Dinsdag 22/10/2019

Poëzie

La casa del artista: Rimbaud verveelde zich vaak stierlijk in de Ardennen

Het Musée Rimbaud, op een boogscheut van waar de dichter zijn jonge, maar doodongelukkige jaren spendeerde. Beeld Alamy Stock Photo

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: het huis waar dichter Arthur Rimbaud opgroeide.

Celebrity Endorsement, ze kennen er wat van in het Franse Charleville–Mézières. Om de hoek waar Arthur Rimbaud (1854–1891) opgroeide, hebben zelfs de kapper en het biorestaurant een gratuite quote van de dichter op de gevel. We associëren de bohemien niet bepaald met zijn kapsel, maar met een verwilderd bestaan op een ­zolderkamertje in Charleville–Mézières: zijn geboorteplek in de Franse Ardennen. Dat van die zolder lijkt nog te kloppen ook. ‘Dans un grenier où je fus enfermé à douze ans, j’ai connu le monde’ schreef hij. Rimbaud had geen gemakkelijke jeugd. Zijn alleenstaande moeder Vitalie Cuif had alle moeite van de wereld om haar vier kinderen (op) te voeden en reageerde dat wel eens op hen af. Rimbaud had een haat-liefderelatie met haar: hij noemde zichzelf soms ‘een weeskind’ en het gezin ‘een hondennest’. In Charleville kan je het huis, waar hij tussen 1869 en 1875 woonde, bezoeken. Patti Smith kwam er op bedevaart. Beat poet Allen Ginsberg logeerde in de kamer waar Rimbaud in 1870 zijn eerste gedichten schreef. Maar eerlijk: zijn geest is weg. Er is zelfs geen meubilair uit zijn tijd te zien, laat staan manuscripten.

Het museum in Charleville-Mézières. Beeld Alamy Stock Photo

Interessanter is het Musée Rimbaud, aan de overkant van de straat. ‘Je suis rentré à Charleville… Je meurs, je me décompose dans la platitude, dans la mauvaiseté, dans la ­grisaille’, lezen we daar in een depri brief uit 1870. Rimbaud verveelde zich vaak stierlijk in de Ardennen. Gelukkig kon hij vluchten in de poëzie, in de drank en in de wijde wereld. Eerst belandde hij in Parijs, waar hij zich meteen misdroeg in dichterskringen. Poëet Paul Verlaine had het wél voor Rimbaud. De twee hadden twee jaar lang een affaire, die eindigde met een knal: in 1873 schoot Verlaine in Brussel twee keer op de 19-jarige Rimbaud. Voor hem het sein om te vertrekken naar de familieboederij in Roche, waar hij op zolder – waar anders – zijn meesterwerk Une saison en enfer pende. Helaas: Rimbaud hield zelf nauwelijks teksten bij. Het kon hem niet schelen of en hoe hij herinnerd zou worden. Nog een geluk dat Verlaine veel oudere gedichten netjes overgeschreven had, of zelfs Rimbauds bekendste gedicht Le bateau ivre was niet overgeleverd. Waarom hij in 1875 zo bruusk stopte met dichten, zullen we nooit weten. Maar schrijven bleef hij doen: al rondreizend van 1875 tot zijn kankerdood in 1891 werkte hij aan Histoire de l’Afrique orientale. Het manuscript is nooit teruggevonden. En dat vindt Rimbaud wellicht niet eens zo erg.

Maison Arthur Rimbaud ‘Les ailleurs’, 7 Quai Arthur Rimbaud, Charleville-Mézières, Frankrijk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234