Donderdag 02/02/2023

‘Last Place’ van Grandaddy: Een fabelachtige vuilnisbelt

hoes Grandaddy Beeld Grandaddy
hoes GrandaddyBeeld Grandaddy

Nee, er is niets nieuws onder de zon op de eerste Grandaddy-plaat sinds 2006. Jason Lytle en co. reizen met hun afgedankte elektronica en krakkemikkige gitaren ook nu weer naar de achterkant van de maan. Wat ze daar hebben gevonden? Vertrouwde miserie van een tijdloze schoonheid.

Pieter Coupé

Is het dat maar? U dacht het vast ook toen u vorig jaar ‘Way We Won’t’ hoorde, een schot voor de boeg van Grandaddy’s vijfde studio-album. Begrijpelijk: fijn nummer, maar het kon net zo goed dateren uit 2006, toen de vorige plaat uitkwam, Just Like the Fambly Cat. Of uit 1997, toen de band rond Jason Lytle doorbrak met Under the Western Freeway en de single ‘AM 180’. Dat tegelijk groots en kapot klinkende riedeltje draaide destijds zelfs meerdere rondjes in de dagprogrammatie van StuBru.

Is het dat maar? Met die gedachte stapt frontman Jason Lytle vast elke ochtend uit bed: elke keer hopen op het beste, altijd weer een beetje ontgoocheld door de slagen die het leven uitdeelt. “That’s what you get for gettin' outta bed / You’re such a tragic kid, aren’t you glad you did?”, klinkt het sarcastisch in het voorts ook eerder bittere dan zoete ‘That’s What You Get for Gettin’ outta Bed’.

Er mogen dan twintig jaar zijn verstreken sinds ‘AM 180’, Lytles leven is er in al die tijd beslist niet makkelijker op geworden. De grootste spelbreker? Andere mensen, natuurlijk, en dan vooral (ex-)geliefden. In ‘The Boat is in the Barn’ ziet hij hoe zijn lief al hun gezamenlijke foto’s van haar telefoon wist. Hij pompt zichzelf moed in; “I got a lot to keep me going”.

Grandaddy Beeld Grandaddy
GrandaddyBeeld Grandaddy

Terwijl je weet: dat wordt weer een avond eenzaam zuipen. Gitaar spelen en – te veel – bier drinken in zijn stulpje out in the country, het zijn nog altijd Lytles favoriete bezigheden. “You know it’s all a metaphor / for being drunk and on the floor”, hoor je dan ook in ‘Jed the 4th’ – prettig weerzien trouwens met die robot, van wie we nu zeker weten dat het voor Lytle een manier is om over zichzelf te zingen zonder dat het te pijnlijk wordt.

Gelukkig heeft Lytle ook een nog een betere remedie tegen leed dan drank: zijn hoofd leegmaken door te wandelen en dán liedjes te schrijven – “In a trance and wandering about in the canyon land”, zoals hij het zelf verwoordt. En ja, die songs klinken bekend in de oren, zoals ook de miserie vertrouwd aanvoelt. “I’m trying a road that’s dead on the end / That’s how it goes, so copy and save and send”, klinkt het in ‘Brush with the Wild’.

Lytle stoeit niet met hiphop of r&b, maar blijft binnen het kader dat hij tussen 1997 en 2006 trok: krakkemikkige indierock die het kronkelige pad van Pavement volgt (‘Check Injin’), psychedelica die Pink Floyd achterna wil zweven naar de maan, maar net als Flaming Lips blijft steken in een baan om de aarde (‘The Boat Is in the Barn’). Lytle zingt het ook weer allemaal bijeen met die hoge, afgeknepen Neil Young-achtige stem, wat hem soms als Mercury Rev laat klinken, zoals in ‘This Is the Part’.

En hij doorsnijdt zijn songs ook nog altijd met synths uit de kringwinkel en elektronica van de vuilnisbelt. Dat verhoogt de aandoenlijkheid van de songs, maar schrijnt evengoed als Lytle in de iets snellere songs ‘Brush with the Wild’ en ‘Evermore’ doet denken aan Sparklehorse met tekstflarden als “My message is lame / I’m insane” en “Grieve like a freeway tree / Old and grey, no love in your leaves”.

Nee, een StuBru-hit zal dat niet meer opleveren, tijdloze schoonheid des te meer, want we hebben het hier nog niet eens gehad over slotduo ‘Lost Machine’ en ‘Songbird Son’. De eerste song reikt weer eens naar de sterren, de tweede richt de blik onverbiddelijk naar binnen, beide keren valt het uitzicht zwaar tegen: “Everything about us is a lost machine” en “Message better left unsaid / Don’t say nothing.”

Lytles leven is een stort, maar hij zingt er fabelachtig mooi over. Gelukkig beseft hij dat zelf ook: “It’s all I can do, a beautiful mess”, zingt hij.

Uit bij 30th Century Records / Columbia Records

Grandaddy speelt op 5/4 in een uitverkochte AB en op 15/7 staat de band op Dour Festival.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234