessante en belangrijke?”, vraagt ze. 

“Buruma gaf iemand die van seksueel geweld is beschuldigd de kans pagina’s lang zijn lijden te laten beschrijven zonder kritische noot. Zo maakt hij een duidelijke keuze over naar wie de empathie moet gaan. Naar Ghomeshi, die toegang krijgt tot dit gerenommeerde blad. Buruma had de macht om hem dat platform te geven of om dat niet te doen of om ook anderen, bijvoorbeeld die vrouwen, ook aan het woord te laten. Hij koos voor dat eerste. Dat kan uiteraard. Maar dan moet je niet verbaasd zijn dat daar publieke woede over ontstaat of dat de uitgever, een commercieel bedrijf, dat aftoetst aan zijn positionering.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden