Vrijdag 21/02/2020

Film

‘Jojo Rabbit’: een absurd en heerlijk komisch rondje hitlergroeten ★★★★☆

Taika Waititi en Roman Griffin Davis in ‘Jojo Rabbit’. Beeld RV

Lachen met Hitler? Moet kunnen, dacht cineast Taika Waititi. In Jojo Rabbit zet hij een heerlijk absurde imitatie van de Führer neer, die doet huilen van het lachen. Maar ook huilen tout court.

In tijden waarin de Tweede Wereldoorlog zelfs het decor kan zijn van een ‘spektakelmusical’ kunnen we gerust stellen dat de grenzen vervaagd zijn. Jojo Rabbit is een satirische film over een Duits jongetje Jojo (de ontroerend oprechte Roman Griffin Davis) die zich buitenproportioneel fanatiek wil aansluiten bij de Hitlerjugend. Hij is het kneusje van de bende. Zo wordt er smalend gedaan over zijn vader die deserteur zou zijn. Ook van zijn moeder (de onvolprezen Scarlett Johansson) moet hij het niet hebben. Zij blijft treuren om haar verloren dochter. Maar Jojo vindt steun bij zijn beste vrienden: Yorki en een ingebeelde Adolf Hitler.

Deze Führer is een verzinsel van regisseur/scenarist Taika Waititi (Thor: Ragnarok) – zelf van joodse afkomst – als ware hij een groot klein kind. Een opperbevelhebber die er infantiel van geniet om te worden aanbeden, eigenlijk niet goed weet wat hij doet, en alle suggesties van de jonge Jojo ter harte neemt. En dat briljant gespeeld door Waititi zelf, in een heerlijk ’Allo ’Allo-Duits. Let op: deze Hitler vergoelijkt niets. Het is hoogstens de visualisatie van de fantasie van een kind die doordrongen is van het gedachtegoed van de dictator. Of toch wat er op dat moment geweten was.

Jojo (Roman Griffin Davis), Adolf (Taika Waititi) en Rosie (Scarlet Johansson) in 'Jojo Rabbit'.Beeld RV

De spot drijven met deze massamoordenaar is van alle tijden. Al tijdens de Tweede Wereldoorlog slaagde Charlie Chaplin erin om een karikatuur van Adolf Hitler neer te zetten in The Great Dictator. Maar hoe ver kan je gaan? Twee jaar geleden botste Deadpool 2 evenwel op de grens door de anti-superheld terug te sturen in de tijd om baby Hitler op de kraamafdeling te vermoorden. Fox schrapte de scène wegens smakeloos.

Los-erover-absurd 

Dat datzelfde Fox groen licht gaf voor Jojo Rabbit zegt alles. Waititi verlegt hier wel degelijk de grens door ongegeneerd de beeld- en voertaal van de Grote Leider over te nemen – maar dan op een absurde, kinderlijke manier. Die toon wordt al snel gezet wanneer de denkbeeldige Hitler zich opwindt tegen Jojo over de manier waarop hij hem begroet. ‘You can heil me better than that!’ En wat volgt is een minutenlang heerlijk komisch rondje hitlergroeten.

De vergelijking met Roberto Benigni’s La vita è bella is nooit veraf. Maar toen ondergetekende die film in het Klara-programma The Original Soundtrack omschreef als een romantisering van de Holocaust, kwam er wel wat protest. Een luisteraar mailde achteraf: “Zou het kunnen dat u van de film weinig begrepen heeft?” Waarop ze de hele – nogal duidelijke – plot uit de doeken deed, over “een vader die er alles aan doet om zijn kind mentaal te redden uit de gruwel rondom zich”.

Mijns inziens is zo’n film als La vita è bella onnodig. De gruwel was echt, en dat hoeft niet te worden verpakt als iets anders. Maar humor is iets anders. Humor kan helen, als het smaakvol, zelfs los-erover-absurd gebeurd. 

Nooit gedacht dat een film over Hitler écht grappig én toch heel emotioneel tegelijk kon zijn. Jojo Rabbit doet huilen van het lachen, maar ook huilen tout court. Daarom zeg ik: heil Taika Waititi!

Vanaf 29/1 in de zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234