Zaterdag 24/08/2019

Jane Bond

Krijgen we binnenkort voor het eerst een vrouwelijke 007?

Daniel Craig als 007 in Spectre. Beeld AP

Wordt aflevering 25 in de James Bond-franchise de eerste waarin een vrouw zich 007 mag noemen? De deur voor een meer politieke correcte James Bond is het voorbije decennium voorzichtig opengezet. Maar de hint op een revolutie kan evengoed een slimme marketingstunt zijn.

"Hopelijk is mijn Bond niet zo seksistisch als vroegere incarnaties. De wereld is veranderd... Wat betekent dat? Dat betekent dat je geweldige actrices cast en de rollen voor vrouwen zo sterk mogelijk maakt." Zo besloot James Bond-acteur Daniel Craig een interview met het Amerikaanse mannenblad Esquire, in aanloop naar Spectre, de 24ste Bond-film (en de vierde met Craig in de rol van MI6-agent 007).

Craig had het in de eerste plaats misschien over de vrouwelijke personages in de franchise, maar wat als Bond zelf een vrouw zou worden? Een fan maakte een poster voor een volgende film en zette Gillian Anderson, bekend als Scully Anderson van The X-Files, op de affiche. Waarop Anderson de poster prompt retweette, en zichzelf voorstelde als "Bond. Jane Bond", vergezeld van de hashtag #NextBond. Er volgden meer dan 23.000 retweets.

Nu Craig er regelmatig (maar nog niet definitief) op aanstuurt dat zijn tijd als Britse superspion voorbij is - "Ik snijd nog liever mijn polsen over", liet hij zich zelfs in een interview met Time Out ontvallen - wordt er al een tijdlang druk gespeculeerd over wie hem zou kunnen opvolgen. De meest veilige keuze, Tom Hiddle­ston, werd vorige week door de bookmakers afgeschreven, maar de zwarte acteur Idris Elba blijft een goede kans maken om de eerste zwarte James Bond te worden. En nu lijkt dus ook een vrouwelijke James Bond plots tot de opties te behoren.

Een eerste keer voor alles

Diana Rigg, die de Bondgirl speelde in On Her Majesty's Secret Service, pleitte eerder al voor een zwarte of, nog opvallender, lesbische Bond. "De Bondgirls willen we niet verliezen, maar we kunnen wel een lesbische Bond hebben. Waarom niet?", vroeg ze zich af op de Radio Times. En ook Bond-acteur Pierce Brosnan beantwoordde de vraag of een homoseksuele Bond een mogelijkheid is, met een veelzeggend "Why not?" Al voegde hij er snel aan toe dat "de producenten dat waarschijnlijk niet zouden toestaan".

De films met Craig lijken alleszins het pad te hebben geëffend voor veranderingen die meer inhouden dan haarkleur. In Casino Royale zat een naakte Bond tegenover slechterik Le Chiffre (Mads Mikkelsen), terwijl die tijdens het martelen zijn testikels bepotelde, en in Skyfall kreeg de ontmoeting tussen 007 en superslechterik Raoul Silva (Javier Bardem) zowaar een nog explicieter homo-erotisch tintje. ("Wat zijn de regels om hiermee om te gaan?" vraagt Silva terwijl hij Bonds hemd losknoopt. "Er is een eerste keer voor alles", vervolgt hij wanneer hij over 007's benen streelt. Waarop de geheimagent: "Wat doet je denken dat dit mijn eerste keer is?") Een mens zou denken dat hét moment voor een etnische of genderrevolutie ten huize Bond is aangebroken. "Alles is mogelijk", aldus Craig tegenover Sky News. "Zolang het maar geloofwaardig is." Maar die geloofwaardigheid blijft een heikel punt. "Het publiek pikt dat niet zomaar", denkt thrillerauteur en James Bond-kenner Raymond Rombout. "Dan moet je al een reboot doorvoeren: welk scenario moet je dan uit je mouw schudden?"

Met 54 jaar is James Bond de langstlopende filmreeks ooit, en dus is de samenleving waarin 007 opereert al lang niet meer dezelfde als die in Dr. No (1962). Die evolutie heeft zich in de eerste plaats geuit in de toon van de reeks. "Het tijdperk van Roger Moore is daar een goed voorbeeld van", vindt Rombout. "Na het pessimisme van de Vietnam-oorlog en andere conflicten in de jaren 70, werden de scenario's en de toon veel lichter."

Sean Connery als 007 in 1982. Beeld AFP

Onveranderd recept

Maar Bond zelf is in essentie dezelfde gebleven - een gentleman spy, met een stevig ontwikkeld machismo en een voorliefde voor snelle auto's, mooie vrouwen en martini. Daaraan raak je niet, vinden veel fans: toen de blonde Craig werd gecast, leidde dat tot stevig protest, "want Bond heeft zwart haar."

"Bond is een fundamenteel politiek incorrecte figuur", zegt professor Filmtheorie en -genres Anke Brouwers (Universiteit Antwer­pen). "Het tongue-in-cheekkantje en de humor zijn in de laatste films misschien een beetje ­verdwenen, maar het basisrecept blijft ­hetzelfde, en dat wilt het publiek ook. Het wordt door de jaren misschien een beetje anders ­afgekruid, maar ik denk niet dat het publiek een fundamentele make-over wenst."

Een vrouwelijke Bond zou alleen tot een parodie leiden, van een archetype dat in wezen al een parodie van de Britse machismocultuur is.

Dus het lijkt logischer dat er eerst een zwarte Bond komt,
vooraleer Jane haar opwachting kan maken - een beetje zoals bij de presidenten in de VS.

Maar intussen zwengelt de hype rond de volgende, vijfentwintigste James Bond-prent aan. "Dit is vooral ideale marketing voor de producenten", vindt Brouwers. Rombout sluit zich daarbij aan. "Bij elke film beginnen opnieuw de speculaties, en misschien is dit gewoon een marketingstunt. Of zwengelt Craig de geruchten aan om een beter contract te bekomen, en blijft hij gewoon 007." Maar een vrouwelijke Bond volledig afschrijven, doet Rombout niet. "Never say never."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden