Dinsdag 22/10/2019

Pasen

Kruisigingen in popcultuur: soms provocatie, soms parodie en vaak een te groot ego

'Life Of Brian'. Beeld ISOPIX

We zitten midden in de lijdensweek, met Witte Donderdag (waarop het Laatste Avondmaal wordt herdacht), Goede Vrijdag (kruisiging van Jezus) en zondag Pasen (Jezus staat wonderbaarlijk op uit zijn graf). Wie aan lijden en Jezus denkt, denkt aan zijn kruisiging. Tegenwoordig is een kruisiging meer dan lijden alleen. In de popcultuur is een kruisiging vanzelfsprekend altijd een symbolische verhandeling, soms een provocatie, soms een parodie en heel vaak een gevolg van een iets te groot ego. 

The Passion of the Christ (2004)

Mel Gibson is verantwoordelijk voor de waarschijnlijk meest controversiële verfilming van de kruisiging van Jezus Christus. De film beslaat de laatste uren van diens leven. Het vele geweld, de gruwelijkheden en al het bloed kwamen Gibson op veel kritiek te staan. De vooraanstaande Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert noemde het de gewelddadigste film die hij ooit had gezien. Gibson zei in een interview dat het zijn bedoeling was om te choqueren. "Het moest extreem zijn. Zodat mensen de enormiteit van het offer zouden zien. De daadwerkelijke kruisiging was gewelddadiger dan die in de film, maar ik dacht niet dat iemand daar iets van zou leren."

'Passion of the Christ'. Beeld RV

Superman Returns (2006)

Ergens in de film Superman Returns valt Superman, nadat hij de boel weer eens gered heeft, vanuit de ruimte naar de aarde. Zijn ogen zijn ogen gesloten. Zijn armen gespreid, zijn benen recht; een onmiskenbare kruisigingspose. Deze scène, samen met nog een paar andere overduidelijke verwijzingen (Superman wordt in zijn zij gestoken – net als Jezus; Superman laat een ziekenhuisbed leeg achter  net als de tombe van Jezus) leidde tot artikelen zoals op de website van de BBC: "Is the new Superman meant to be Jesus?"

Superman in een herkenbare pose. Beeld RV

Life of Brian (1979)

De Monty Python-productie Life of Brian vertelt het verhaal van Brian van Nazareth, die toevallig op dezelfde dag is geboren als ene Jezus. Brian eindigt aan het kruis, waar hij samen met zijn lotgenoten ‘Always Look on the Bright Side Of Life’ zingt. Life of Brian bleef – verrassing – niet geheel vrij van controverse. Zenders BBC en ITV durfden de film niet uit te zenden, uit angst Britse christenen te beledigen. In Noorwegen en Ierland bleef de film respectievelijk één en acht jaar verboden. Inmiddels staat alles natuurlijk gewoon op YouTube.

Life of Brian: jaren niet uitgezonden uit vrees voor controverse. Beeld RV

Xena, Warrior Princess (1999)

Xena, de hoofdpersoon uit de gelijknamige serie over de vechtende halfgodin – een soort vrouwelijke evenknie van Hercules, is niet één, maar twee keer gekruisigd. De eerste keer brak Julius Caesar (ja, dé) haar benen, maar overleefde Xena de kruisiging. De tweede keer werd Xena samen met haar grote liefde Gabriella aan het kruis genageld. Ze ging dood, maar kwam later weer tot leven. Klinkt dit bekend?

Xena aan het kruis. Beeld RV

Tupac Shakur (1996)

Op de cover van zijn album The Don Killuminati: The 7 Day Theory, staat rapper Tupac hangend aan een kruis afgebeeld, een verwijzing naar de media die hem zouden gekruisigd hebben – of een meer letterlijke interpretatie van zijn rol als messias van de rap, gekruisigd voor de zonden van anderen. Even wrang als onheilspellend was dat dit album pas uitkwam nadat Tupac vermoord was. De cover was tijdens zijn leven ontworpen – en was een idee van Tupac zelf.

De cover was bedacht door Tupac, maar de plaat kwam pas uit na zijn dood. Beeld RV

NAS feat. Puff Daddy: Hate Me Now (1999)

"Nas gelooft in Jezus Christus en deze videoclip is op geen enkele manier een weergave van diens leven of dood", staat aan het begin van rapper Nas’ video 'Hate Me Now' te lezen. Toch vertoont de kruisiging van Nas, zeker wat betreft de enscenering, overeenkomsten met die van Jezus. In de oorspronkelijke versie van de clip werd ook Puff Daddy gekruisigd, maar die krabbelde terug en zag af van dat plan. Door een foutje kwam juist die oorspronkelijke versie bij MTV terecht, wat Puffy er toe noopte een fles champagne stuk te slaan op het hoofd van Nas’ manager Steve Stoute. 

Nas - 'Hate Me Now'. Beeld RV

Madonna: The Confessions Tour (2006)

Tijdens haar Confessions Tour opende Madonna het nummer 'Live to Tell' hangend aan een kruis dat is gemaakt van spiegels, met op haar hoofd een doornenkrans. In de Verenigde Staten werd daarom de uitzending van het concert gecensureerd: Madonna kwam pas in beeld nadat ze van het kruis af was gestapt. De popster werd beschuldigd van blasfemie en kreeg felle kritiek uit de joodse en christelijke gemeenschap. Madonna voelde zich genoodzaakt een verklaring af te leggen waarin ze zegt dat ze aandacht had willen genereren voor de "miljoenen kinderen in Afrika die elke dag sterven en leven zonder zorg, zonder medicijn en zonder hoop".

Madonna aan het kruis. Beeld WireImage

Father John Misty of Macaulay Culkin of Kurt Cobain

In de single 'Total Entertainment Forever' levert zanger Father John Misty kritiek op de moderne maatschappij. In de bijbehorende, vrij absurdistische videoclip speelt Macaulay Culkin (Home Alone) de overleden zanger Kurt Cobain, die wordt gearresteerd door Ronald McDonald’s-achtige agenten, met Nintendo-controllers wordt vastgebonden aan een paarse paal en slaag krijgt. Later wordt Cobain/Culkin gekruisigd, terwijl Bill Clinton saxofoon speelt. 

Macaulay Culkin als de overleden zanger Kurt Cobain aan het kruis. Beeld RV

Kanye West

Rapper Kanye West verscheen in 2006 al eens op de cover van tijdschrift Rolling Stone als Jezus, inclusief doornenkrans en vegen bloed op zijn gezicht. Een jaar geleden verscheen in Hollywood plotseling een levensgroot gouden beeld van West, ­afgebeeld als Jezus aan het kruis, maar dan zonder kruis. Het was het werk van de Amerikaanse kunstenaar ­Plastic Jesus, die aan de voet van het beeld een plakkaat had geplaatst met de tekst "False idol". "West is geniaal in het schrijven en produceren, maar hij is niet God", ­verklaarde Plastic Jesus zijn werk. "Maar dat is wel de ­status die we hem toedichten. Totdat er iets misgaat in zijn leven of werk, dan kruisigen we hem."

Een gouden Kanye West. Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234