Maandag 21/06/2021

NieuwsKunst

Kim Kardashian moet ‘illegaal’ beeld teruggeven aan Italië: ging Belgische kunsthandelaar in de fout?

Kim Kardashian in haar woning in Californië. Onze landgenoot Axel Vervoordt is verantwoordelijk voor de inrichting. Beeld Vogue
Kim Kardashian in haar woning in Californië. Onze landgenoot Axel Vervoordt is verantwoordelijk voor de inrichting.Beeld Vogue

De Amerikaanse autoriteiten dwingen realityfiguur Kim Kardashian om een Romeins beeld terug te geven. Zij kocht het werk in 2016 bij de Belgische kunsthandelaar Axel Vervoordt, maar volgens een juridisch rapport werd het illegaal uit Italië gesmokkeld. ‘Wij staan recht in onze schoenen.’

“Dit werk werd geplunderd, gesmokkeld en illegaal geëxporteerd.” De resultaten van het Italiaanse onderzoek naar het Romeinse beeld Samian Athena dat Kim Kardashian (40) kocht en vervolgens naar de Verenigde Staten overbracht, laten weinig aan de verbeelding over. Het ministerie van Cultureel Erfgoed in Italië werkt daarom aan een overeenkomst met de Amerikaanse overheid om het beeld, dat in de eerste of tweede eeuw gemaakt werd, terug naar zijn land van herkomst te brengen.

Daarmee komt er een einde aan een jarenlange juridische strijd, waar ook een Belgisch kantje aan kleeft: Kardashian kocht het betwiste werk immers bij de Belgische antiquair en kunsthandelaar Axel Vervoordt (73), met wie ze al langer samenwerkt en ook bevriend is.

Problemen aan de grens

Wanneer Kardashian in 2016 het beeld op de kop tikt bij Vervoordt doen zich al snel problemen voor. De douaniers in Los Angeles onderscheppen het werk aan de Amerikaanse grens omdat de exporteurs niet over het juiste papierwerk beschikken. De strenge controles waaraan het beeld onderworpen wordt, zijn er als gevolg van een overeenkomst die de Verenigde Staten en Italië met elkaar sloten om de illegale kunsthandel aan banden te leggen. Wie archeologische stukken en cultureel erfgoed wil importeren, moet papieren voorleggen die de geschiedenis van de werken weergeven. Daarnaast moeten handelaars en kopers bewijzen dat de import niet in strijd is met de wetten in het land van herkomst.

De Amerikaanse douane vraagt om bijkomende informatie voor ze de invoer wil toelaten, maar doet dan een opmerkelijke ontdekking. De factuur uit 2012 die de aankoop van het beeld door Vervoordt bij de Franse galerie Chenel rechtvaardigt, geeft volgens kunstmarktwebsite Artnet andere informatie over Samian Athena weer dan het aankoopbewijs uit 2016. In 2012 is er sprake van een ‘groot gedrapeerd beeld’ uit een Oudduitse collectie, in het papierwerk van Vervoordt gaat het plots om een ‘fragment’ waarvan de herkomst onduidelijk is. Eerst is er sprake van Italiaanse roots, later in de documenten wordt dat weer ontkend.

Deel van het beeld 'Samian Athena'. Beeld RV
Deel van het beeld 'Samian Athena'.Beeld RV

De tegenstrijdige statements wekken argwaan en de Amerikaanse overheid brengt Italië op de hoogte. Terwijl het beeld in handen van de douane blijft, barst een juridische strijd los waarbij Italiaanse instanties stellen dat het werk aan hen toebehoort. Het rapport van een archeoloog dat de herkomst van Samian Athena inderdaad in Italië situeert, doet de Verenigde Staten nu besluiten om het werk terug te sturen.

Vervoordt ontkent

Daarmee is de kous voor de Italianen af en ook Kardashian zal met de gedwongen teruggave niet snel aan de bedelstaf geraken. Maar de vraag blijft wel hoe een gerenommeerde en ervaren kunsthandelaar als Axel Vervoordt plots in een zaak rond illegale export met grondige administratieve onzorgvuldigheden verzeild raakte.

Volgens Anne-Sophie Dusselier van de Axel Vervoordt Company was er geenszins sprake van smokkel. “We staan recht in onze schoenen”, klinkt het. “Wij hebben het werk rechtmatig gekocht van een galerij in Parijs, dat het op haar beurt kocht van een veilinghuis met een goede reputatie in Duitsland. Dat veilinghuis verklaarde dat het stuk uit een collectie uit Londen kwam, waarvan de eigenaar overleden was. Maar er zijn geen exacte sporen die vertellen hoe het stuk in die collectie terechtkwam en hoelang het daar al was. Er kon geen uitvoeringsvergunning voorgelegd worden, maar het onderzoek loopt en de juiste documenten worden gezocht.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234