Vrijdag 22/11/2019

Overleden -

Keizer Karl, het kleurrijke enfant terrible in het zwarte pak, overleden

Karl Lagerfeld in 2014. Beeld AFP

De man van wie gedacht werd dat hij het eeuwige leven had, is niet meer. Vandaag werd bekend dat modeontwerper Karl Lagerfeld overleden is in Parijs. Volgens Paris Match werd hij gisteravond in allerijl naar het ziekenhuis gebracht, en stierf hij deze ochtend. Sinds 1983 was hij hoofdontwerper bij modehuis Chanel. Hij werd 85 jaar.

Het ging al langer niet goed met de gezondheid van Lagerfeld. Afgelopen januari, na afloop van de coutureshow van Chanel die traditiegetrouw werd gehouden in het Parijse Grand Palais, verscheen de ontwerper niet – zoals gebruikelijk – om het applaus in ontvangst te nemen. Na afloop van de prêt-à-porter-show voor komende zomer die begin oktober in Parijs werd getoond, verscheen hij wel, maar in het bijzijn van zijn rechterhand Virginie Viard. Wat ook opmerkelijk was: voor het eerst in jaren droeg hij geen zonnebril, maar een bril met vensterglazen waardoor zijn ogen eindelijk weer zichtbaar waren. 

Zijn allerlaatste publieke optreden was afgelopen december na afloop van de zogeheten Métiers d’Art-show in het Metropolitan Museum in New York. Daar werd hij, langzaam strompelend, ondersteund door zowel Viard als Hudson Koening, het zoontje van Lagerfelds muze, model Brad Koenig.

Over zijn leeftijd heeft Lagerfeld altijd vaag gedaan. Aangenomen wordt dat hij de 85 heeft aangetikt. “Je zal moeten wachten op mijn memoires voor je mijn echte leeftijd te weten komt”, grapte hij. Als het op werken aankwam, was Lagerfeld een veelvraat. Vakantie vond hij meer iets voor mensen met een suffe baan. Behalve met het jaarlijks ontwerpen van zes collecties voor Chanel, zes voor het Italiaanse modehuis Fendi en twee voor zijn eigen merk was hij druk met fotograferen van Chanel-lookbooks en campagnes en het regisseren van korte films. Een van zijn fameuze oneliners was deze: “Ontwerpen is ademen, dus als ik niet kan ademen, heb ik een probleem”.

Karl Lagerfeld was dol op mysteries. Over zijn liefdesleven is niet veel bekend. Ooit noemde hij de Franse aristocraat Jacques de Bascher wel de liefde van zijn leven. Officieel hadden de twee nooit een relatie en Lagerfeld heeft zich ook nooit geout, maar hij en de Bascher zouden jarenlang geliefden zijn geweest. De Bascher, die in 1989 stierf aan aids, noemde Lagerfeld ‘mein Kaiser’. Vandaar: modekeizer.

Flamboyante designer

Zijn vader runde in het vooroorlogse Duitsland een melkfabriek. Het gezin kwam niets tekort. Na de oorlog bleek Hamburg niet de geschikte plek voor zoonlief om zich verder te ontplooien als knappe modeleerling. Daarom trok Karl Lagerfeld - né Lagerfeldt, hij liet de ‘t’ vallen omdat zijn naam dan ‘commerciëler’ klonk - al in 1952 als tiener samen met zijn moeder naar Parijs, waar hij sindsdien voornamelijk zou wonen en werken. Hij bezat ook woningen in Rome, Monaco en New York.

Lagerfeld was een begenadigd ontwerper, een talent dat al vroeg werd erkend. Bij een wedstrijd van het Internationale Wolsecretariaat in 1954 won de toen 21-jarige Duitser de eerste prijs in de categorie jassen. Bij diezelfde wedstrijd ging de toen 18-jarige Yves Saint Laurent ervandoor met de eerste prijs in de categorie jurken. In de jury zaten Hubert de Givenchy en Pierre Balmain, toentertijd vedetten met een statuur die Lagerfeld en Saint Laurent later ook bereikten: die van absolute moderoyalty. Tussen de twee jonge ontwerpers ontstond een vriendschap, die later danig bekoelde omdat beiden verliefd werden op dezelfde man, Jacques de Bascher.

Waar Saint Laurent na een korte carrière bij het huis Dior met succes een eigen label opzette, lukte het Lagerfeld nooit om het modehuis met zijn eigen naam groot te maken. Zijn merk Karl Lagerfeld heeft weliswaar 73 winkels wereldwijd, maar heeft nooit de allure gekregen van het huis Yves Saint Laurent, of van Fendi en Chanel, de mode- en couturehuizen waar Lagerfeld al decennialang de creatieve scepter zwaait.

Hij was een veelzijdig kunstenaar, maar ontpopte zich in de eerste plaats toch tot de flamboyante en succesvolle designer die iedereen kent. Hij zal voor altijd in één adem  worden genoemd met die van het Franse modehuis Chanel, waar hij in 1983 - twaalf jaar na de dood van Coco Chanel - als hoofdontwerper aan de slag ging en jarenlang de creatief directeur was.

Lagerfeld werd geboren in Hamburg en vestigde zich begin jaren 50 in Parijs. Daar groeide hij uit tot een van de belangrijkste naoorlogse couturiers. Beeld AFP

Maar toen had hij er al een hele carrière van 28 jaar opzitten. Lagerfeld begon bij Pierre Balmain in 1955, zat drie jaar later bij Jean Patou en werkte daarna als freelancer voor onder andere Valentino. In de jaren 60 ging hij in Italië kunst studeren en kwam in 1967 toch weer terecht in de mode, bij het Italiaanse huis Fendi. Hij verwierf daarna in de jaren 70 bekendheid bij Chloé. Hij zou er blijven tot hij in 1997 de fakkel doorgaf aan Stella McCartney. Intussen had hij van 1984 tot 1997 ook nog eens zijn eigen modelijn Karl Lagerfeld, en daarna het label Lagerfeld Gallery. Tommy Hilfiger nam in 2005 de merknaam en de twee winkels van Karl Lagerfeld in Parijs en Monaco over. Hoeveel geld daarmee gemoeid was, werd nooit bekendgemaakt. De laatste jaren ontwierp hij nog collecties voor het Italiaanse Hogan.

‘Man in black’

De wereld kent Karl Lagerfeld als de ‘man in black’, door de wat mysterieuze look die hij zichzelf aanmat: een tengere man met wit haar en gehuld in een zwart pak, met een hoge, witte hemdskraag, een lange paardenstaart en de onvermijdelijke donkere zonnebril op de neus. “Zo ben ik een soort karikatuur van mezelf, dat vind ik goed.” Lagerfeld was niet altijd zo mager. In 2000-2001 speelde hij met zijn eigen dieet in amper dertien maanden meer dan 40 kilo kwijt.

Karl Lagerfeld met zijn hartendief Choupette. Beeld BRUNO PRESS

Hij viel ook op met zijn vaak krasse, provocerende uitspraken, die hij in het Duits, Frans, Engels of Italiaans kon doen. Zijn ontwerpen bereikten een veel breder publiek toen hij voor H&M een collectie uittekende. Later zouden andere collega’s hem volgen. Karl Lagerfeld is ook de ontdekker van het Duitse supermodel Claudia Schiffer.

Dat hij niet alleen van mode hield maar ook van andere kunsten, blijkt onder meer uit zijn gigantische verzameling van meer dan 300.000 boeken. Sinds 1987 fotografeerde hij bovendien zelf zijn eigen reclamecampagnes. Hij was ook muziekliefhebber. Els Pynoo leerde samen met haar partner Danny Mommens de modegoeroe persoonlijk kennen toen hun elektronicagroep Vive la Fête in 2002 de modeshows van Chanel in Parijs, Tokio en Las Vegas mocht opluisteren.

Naast zijn werk was Lagerfeld naar eigen zeggen ook dolverliefd op zijn kat, Choupette. Hij liet in 2013 optekenen dat hij met het dier zou trouwen als dat zou kunnen. Hij zei twee jaar later ook dat Choupette met twee projecten 3 miljoen euro had verdiend. De modewereld is een excentrieke figuur kwijt.

Aan het hoofd van Chanel zal hij worden opgevolgd door zijn rechterhand Virginie Viard.

Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234