Woensdag 17/07/2019

Interview Kate Tempest

Kate Tempest: ‘Dronkenschap, drugs en obsessieve liefde: zo zag mijn wereld er écht uit’

Kate Tempest op Best Kept Secret 2019. Beeld Damon De Backer

Op Best Kept Secret bewoog de spoken word-heldin Kate Tempest haar publiek tot tranen. Gebruikerswaarschuwing: haar nieuwste plaat, onder de vleugels van Rick Rubin, zal uw gemoed net zo goed voorttrekken als een bolderkarretje op kasseien.

“Wat is de allereerste stommiteit die je begaat, wanneer je volwassen wordt?” vraagt ze ons plots, met een doordringende blik. We kijken haar verward aan. Draaide Kate Tempest nu net slinks de rollen van vraag-en-antwoord om? Of stelde ze gewoon een retorische vraag? Ze ziet de verwildering in onze blik – gericht op een eindeloze bloemlezing van blunders. En ons schaapachtig lachje doet de Britse hiphopdichteres vast denken aan haar eigen onsterfelijke dichtregel: ‘He had a smile like dog shit hidden in grass.’

Ze verlost ons gelukkig meteen uit dat lullige lijden. “De eerste fout is: vriendschap verwarren met gezelschap. Of gezelschap en gelag door elkaar halen.” Zij kan het weten, zegt ze. Op haar nieuwe plaat The Book of Traps and Lessons gaat het al eens over ‘the way the day drinks every drop of my strength / it’s relentless’. Slopende slemppartijen en de katers die schoorvoetend volgen, hebben haar leven lang beheerst. Of toch zeker té lang: “Als je dronken genoeg bent, voel je je precies zoals je wil beoordeeld worden: sexy, benaderbaar, interessant, you name it. Maar op andere dagen word je net zo snel ingehaald door alles wat al langer ligt te rotten of te sluimeren onder je huid. De vriendschappen die je sluit, de liefdesverklaringen die je aan elkaar aflegt tegen de ochtendstond… Het is vaak een complot van eenzame, ongelukkige zielen. Je hoopt dat je leeft, maar je vraagt je meteen ook af: is dit wel een léven?”

Maar wat zou daar mis mee zijn? Happy people have no stories, toch? “Dat klopt,” grinnikt ze. “Anders had ik ook nooit een plaat kunnen maken! Maar het sleurt je ook helemaal mee naar de bodem van de oceaan. Je trekt jezelf op aan gedeelde miserie, maar diezelfde negativiteit zal je allebei vroeg of laat ten gronde richten. “Frankly, I’m just killing time,” zoals ik zeg in ‘Keep Moving Don’t Move’. Ik heb het vanaf de eerste rij meegemaakt. Ten volle dus (lachje). Mijn ogen zijn nu pas geopend, omdat échte romantiek eindelijk mijn leven domineert. Ik ben verliefd op een meisje, en probeerde op deze plaat dus ook te schrijven over hoe geweldig dát is. In eenvoudige woorden, over simpele emoties die me lang vreemd waren.”

Zwarte liefde

Desondanks wordt het nieuwe album toch vooral bewolkt door zwarte liefde, vinden we. Zo miezert ze, gegijzeld door een onbereikbare liefde: “I still check my phone seventeen times a minute, to see if you called and I missed it.” Eenzaamheid en obsessieve liefde zijn een sluipend gif, weet zij nu pas. Net als alle roezige vluchtroutes die je op een nacht door je neus uitstippelt of keelgat kiept. “We zitten allemaal gevangen, ergens tussen valse heroïek en erbarmelijke ellende”, denkt Tempest. “En dan nemen we de toevlucht tot een beige tussenoplossing: eerst zijn er de goedkope drugs, de slechte seks, het geweld in fysieke, verbale of passief-agressieve vorm. En uiteindelijk nemen we genoegen met de verdovende saaiheid waar iedereen in onze omgeving zich in wentelt. Een permanente roes van dronkenschap, drugs en obsessieve liefde: zo zag mijn wereld er écht uit. Net als die van vele anderen, moet ik daaraan toevoegen.”

Thug life

Ze bezweert ons dat ze nergens het thug life van Londen wil verheerlijken, of de grimmigheid van het nachtleven. Aan romantiseren heeft ze ook al een broertje dood. “Ik wil je alleen naar de keel grijpen met verhalen die rechtstreeks uit dit godverdomde leven zijn gesleurd.” De eenzame schlemielen en lowlifes tegen wil en dank wil ze daarbij een hart onder de riem steken. Angst, eenzaamheid, onrecht en zinloosheid worden op die manier bezworen op The Books, waarin ze met een vet Zuid-Oost-Londens accent haar teksten dramatisch declameert.

We noemden haar om die reden ooit de patroonheilige van de paupers. Alle onderknuppels van het ondermaanse kregen er een welbespraakte pantoffelheldin bij met Let Them Eat Chaos, waarin ze het pijnlijk eenzame relaas van ene Becky en Harry bracht. Twee dolende jongelingen die hun heil zoeken maar de kater vinden in nachtclubs, een groezelig straatleven en drugs. Aan het eind van de plaat lijkt ze zelf vergeefs naar het licht aan het eind van de tunnel te zoeken. De smeekbede ‘I’m pleading for my loved ones to wake up and love more’ bleek evenwel de aanleiding tot The Books te geven.

Rick Rubins schuld

“Deze plaat groeit al vijf jaar onder mijn vel,” zegt ze. Allemaal de schuld van Rick Rubin. De legendarische producer, die het label Def Jam mee heeft opgericht en de carrières van Public Enemy, Beastie Boys, LL Cool J én Run-DMC richting heeft gegeven, ontdekte haar een paar jaar geleden. Hij kreeg bij haar hetzelfde gevoel als bij Johnny Cash op diens sterfbed. Geen wonder dat de wereldvermaarde producer Kate Tempest wilde boetseren tot ze zelf zo’n afgekloven meesterwerkje maakte.

Maar dat liep niet over een leien dakje. “Vijf jaar geleden was ik in New York om in een tv-show een stukje uit ‘Brand New Ancients’ (een lang gedicht) te brengen,” vertelt Tempest. “Toen zag Rick mij voor het eerst. Hij kende me van haar noch pluim, hij wist niet eens dat ik rapte. Maar hij klonk wel overtuigd: ‘Met jou wil ik een plaat maken!’ Dat vond ik fantastisch. Maar ik had het toen ook waanzinnig druk. Er was de tournee met ‘Brand New Ancients’, maar ik stond ook op het punt om mijn debuut Everybody Down uit te brengen, en ik werkte aan mijn poëziecollectie ‘Hold Your Own’. Bovendien moest ik aanwezig zijn bij de repetities van twee toneelstukken.”

“Erger nog: Rick wist niet precies wat hij van mij wilde. Hij wist alleen wat hij níét wilde. We maakten demo’s, en zijn commentaar was altijd dezelfde: ‘This isn’t it.’ Dat ging een hele week zo door, en aan het einde hadden we één nummer: ‘Hold Your Own’. Die demo’s zijn uiteindelijk op mijn vorige plaat, Let Them Eat Chaos, beland, want ik vond de nummers wél goed. Zo koppig ben ik wel.”

Die briljante vorige plaat was dus een rist afdankertjes? “Je begrijpt vast waarom ik zo moeilijk ben in de omgang,” grijnst ze. Kate Tempest – zoals in stormweer én het gelijknamige Shakespeariaanse drama – heet gewoon Kate Calvert. De zelfgekozen achternaam draagt ze met eer. Als een onvermoeibare wervelwind kiest ze haar eigen koers.

Jay-Z op bezoek

“Alleen wilde ik hem écht niet teleurstellen. Hij wilde geen drums en verwachtte dat ik mijn teksten bracht zonder rekening te houden met de beat. Dat stond haaks op alles wat ik tot dan had gedaan. Maar die aanpak loonde. Ik denk dat ik nog nooit zo eerlijk ben geweest. The Book of Traps and Lessons is mijn eerste plaat waarop ik duidelijk vanuit de eerste persoon spreek. Ik verschuil me niet meer achter personages. Die aanpak heeft me verder gebracht: Jay-Z kwam op bezoek, hoorde mijn songs en sloeg toen zelf een heel nieuwe richting in: zonder mij was er van zijn 4:44 (uitgebracht in 2017; GVA) misschien geen sprake geweest. (lacht) Hij zei: ‘Okay, ik ga naar huis. Ik weet wat ik nu moet doen. Dat compliment draag ik mee tot in mijn graf. Hoe surrealistisch is dát?” 

Makkelijk was het nochtans niet, om het geweer van schouder te veranderen en puur autobiografisch te schrijven. “Ik ben van nature vrij verlegen. Je vindt me overdag eerder in een hoek of nis van de kamer, dan springend op een tafel. Maar Rick had gelijk: daar merk je geen beet van op het podium. Performen zit me wellicht in het bloed. Dichters die weigeren om hun gedichten publiekelijk voor te dragen? Wat een elitaire snobs. Of schijtlijsters: je moet het verdienen dat mensen naar je blijven luisteren. Er is een reden waarom ik Tempest heet als artiest. Als een wervelwind probeer ik door de zaal de gaan. Door je hoofd. Mijn woorden zijn windvlagen, die soms als scheermesjes kunnen aanvoelen. Maar ik dwing je om iéts te voelen. Woede over het systeem. Of het Shitsteem zo je wil. (glimlacht) Woede en verdriet over de wanorde en de onrechtvaardigheid. Een song als ‘Brown Eyed Man’ gaat over iemand die me na aan het hart ligt en genaaid wordt door het systeem. Maar het heeft geen zin om hem met naam en toenaam te vermelden. Waarom niét? Als ik dat doe, vervreemd ik je van mijn verhaal. Die jongen staat namelijk net zo dicht bij jou als bij mij als bij een ander. Op het gevaar af om als een dominee te klinken: iedereen is van de wereld, en elk mens is goed. Dat geloof ik echt: we worden hooguit door het slechte geknecht. Het kapitalistische systeem is gegrond op bloed en geweld. Als de Apocalyps volgt, weten we preciés waar het aan ligt.”

The Book of Traps and Lessons is zopas (14/6) verschenen bij Caroline.

Kate Tempest speelt zondag 18/8 op Pukkelpop. Info & tickets: pukkelpop.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden