Maandag 16/12/2019

La casa del artista: Juan Miró kon niet meer schilderen in zijn atelier op Mallorca

Beeld rv

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: Juan Miró’s atelier op Mallorca 

Mijn droom is om een geweldig grote studio te hebben met plaats voor veel doeken. Want hoe meer ik werk, hoe meer ik wil werken”, aldus Juan Miró in 1938. Dan heb je in 1956 eindelijk dat nieuwe atelier, waar je bijna 30 jaar naar verlangt. En dan vind je de plek zo perfect dat je er vervolgens maandenlang niet kan schilderen. Het overkwam Miró (1893 – 1983) op zijn zestigste. “In de nieuwe werkplaats had ik voor het eerst plaats genoeg. Maar in die lege ruimte begon ik meteen aan zelfkritiek te doen. Choquerend, zo’n grote schoonmaak in mijn hoofd”, zei hij in 1961. Gevolg: de schilderijen en sculpturen die hij van Barcelona naar Palma liet overkomen, overleefden de verhuis nauwelijks. Miró was zo geïntimideerd door de architectuur, dat hij massa’s oud werk vernietigde. Architect Josep Lluís Sert had nochtans speciaal enkel twee lage ramen voorzien in het atelier, zodat Miró zo weinig mogelijk afgeleid zou zijn door het sublieme landschap. Al snel besefte hij dat hij zich de plek eerst “eigen moest maken” met zijn verzameling rommeltjes – inclusief zijn gemummificeerde kat – vooraleer hij er aan de productiefste kwarteeuw van zijn leven kon beginnen. Maar eenmaal op zijn gemak, deed het atelier hem zelfs anders werken. Hij legde zijn doeken voor het eerst op de grond en beschilderde ze met expressieve, bijna agressieve trekken. Het was ook hier dat Miró in 1974 zijn wandtapijt ontwierp voor het World Trade Center in New York. Meteen het duurste kunstwerk dat sneuvelde tijdens de aanslagen.

Juan Miró. Beeld rv
Miró was zo geïntimideerd door de architectuur van zijn nieuwe atelier, dat hij veel van zijn oude werk vernietigde. Beeld rv

Welke architect zijn atelier zou tekenen, was al langer een uitgemaakte zaak. Josep Lluis Sert en Miró, beide Catalanen, leerden elkaar al in 1929 in Parijs kennen, toen de Spaanse architect voor Le Corbusier kwam werken. In 1939 vluchtte Sert samen met enkele Bauhaus-tenoren naar de States.

Na de oorlog nam Miró zijn droom voor die studio weer op. Een perceel had de kunstenaar intussen al gevonden op Mallorca: de plek waar zijn vrouw en zijn moeders familie vandaan kwam. “Op het eiland voel ik me weer in de baarmoeder”, zei hij.

Terracottategels, een vleugeldak, grote dakramen, een ruwe binnenmuur: voor Miró moesten “hemel en aarde elkaar ontmoeten” in een sublieme architectuur met zicht op de baai van Palma. Het gebouw veroorzaakte een sneeuwbaleffect in Serts orderboek: in een heel gelijkaardige stijl ontwierp hij zowel de Miró Foundation in Barcelona als de Fondation Maeght in Saint-Paul-de-Vence, gebouwd voor Aimé en Marguerite Maeght: niet toevallig de kunsthandelaars van Miró. Een volwaardig plan B en C voor wie niet meteen op Mallorca geraakt.

Fundació Pilar i Juan Miró, Carrer de Saridakis 29, Palma, Mallorca, miromallorca.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234