Donderdag 28/05/2020

Lars von Trier schokt Cannes met nazigrapjes

Beeld REUTERS

Bij regisseur Lars von Trier is het altijd moeilijk om uit te maken waar de realiteit eindigt en de fictie begint. Niet alleen in zijn films, maar ook in het echte leven. Gisteren zond het Deense enfant terrible opnieuw een schokgolf over de Croisette, niet met zijn nieuwe film Melancholia, maar met allerlei choquerende uitspraken tijdens de persconferentie. 'Ok, I'm a Nazi.'

Twee jaar geleden deed Lars von Trier (1956°) het festival huiveren met scènes van genitale mutilatie in zijn film 'Antichrist', die Charlotte Gainsbourg toen de prijs voor beste actrice opleverde. Dit jaar is hij weer in de competitie aanwezig met de film 'Melancholia'. Centraal staat de verhouding tussen twee zussen, Justine en Claire (Kirsten Dunst en opnieuw Charlotte Gainsbourg). Alles wordt in gereedheid gebracht voor het grote huwelijksfeest van Justine, in het landhuis van haar zus. Maar dan blijkt dat een onbekende planeet, Melancholia genaamd, die achter de zon verscholen zat, op weg is naar de aarde. Een botsing lijkt onvermijdelijk.

'Melancholia' werd aangekondigd als 'a beautiful movie about the end of the world'. En dat is het inderdaad geworden. Zo mooi zelfs dat Von Trier zich tijdens de persconferentie openlijk begon af te vragen of hij dit keer geen "crap" had afgeleverd: "Ik hoop van niet, maar de mogelijkheid bestaat dat deze film niet de moeite waard is om te bekijken."

De relatie tussen beide zussen evolueert dus tegen de achtergrond van het naderende einde van de wereld. De melancholie uit de titel verwijst niet alleen naar de aanstormende planeet, maar ook naar de depressieve gemoedsgesteldheid van de pas getrouwde Justine, terwijl haar nuchtere zus Claire alle moeite van de wereld doet om haar te overtuigen dat ze gelukkig zou moeten zijn. Naarmate het apocalyptische einde dichterbij komt, is het net Justine die haar kalmte en sereniteit weet te bewaren, terwijl Claire stilaan hysterisch wordt.

Het is zonder twijfel de meest romantische film van Lars von Trier, maar het betreft hier wel donkere, van doodsverlangen en melancholie doordrongen romantiek, waarbij ook de muziek van de Duitse componist Richard Wagner, meer bepaald de ouverture uit Tristan und Isolde, nadrukkelijk aanwezig is.

Duitse roots
Misschien moet de goedgemutste Von Trier beseft hebben dat 'Melancholia' dit keer geen schandaal of controverse zou veroorzaken en heeft hij daarom beslist om dan maar zelf voor een schokgolf te zorgen tijdens de persconferentie. Daar vertelde hij onder meer dat hij lange tijd gedacht had Joods te zijn en dat hij daar gelukkig mee was. Tot hij ontdekte dat hij eigenlijk Duitse roots had: "Ik ben te weten gekomen dat ik eigenlijk een nazi ben. Mijn familie was Duits en dat stemde me eigenlijk wel gelukkig. Wat kan ik zeggen? Hitler heeft veel misdaan, maar ik denk dat ik de man begrijp. Hij is geen good guy, maar ik begrijp hem en ik sympathiseer zelfs een beetje met hem." Met nog steeds dezelfde ironische glimlach voegde Lars von Trier er wel meteen aan toe dat hij daarom nog geen voorstander was van de Tweede Wereldoorlog en dat hij niet tegen de Joden is. "Ik ben zelfs een grote voorstander. Van alle Joden. Well, Israel is a pain in the ass."

Hij deed daarnaast nog andere 'grappige' uitspraken, zoals over zijn voornemen om een pornofilm van drie, vier uur te draaien, met Kirsten Dunst en Charlotte Gainsbourg, "and lots of very unpleasant sex." De actrices glimlachten, maar toch vooral groen. Ook toen de regisseur zei dat Kirsten Dunst zelf een depressie gehad heeft en daarom zo goed was in haar rol.

Gisterenavond kwam er nog een officieel communiqué waarin het Festival van Cannes liet weten dat Von Trier zijn verontschuldigingen had aangeboden.

De comeback van Mel Gibson
Op de website van het Amerikaanse vakblad The Hollywood Reporter werd in verband met de nazigrappen van Lars von Trier meteen opgemerkt dat "als dit in Amerika was gebeurd, het over en uit was voor zijn carrière."

Zonder de naam van Mel Gibson te noemen, kon dat makkelijk begrepen worden als een verwijzing naar de carrièredip van de acteur na zijn fel gemediatiseerde problemen: eerst zijn dronken antisemitische tirades en later de agressie tegenover zijn ex-vriendin Oksana Grigorieva. Het feit dat Mel Gibson publiekelijk in ongenade is gevallen, was er trouwens de oorzaak van dat de film 'The Beaver', die door Jodie Foster geregisseerd werd en waarvan de opnamen van eind 2009 dateren, zo lang op een bioscooprelease heeft moeten wachten.

In 'The Beaver' speelt Gibson de rol van een zwaar depressieve man die alleen nog kan communiceren via een handpop in de vorm van een bever. De film werd hier in Cannes buiten competitie vertoond en Mel Gibson kwam wel opdagen voor de photocall en het rodeloperritueel, maar bleef weg van de persconferentie. Daar gaf Jodie Foster, die ook de vrouwelijke hoofdrol voor haar rekening neemt, wel tekst en uitleg: "Ik kan Mels gedrag niet goedpraten, maar ik ken hem al jaren als lieve en trouwe vriend." En verder zei ze ook nog dat deze rol voor Mel Gibson misschien wel "therapeutic and cathartic" kan geweest zijn.

 Hitler is geen 'good guy', maar ik begrijp en sympathiseer zelfs met hem  
Lars von Trier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234