Donderdag 20/06/2019

Joost Vandecasteele: "Het liefst van al schreef ik verhalen zonder personages"

Beeld Stephan Vanfleteren

Joost Vandecasteele voelt zich vastzitten in oude media. Liever zou hij iets nieuws doen, een roman zonder personages, zonder plot. "Ik wil de literatuur radicaal veranderen", zegt hij in een interview dat u morgen in onze krant kan lezen.

De figuren die Vandecasteeles boeken bevolken, zijn mensen met obsessies die collectief bezwijken onder de roep van hun oerinstincten. In 'Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij' breekt Brulletje het hart van het hoofdpersonage, in 'Opnieuw en opnieuw en opnieuw' voert hij een helderziend meisje, een vechtende ex-hoer en een politieman op. In 'Massa' volgen we Margot, een financiële kunstenares en de protagonist van 'Vel' heet eenvoudig 'De Man'. Een bonte parade voor een schrijver die het concept 'personages' minderwaardig acht.

Vandecasteele: "Ik wil me minder en minder bezighouden met personages, want ik vind ze niet interessant. We onderschatten de impact van HBO enorm. Televisieseries bieden ons een fantastische plot aan, met spanning en interessante personages. Vroeger was dat een alleenrecht van boeken, vandaag niet meer. Het stoort me dan ook dat de literatuur zich nog steeds verdiept in schoonschrijverij en het uitwerken van protagonisten en antagonisten. Voor mij begint elk boek met een idee, pas dan bedenk ik een personage dat dit idee mag dienen."

Is het mogelijk, een verhaal zonder personages?
"Het boek waar ik op dit moment aan werk, bevat voorlopig slechts een ik-personage. Als ik in staat blijf dat zo te behouden en een roman te maken zonder fictief personage, zou ik tevreden zijn. Of mijn uitgeverij daar ook blij mee is, valt af te wachten. (grijnst) Iemand als Herman Brusselmans heeft zichzelf nodig om een verhaal voort te drijven, dat vind ik de eerlijkste vorm die er is. Hij denkt iets, schrijft het op en maakt zijn boek in de ik-persoon. Dat zie je ook bij Dave Eggers (Amerikaanse Pulitzer¬winnaar die schommelt tussen fictie en verbeelding, red.). Zijn personages zijn louter een manier om zijn eigen discours over te brengen. Het liefst van al beschikte ik over een schuif vol personages die ik kon opentrekken wanneer ik er een paar nodig had, om ze dan hun taak te laten vervullen."

Gebeurt het dat mensen zich herkennen in uw personages?
"Toch wel, bij 'Vel' waren er een paar mannen die zich terugvonden in het hoofdpersonage en ook Penny uit 'Opnieuw en opnieuw en opnieuw' wekte herkenning op bij een paar vrouwen. Maar ik word weinig aangesproken. Wanneer ik wel mails krijg, zijn het berichten van suïcidale mensen, freaks en nerds. Dat publiek wordt vaak onderschat en niet serieus genomen. Zij voelen zich waarschijnlijk ook afgestoten door de literatuur als instituut en zoeken hun heil op het internet, waar ze iets hebben gevonden wat hen wel past. Er bestaan websites waar mensen beeld per beeld een trailer van videogames heel rigoureus ontleden, zoals wij kunst benaderen. Maar we beschouwen dat niet als waardevol. Ik ben teleurgesteld dat ik niet méér in staat ben deze groep te bereiken."

Het volledige interview met Joost Vandecasteele leest u morgen in De Morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden