Maandag 11/11/2019

Operarecensie

‘Le silence des ombres’: Eftelingsprookjes in de opera ★★★★☆

'Le silence des ombres' (De Munt/KVS) Beeld Gianmaria De Luca

Niet elke opera hoeft een nieuwe interpretatie van Mozart of Wagner te zijn. Met de nieuw gecomponeerde trilogie Le silence des ombres hebben De Munt en de KVS hun seizoen op een uiterst frisse manier geopend. Of hoe poppenkast ook een plaats heeft in de grote schouwburg.

Zou Maurice Maeterlinck een plaatsje krijgen in de Vlaamse canon waar sommige politici hardop van dromen? De Gentenaar schreef in het Frans, maar is vooralsnog de enige Belgische auteur die zich Nobelprijswinnaar mag noemen. Bovendien heeft zijn werk een dikke eeuw later nog maar weinig aan kracht ingeboet. Dat toont Le silence des ombres, een nieuwe, driedelige opera op basis van drie korte stukken die Maeterlinck schreef voor marionettentoneel.

In de grote zaal van de KVS, waar deze productie van De Munt en KVS in première ging, zijn het geen marionetten, maar operazangers die de wereld van Maeterlinck bevolken. Eerst in La mort de Tintagiles, een sprookjesachtige vertelling over twee zussen die hun kleine broertje willen beschermen tegen een boze koningin; Aladdine et Palomides, een exotisch liefdesverhaal, sluit de avond af. Daartussen is er het korte tafereel Intérieur, dat de twee helften met elkaar verbindt.

Alles tezamen is dat (inclusief pauze) goed voor een avond van ruim drieënhalf uur. Dat is veel, maar componist Benjamin Attahir en regisseur Olivier Lexa weten de lichte speelsheid van Maeterlincks teksten te behouden. Niet dat u vrolijk wordt van Le silence des ombres: Maeterlinck was geen optimist, en elk van deze verhalen draait rond de onontkoombaarheid van de dood. Maar de sprookjesachtige sfeer voorkomt dat deze opera bezwijkt onder het gewicht van de thematiek, en de compositie bezondigt zich nooit aan sentiment of kitscherig melodrama. Dat de personages bordkartonnen figuren zijn – Maeterlinck deed niet aan psychologisering – is geen zwakte, maar een sterkte: zelfs in de opera behouden deze verhalen hun luchtige, poppenkast-achtige kwaliteit.

'Le silence des ombres' (De Munt/KVS) Beeld Gianmaria De Luca

Tijdloos

De muziek van Attahir is vaak frivool en dreigend tegelijk, en altijd onvoorspelbaar; de enscenering van Lexa is klassiek (dat kasteeldecor!), maar verrast in de details. Het schaduwspel in La mort de Tintagiles is niet bijster origineel, maar wel doeltreffend: de ideale mix van horror en spel. Soms lijkt het alsof je in het sprookjesbos van de Efteling bent beland. Klassieke decors en moderne inkleding – videoprojecties en lichteffecten – geven Le silence des ombres een tijdloze kwaliteit.

Die tijdloosheid is tegelijk de sterkte en de zwakte van deze opera. De eeuwigdurende waarde van Maeterlincks vertellingen maakt dat ze ook een zekere noodzakelijkheid ontberen. Le silence des ombres was misschien waardevoller geweest als deze opera probeerde om meer te zijn dan zomaar een enscenering van Maeterlincks vertellingen. Maar met hun eigenzinnige en frisse interpretatie van deze oude verhalen, tonen Olivier Alexa en Benjamin Attahir wel dat onvoorspelbaarheid, niet het minst in de operawereld, altijd welkom is.

Tot 6 oktober in KVS, Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234