Vrijdag 18/10/2019

Media

Lezersreacties: bagger of debat?

Beeld Pieter Van Eenoge

Het nieuwsmagazine Vice maakt komaf met de commentaarsectie op haar wetenschaps- en technologiepagina wegens te veel bagger. Daarin staat Vice niet alleen: steeds meer nieuwssites hebben er geen zin meer in. Is dat wel terecht? "Veel mensen worden niet meer gehoord."

Iedereen kent inmiddels de slecht geschreven en nauwelijks onderbouwde 'meningen' en scheldtirades van lezers op nieuwssites. Veelal worden die doorspekt met hoofdletters op rare plaatsen, pijnlijke spelfouten en een dozijn leestekens die een en ander kracht moeten bijzetten.

Bij Motherboard, de technologie- en wetenschapspagina van Vice, hebben ze er intussen schoon genoeg van en schaffen ze de mogelijkheid tot reageren af. Een primeur is dat allang niet meer: Reuters, Bloomberg en een hoop hier minder bekende Amerikaanse nieuwssites zijn er al een tijdje mee gestopt. CNN schakelde vorige zomer de reactierubriek af bij nieuwsstukken die gevoelig liggen, zoals de rellen in Ferguson.

Ook in Vlaanderen ligt de tijd dat op elk artikel vrijelijk gereageerd kon worden via de website, al een tijd achter ons. Deze krant laat enkel reacties toe op opiniestukken, bij De Standaard kan het op een beperkt aantal artikels.

Ook Knack morrelde de afgelopen jaren aan de formule, sinds een tijd kan reageren enkel na registratie. "En dan nog blijft het een punt van discussie", geeft Simon Demeulemeester van knack.be toe. "De reacties leveren niet altijd veel op, maar als we de mogelijkheid afschaffen, dan dreigen we de hele discussie te verplaatsen naar onze Facebook-pagina. En daar is het nog moeilijker om de reacties te screenen, zoals we nu wel doen."

Weten wat er leeft

Hln.be gooit wel consequent alle kanalen open. "Het is een service aan de lezer die een wezenlijk onderdeel uitmaakt van wie we zijn", meent digital media manager Kurt Minnen. Dat kost wel behoorlijk wat energie en geld. Bij hln.be stromen dagelijks duizenden reacties binnen, die stuk voor stuk nagelezen worden door twee voltijdse medewerkers. Slechts een fractie verschijnt effectief online. Nu kan reageren trouwens nog anoniem, maar Minnen overweegt dat op te heffen.

Volledig afschaffen vindt hij evenwel een brug te ver. "Als krant zeggen we graag dat we weten wat er leeft. Dan moeten we ook de maatschappij in alle breedte durven te betrekken. Ook de mensen die het niet zo eloquent kunnen uitleggen. De bagger filteren we er nu toch al uit, net als boodschappen die juridisch niet kunnen, bijvoorbeeld omdat ze racistisch zijn."

Het is inderdaad makkelijk om laatdunkend te doen over kromme redeneringen en spelfouten, maar is het wel eerlijk om die zomaar te bestempelen als niet relevant en opzij te vegen? Professor mediarecht Dirk Voorhoof (UGent) maakt zich alvast zorgen over een recente uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat bevestigde een veroordeling van het Estse nieuwsportaal Delfi voor beledigende en hatelijke lezerscommentaren op een bedrijfsleider. Die eiste dat Delfi de berichten verwijderde, wat ook gebeurde, maar wilde nadien toch een schadevergoeding.

"Daar ben ik het dus absoluut niet mee eens", zegt Voorhoof, die door deze (juridische) inperking een verschraling van het debat vreest. "Steeds meer nieuwssites schaffen de lezersreacties af en zo verdwijnt het debat. Ofwel zullen ze door dit arrestte streng filteren, uit angst voor vervolging of aansprakelijkheid. Een groot deel van de stemmen wordt zo niet meer gehoord. Het zijn misschien niet altijd de fraaiste meningen, maar ze leggen evengoed de maatschappelijke pijnpunten bloot. Dit neigt naar censuur."

Volledige openheid

Voor Tom Naegels gaat dat argument toch niet helemaal op. "Ik vind niet dat de vrijheid van meningsuiting op elke plek maximaal moet zijn, of dat een krant verplicht moet zijn alles te publiceren. Op het internet vind je vandaag genoeg mogelijkheden om je mening te ventileren. Evengoed merk je dat het blind openstellen van de commentaarsectie tot verdringing leidt, en tot discussies die lang niet allemaal over het artikel zelf gaan. Zo stoot je ook mensen af. Het idee dat volledige openheid de beste manier is om iedereen aan bod te laten komen, klopt niet."

Of het ook anders kan? De Amerikaanse site Digg, die lezers zelfs artikels laat schrijven, probeert alvast een soort paneldiscussie te stimuleren tussen de auteurs en de lezers. Het besef dat hun opmerkingen gelezen en beantwoord worden door een levend wezen, zou de lezers in toom moeten houden, hoopt de site. "Het is absoluut een valabele piste", denkt ook Naegels. "Alleen: het is vandaag gewoon geen prioriteit op redacties."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234