Dinsdag 30/11/2021

AchtergrondKlopjacht

Kan ‘Klopjacht’ ook aan uw gegevens? Nieuw televisieprogramma roept vragen op rond privacy

'Klopjacht' lijkt alle mogelijke onderzoeksmiddelen te gebruiken: van bewakingscamera's tot gegevens uit het rijksregister. Beeld Play4
'Klopjacht' lijkt alle mogelijke onderzoeksmiddelen te gebruiken: van bewakingscamera's tot gegevens uit het rijksregister.Beeld Play4

In hun zoektocht naar de twaalf voortvluchtige kandidaten gebruiken de speurders in het nieuwe Play 4-programma Klopjacht alle mogelijke middelen: gegevens uit het rijksregister, data van ANPR-camera’s, camerabeelden van winkels... Maar mag dat zomaar? Of ziet u niet ziet wat u denkt te zien?

“Er zijn beelden gebruikt van onze bewakingscamera? Daar weet ik niets van. In welk programma is dat, zegt u?” De zaakvoerder van het Nevelse dier- en tuincentrum Schelstraete valt uit de lucht als we hem vragen naar het hoe en waarom van die beelden. Nochtans is de parking van zijn tuincentrum, op een steenworp van een afrit van de E40, duidelijk te zien in de eerste aflevering van Klopjacht. Guilian Preud’Homme, een van de twaalf deelnemers die zeventien dagen uit de klauwen van opsporingsdeskundigen moet blijven, wisselt er van vluchtauto. En dat laten de beelden van de veiligheidscamera die aan een hangar hangt, duidelijk zien.

Alleen, hoe kan het dat de eigenaar van die camera daar niets van weet? Is de camera dan gehackt door de speurders? Het is een van de vele vragen die het kijken naar Klopjacht oproept. Net als het opzoeken van persoonlijke gegevens in het rijksregister. Of het gebruik van data van de ANPR-camera’s die overal te lande staan en info over geseinde nummerplaten doorgeven. Nummerplaten waarvan alle info die eraan hangt, ook uit een databank wordt opgehaald. En wat dan te denken van locatiegegevens die de speurders krijgen op basis van gsm-signalen? En dan is er nog het ‘mandaat tot huiszoeking’, waar de speurders mee schermen. Is er dan echt een onderzoeksrechter die dat mandaat gegeven heeft?

Kunnen agenten dus alle databases en bronnen die ze in hun normale werk gebruiken ook zomaar inzetten tot meerdere eer en glorie van een tv-programma? Nee, is Jana Verdegem, woordvoerder bij de federale politie, duidelijk. “De speurders in het programma hebben bijvoorbeeld geen toegang tot het rijksregister en de data van de ANPR-camera’s kunnen ze ook niet krijgen. Zulke zaken mogen alleen als er een legale basis voor is.”

Niet boven de wet

Aangezien de twaalf voortvluchtigen uit het programma tot nader order geen gezochte criminelen zijn waarnaar een onderzoek loopt, ontbreekt elke legale basis dus. “We staan niet boven de wet”, zegt Bjorn Boerjan van Banijay Belgium, het productiehuis dat Klopjacht maakt. “We moeten ons aan bepaalde regels houden en kunnen bijvoorbeeld niet naar Proximus stappen om de gegevens van een zendmast op te vragen.”

Maar vanwaar komt alle info – van de beelden van het tuincentrum tot de data van de ANPR-camera’s – die de speurders krijgen dan? Of is wat je ziet dan niet wat je denkt te zien? “Het is een realistische nabootsing”, blijft Verdegem vaag. Ook Boerjan antwoordt er liever niet in detail op. “We proberen de zweem van mysterie die rond het programma hangt in stand te houden. We maken een reconstructie: we tonen alles zoals het echt zou gaan.” Hoe de speurders dan precies aan de nodige informatie raken wil Boerjan daarom niet kwijt. “We hebben onze eigen werkwijze.” Kortom: wat je ziet in het commandocentrum van de deskundigen is dus deels in scène gezet.

Om het programma te maken werkten de federale politie en het productiehuis wel samen. Er zitten niet alleen mensen van de federale politie in het team van opsporingsdeskundigen – ze namen daarvoor vakantie – er werd ook informatie uitgewisseld. “We hebben er een lang traject met de politie en de bevoegde instanties opzitten”, zegt Bjorn Boerjan. “Het proces over hoe zo’n klopjacht zou gebeuren werd in kaart gebracht. Zo hebben we een precieze reconstructie kunnen maken.”

“Alles wat in beeld gebracht wordt, is zo correct en waarheidsgetrouw mogelijk gedaan”, zegt Jana Verdegem van de federale politie. Al krijg je ook lang niet alle middelen en technieken te zien die rechercheurs in realiteit gebruiken. “Het is goed om een inkijk te geven in hoe zoiets werkt, maar we willen natuurlijk ook niet alles open en bloot op televisie tonen.

Klopjacht, elke maandag op Play 4.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234