Vrijdag 15/11/2019

REVIEW

'L'homme de La Mancha': niet alle dromen zijn bedrog

Beeld Danny Willems

Er is slam poetry. Er zijn referenties aan Britney Spears. En er is het klassieke verhaal van een waanzinnige dolende ridder. Dat is, in een notendop, L'homme de La Mancha, de adaptatie van de gelijknamige Jacques Brel-musical waarmee de Brusselse KVS haar nieuwe seizoen voor geopend verklaart.

Weinig verhalen zijn zo vaak bewerkt als het Don Quijote-tweeluik van Miguel de Cervantes. De literatuurgeschiedenis staat vol verwijzingen naar de beroemde vernuftige edelman. Er zijn kinderboeken, hoorspelen, theaterbewerkingen en verfilmingen – met als meest recente voorbeeld Terry Gilliams The Man Who Killed Don Quixote. En er is Man of La Mancha, de Broadway-musical die in 1968 door Jacques Brel werd vertaald en in de Munt werd opgevoerd – met Brel in de hoofdrol.

Dat is het bronmateriaal van regisseurs Michael De Cock en Junior Mthombeni, die met L'homme de La Mancha het nieuwe KVS-seizoen openen. De vraag is: wat kunnen zij hier nog aan toevoegen?

Op verhaaltechnisch vlak lijkt het antwoord: niet al te veel. Deze update toont heel veel – misschien te veel – eerbied voor het bronmateriaal. De voornaamste oorzaak daarvan is dat regisseurs bij dit soort bewerkingen weinig vrijheid krijgen, en de verhaallijn van de originele Broadway-musical wordt dan ook trouw gevolgd: een opgesloten Cervantes (Filip Jordens) probeert zich van zijn medegevangenen vrij te pleiten door een play within a play op te voeren. Dat verhaal is het verhaal van Don Quijote de La Mancha (opnieuw Jordens), een gek geworden liefhebber van ridderromans, die met zijn nuchtere schildknaap Sancho Panza (een uitstekende Junior Akwety) op avontuur trekt.

L'homme de La Mancha werkt het best als die dubbele structuur – het verhaal van Cervantes enerzijds en het verhaal van Quijote anderzijds – op de voorgrond treedt. Vooral in de eerste helft van de voorstelling wordt het play within a play regelmatig onderbroken door commentaren van de gevangenen, de personages in de 'echte wereld'. Op die manier wordt ook de blijvende actualiteitswaarde van deze eeuwenoude historie in de verf gezet: toen Cervantes tussen 1605 en 1615 zijn Quijote pende, was hij zijn tijd zó ver vooruit dat zijn werk vandaag nog maar weinig aan relevantie inboet.

Beeld Danny Willems

Van Spanje tot Brussel

Die link met vandaag willen De Cock en Mthombeni nadrukkelijk leggen. Op het grote billboard, dat de scène van de KVS domineert, worden beelden uit La Mancha afgewisseld met beelden van de Brusselse Noordwijk. De personages die de twee regisseurs opvoeren, zijn een zo getrouw mogelijke afspiegeling van de demografie van onze hoofdstad: er zijn Nederlandstaligen (Jordens) en Franstaligen (Bertrand Duby), er zijn mensen met Afrikaanse (Akwety), Arabische (Chaib Adrissi), Zuid-Amerikaanse (Enrique Kike Noviello) en Oost-Europese roots (Ana Naqe, die indrukwekkend is als Dulcinea). Klassieke operacomposities – het orkest dat de acteurs begeleidt, is dat van De Munt – worden afgewisseld met luchtigere musical-nummers en slam poetry. L'homme de La Mancha is niet voor één gat te vangen, en dat houdt het boeiend.

Zeker wanneer de vertelstructuur in de tweede helft iets klassieker wordt, en daarmee ook iets minder interessant, zijn het de vormelijke ingrepen van het regisseursduo die L'homme de La Mancha onderscheiden van andere musicals. Sommige trucjes – de drag act en de daarbij horende Britney Spears-imitatie op kop – voelen goedkoop of arbitrair aan, maar de goede ideeën zijn veel talrijker. Er is de geweldige duelscène, waarin alle registers worden opengetrokken. Er is de inventieve scenografie, met het billboard op kop, die vaak een extra laag toevoegt aan de soms wat clichématige teksten die de acteurs uitspreken. En er is de krachtige slotscène, waarin twee werelden plots door elkaar lopen.

Wat betekent het idealisme van Don Quijote nog, anno 2018? En waar ligt de grens tussen een mooie en pure waanzin? Dat zijn de vragen die Mthombeni en De Cock opwerpen. Het zijn vragen die het stellen waard zijn, en de eclectische doolhof die L'homme de La Mancha is geworden, toont dat het antwoord niet altijd even gemakkelijk is te vinden. Daardoor voelt het slotpleidooi ook niet belerend of geforceerd aan. L'homme de La Mancha volgt misschien te nauwgezet de lijntjes die door voorgangers zijn uitgestippeld, maar die lijntjes worden wel op een hoogst eigenzinnige en interessante manier ingekleurd.

Nog tot 28 september in KVS, Brussel. Daarna op tournee.

Beeld Danny Willems
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234