Zaterdag 29/02/2020

Circus

Jonge circus-Vlamingen scoren in het buitenland

Beeld Andre Baumecker

Jonge circus-Vlamingen scoren in het buitenland, cultuur­huizen zijn niet langer te beroerd om spektakels te programmeren, en jong en oud staan te springen om de circuskunst aan te leren. Het festival Smells like Circus in Gent toont vijf dagen lang waarom het genre zo'n steile opmars verdient.

Circus is de afgelopen jaren steeds vaker te zien, niet enkel in de tent maar ook en vooral in de schouwburgzalen, en het publiek weet dat duidelijk te smaken. Een belangrijke verklaring ligt in de toegankelijkheid, meent Koen Allary, medeorganisator van Smells like Circus. "Veel hedendaagse dans of theater vergt een zeker referentiekader van het publiek, je moet enige voorkennis hebben om de dingen te kunnen plaatsen. Circus heeft dat niet. Iedereen kan circus appreciëren, zowel de notoire kunstliefhebbers als zij die anders nooit een schouwburg binnengaan."

Circus is al lang veel meer dan de clown met de rode neus en de acrobaat in glitterpak. Het hedendaags circus moet het hebben van kruisbestuivingen met andere kunsten en disciplines. Zeker in Vlaanderen. In tegenstelling tot andere landen, waar stromingen en stijlen veel meer gescheiden blijven, is ons hedendaagse circus niet voor één gat te vangen. Behalve misschien dit: al ons circus draagt de stempel van ons absurde Belgenland. Die eigenzinnigheid en typische 'hoek af' waarvoor ook onze andere podiumkunsten in het buitenland geroemd worden. En dat weten ze in het buitenland wel te appreciëren. Niet voor niets werden acts als Bert & Fred geselecteerd voor Cirque de Demain, het prestigieuze Parijse festival waarop het beloftevolste circus aan bod komt. Alexander Vantournhout zit dan weer in de selectie van Circus Next, dat jong talent ondersteunt, en het jongleergezelschap Cie Ea Eo scoorde een internationale hit met de voorstelling m².

De opmars van het hedendaags circus in Vlaanderen lijkt in schril contrast te staan met de moeilijke situatie waarin onze traditionele nomadische circussen zich bevinden, zoals onlangs bleek met het faillissement van Circus Malter (inmiddels raakte bekend dat de kinderen Malter het circus zullen overnemen), maar toch moet dit volgens Allary genuanceerd worden. "De nomadische circussen doen het lang zo slecht niet en we merken dat de aandacht voor hedendaags circus ook afstraalt op hen."

Beeld Scomorovschi

Wortel schieten

Het Vlaamse hedendaags circus is voorlopig nog een vrij klein wereldje. Van een boom is in vergelijking met Frankrijk of Scandina­vische landen vooralsnog geen sprake. Maar die gestage ontwikkeling is goed, vindt Allary. "In vergelijking met de andere kunsten staat circus bij ons nog in kinderschoenen, met een jong circusdecreet en een geleidelijke professionalisering. Het is beter langzaam te ontwikkelen, te kijken waar de noden liggen zoals een werkplaatsfunctie of een circushogeschoolopleiding waar de band met de andere kunsten versterkt wordt. We moeten zorgen dat de circuskunsten eerst goed wortel schieten, eerder dan geconfronteerd te worden met een plotse uitwas, zoals met een gehypet genre als de comedy gebeurd is."

Intussen wordt ook met zorg het nieuw talent ontwikkeld. In de vele circusateliers waar jongeren als hobby de knepen van het vak leren, stromen jongeren met meer circus­ambities via de productiegroepen van de ateliers door naar de circushogescholen (momenteel in België vooralsnog enkel het ESAC in Brussel, naast diverse buitenlandse opleidingen). Maar los van die professionele ambities blijft circus in de eerste plaats ook belangrijk als sociaal bindmiddel. Want ietwat buiten het centrum van het circusgewoel van Smells like Circus krijgt het Gentse jeugdcircusatelier Circusplaneet dit weekend de Kastaarprijs uitgereikt om zijn opmerkelijke culturele bijdrage aan de volkswijk Brugse Poort. Kortom, Gent geurt de komende dagen naar circus.

Het nieuwe circus in Vlaanderen

• Het duo Bert & Fred brengt op Smells like Circus een toonmoment van 8 years, 5 months, 4 weeks, 2 days, waarbij ze de grenzen opzoeken met performance, en oude circustrucs als messenwerpen koppelen aan acrobatie en genderkritiek.
• Alexander Vantournhout, die zowel aan de Brusselse circushogeschool ESAC als aan de gerenommeerde dansopleiding PARTS studeerde, laat in zijn nieuwe voorstelling Anekxander het entertainende ver achter zich in een ontluisterende acrobatische performance. Daarbij daagt hij zijn naakte lichaam uit aan de hand van protheses. Op Smells like Circus brengt hij samen met muzikant Harald Austbo een improvisatie met dans, roue cyr (ijzeren rad) en een vleugje magie.
• Magie is eveneens de wereld van Kurt Demey en zijn Gehoornde man. Dat joudt het midden tussen theater en mentalisme, en getuigt van een surreële poëtische kracht.
• Ook de jeugdvoorstelling Het kleinste familiecircus ter wereld van Ine Van Baelen en Stijn Grupping vertrekt vanuit theater en neemt het circus als onderwerp.

Info

Smells like Circus, tot en met zondag in de Vooruit en De Expeditie, Gent. www.vooruit.be / www.circuscentrum.be.

Er zijn 5 duotickets te winnen voor 'Gehoornde Man' van Kurt Demey/Rode Boom op zaterdag 17 januari om 16.00u. Mailen naar julie@circuscentrum.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234