Zondag 17/01/2021

Getuigenissen

Kleine bands zitten met de handen in het haar: ‘Voor wie zouden wij nu nog muziek maken?’

De broers Pinoy vormen samen Peenoise. 'Het is grappig dat er een onderscheid wordt gemaakt, artiesten onder contract mogen wel nog repeteren, wat compleet absurd is', merken zij op.Beeld © Stefaan Temmerman

Niet enkel voor beroepsmuzikanten is de tweede lockdown een stevige klap. Ook bij muziekgroepen die er hun brood niet mee verdienen, hakken de maatregelen diep in. ‘Het is moeilijk om gemotiveerd te blijven.’ 

“Wij repeteren niet meer, zo simpel is het.” Voor Tom Verbeeck, die zanger is van de indierockband Bosum, is de tweede verplichte pauze er te veel aan: waarom zelfs nog maar proberen om met de bandleden samen te spelen als elk optreden is afgelast? De gelatenheid regeert. “Er zijn wel onlinetools die je kunt gebruiken om in realtime te repeteren, maar opnieuw zorgt het gebrek aan vooruitzicht ervoor dat het nut wegvalt om dat uit te proberen.”

Zoals Bosum zijn er in Vlaanderen vele muziekbands: de repetitiekoten zitten op slot, muziekcafés gesloten, alle evenementen geschrapt. De agenda’s ogen akelig leeg. Een kleine catastrofe is het voor amateurbands en groepen die hun eerste stappen in het professionele circuit zetten. Zelfs al zorgt muziek spelen niet voor brood op de plank, ook voor zulke bands is de toekomst behoorlijk uitzichtloos. “Het is rampzalig voor hen, dit is al de tweede keer dat er voor niet-professionele muzikanten andere en strengere regels worden opgelegd dan voor professionele”, zegt Jan Pauly van VI.BE, een organisatie die zich opwerpt als aanspreekpunt voor artiesten en muzieksector.

De algemene regel die de overheid voor de muzikanten oplegt, is duidelijk: een verbod op alle culturele activiteiten, waaronder ook repetities, workshops en educatie. Tenminste, dat geldt voor artiesten zonder opdrachtgever. In de muzieksector is dit zo goed als iedereen, want vaste opdrachtgevers zijn een uitzondering.

“In een ruimte die groot genoeg is, kan je in principe met mondmaskers aan repeteren”, zeggen Cesar De Sutter-Pinoy en Gilles Vandecaveye-Pinoy van Peenoise, een jonge band die zich een weg baant in het professionele circuit. “Het is grappig dat er een onderscheid wordt gemaakt, artiesten onder contract mogen dan wel repeteren, wat compleet absurd is.” Al zijn De Sutter en Vandecaveye beter af dan vele andere bands. “Wij zijn broers en zitten samen, wij hebben écht geluk. Er zijn heel veel collega’s die niet meer mogen samenkomen”, vertellen de twee.

Het is een differentiatie die vele artiesten hekelen, geeft ook Pauly aan. “We hebben gemerkt in de eerste lockdown, en nu opnieuw, dat men een strikt onderscheid maakt tussen amateurkunstenaars en professionele kunstenaars, terwijl dat onderscheid in realiteit heel moeilijk te maken is. Alsof een amateurgitarist besmettelijker zou zijn dan een professionele.”

Mentaal moeilijk

Hoewel uit het kamp van de artiesten begrip klinkt voor de strengere coronamaatregelen, is dit voor velen een mentale klap. “Het begin van de eerste lockdown was nog vrij productief, omdat we toen wel nog toekomstperspectief hadden, met het oog op de zomer en het najaar. Maar omdat we nu weer in hetzelfde schuitje zitten, en weer alles gecanceld is, is het moeilijk om gemotiveerd te blijven werken. Je kunt blijven muziek maken, maar voor wie en voor wat? Dat maakt ons down”, getuigen de broers De Sutter en Vandecaveye. 

“Veel collega’s en bevriende artiesten, jonge mensen vooral uit onze omgeving, geraken ook echt gedemotiveerd in deze tweede lockdown”, vertellen De Sutter en Vandecaveye. Toch ontvangt muzikaal aanspreekpunt VI.BE opvallend weinig noodkreten. “Je voelt dat er nog steeds een soort taboe hangt rond dat soort vragen, hoewel we weten dat het voor velen heel zwaar aan het worden is”, verklaart Pauly.

Financiële klap

Niet enkel mentaal, ook op financieel vlak weegt de tweede lockdown door. “Financieel gezien is het een rampjaar. Onze debuutplaat hebben we uitgebracht net voor de eerste lockdown, maar heel onze voorjaarstour van 2020 is gecanceld. Een groot deel van de optredens was verzet naar het najaar, in functie van onze nieuwe platenrelease, en ook die zijn allemaal geannuleerd”, getuigen De Sutter en Vandecaveye. Op dat vlak heeft muziekband Bosum meer geluk. “Als zo een tour wegvalt, dan is dat een financiële mokerslag. Wij hebben het geluk gehad dat we net voor de lockdown geen nieuw album hebben uitgebracht. Dit gaf ons tijdens de lockdown de tijd en ruimte om te focussen op een nieuwe plaat”, zegt Verbeeck. 

“Je merkt heel hard dat de bestaande maatregelen vaak niet op maat zijn gemaakt van amateurs en semi-professionele kunstenaars, waardoor ze in discussies vaak worden vergeten. Het is niet omdat ze een andere job hebben waar ze zo’n 80 procent van hun inkomsten uithalen, dat die andere 20 procent niet meer belangrijk is om hun hobby te kunnen blijven uitoefenen, om te kunnen investeren in onder meer groei, instrumenten, attributen en opnames”, licht Pauly toe.

En wat met de toekomst? Die blijft voorlopig erg onzeker. De huidige coronamaatregelen blijven alleszins tot en met 13 december van kracht, waarbij het niet ondenkbaar is dat deze binnenkort worden verlengd. “Wie veerkrachtig is, komt dit wel te boven, maar tegelijk zal dit voor een grote groep een breekpunt vormen. Dat zie je ook in de professionele sector: wie gezond was voor de crisis, zal het misschien overleven”, zegt Pauly. “Wanneer deze coronastorm gaat liggen, zullen we als samenleving opnieuw werk moeten maken van het opnieuw samen leven, en muziek zou hier wel eens onze krachtigste tool in kunnen zijn.”

Beeld © Stefaan Temmerman
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234