Zaterdag 27/11/2021

InterviewJoffrey Anane

Joffrey Anane: ‘Ik wil een entertainer worden met het bereik van Niels Destadsbader’

null Beeld Thomas Sweertvaegher
Beeld Thomas Sweertvaegher

Dankzij dans vindt Joffrey Anane orde in de chaos, dankzij het succes van zijn sketchreeks Afro Belg durft de entertainer na een woelige jeugd nu ook te dromen. ‘Sommigen zien mij als excuusallochtoon, daar ga ik gebruik van maken.’

Van het voltallige peloton Vlaamse entertainers is Joffrey Anane (29) de meest veelzijdige. Wie ouder is dan 30 kent de Antwerpenaar van de betere vragenfilmpjes in De slimste mens ter wereld. Wie geregeld in een theaterzaal vertoeft, kent de danser van Malcolm X of Come On Feet, terwijl hij ook al in een Disney-productie te zien was. Wie vertrouwd is met TikTok kent hem dan weer als Afro Belg.

Tijdens de eerste der lockdowns werd de orkaan van de Vlaamse hiphopdans door de cultuurstop op inactief gezet. Bij wijze van tijdverdrijf kroop Joffrey Anane met pruik en plaksnor in de huid van typetjes als Frank en Sonja voor een sketchreeks over racisme tegenover Belgische Afrikanen. Afro Belg werd onverwacht een internethit. Wat er zo grappig aan is, moet u zelf ontdekken. Een vrijblijvende tip: kijk ernaar.

Afro Belg is uit het leven gegrepen. Uit dat van Joffrey Anane, alleszins. Bij zijn geboorte in Antwerpen werd hij door zijn Ghanese moeder in een pleeggezin geplaatst. Zo kwam hij in Nijlen terecht, tussen Herentals en Lier. “Mijn geboorte blijft een groot mysterie”, klinkt het. “Er circuleren twee verhalen: mijn moeder beweert dat mijn vader een ander had en er niet voor haar zou zijn, waarop een vriendin haar heeft geadviseerd om een pleeggezin voor mij te zoeken, terwijl mijn vader zegt dat mama mij achter zijn rug heeft weggegeven.”

Joffrey Anane praat zoals hij danst: energiek, vol schwung en intensiteit. Tenzij zijn biologische ouders ter sprake komen. Dan zakt zijn stem en kruipt een krop iets hoger. “Tegenwoordig worden mijn flashbacks levendiger”, zegt hij, gevolgd door een pijnlijke herinnering. “Ik was net twaalf en zou met moeke, mijn pleegmoeder, mijn eerste identiteitskaart afhalen. Maar in het gemeentehuis werden we naar een loket om de hoek doorverwezen. Op het bordje stond ‘vreemdelingenzaken’. Ik kreeg zo’n slap roze kartonnetje, een verblijfskaart, en niet waar ik al zo lang naar had uitgekeken.”

Hij dacht er in een woedebui aan om zich te laten adopteren door zijn pleegouders. “Op mijn negende werd mijn mama opgepakt tijdens een busreis naar Duitsland en teruggestuurd naar Ghana, omdat haar papieren niet in orde waren. Plots was mijn echte mama verdwenen en hoorde ik haar enkel aan de telefoon. Mijn papa, die destijds in Nederland woonde, kwam op onze afspraken soms te laat of niet opdagen.”

Anane had letterlijk en figuurlijk geen identiteit. “Alles bij mij was anders dan bij anderen. Geen identiteitskaart krijgen, en dus niet erkend worden als Belg, wat ik bén, heeft mij gekraakt. Ik ben mij tegen alles en iedereen beginnen verzetten.”

Ongeleid projectiel

Tussen zijn twaalf en achttien was de entertainer een ongeleid projectiel. Voordien bracht zijn pleeggezin structuur en rust in zijn hoofd. Ze keken bovendien toe dat Joffrey Anane in contact bleef met de Ghanese cultuur. Tijdens de weekends bezocht hij zijn mama in de Antwerpse Seefhoek, andere keren ging hij naar zijn vader die toen in het Nederlandse Dordrecht woonde. Hij was gelukkig. Een jonge Nijlenaar die ervan droomde om Michael Jordan te worden.

“Wat ik het hardst apprecieer, is dat mijn pleegouders nooit lieten merken dat ik ‘anders’ was dan de rest van het dorp.” Hij wijst naar zijn arm, iets wat hij meermaals doet wanneer hij zijn huidskleur aanhaalt. “Ik herinner mij de eerste schooldag van het eerste leerjaar. Ik keek links en rechts van mij en zag mijn klasgenoten verschieten. (veert angstig recht) Maar op dat moment na is mijn huidskleur tot mijn twaalf nooit een issue geweest.”

“Ik kwam als kind niets tekort”, sust Joffrey Anane. Hij werpt “ons moeke” regelmatig een bloemetje toe. “Ze heeft altijd geprobeerd om mij te beschermen. Zo heeft ze mij bewust naar de ene middelbare school gestuurd, omdat op de andere meer types zaten die wél een probleem zouden maken van mijn zwarte huid.” Het is rond die tijd, na het mislopen van een Belgische identiteitskaart, dat hij zijn eerste aanvaring heeft met racisme. “Na school kreeg ik regelmatig beschuldigingen naar het hoofd geslingerd. Eén keer heb ik ‘fuck you’ teruggeroepen naar een groepje. Ze hebben mij achtervolgd op de fiets, neergehaald en mij stampen uitgedeeld.”

Anane zat steeds vaker in de hoeken waar de klappen vielen. Op zijn dertien werd hij in een tehuis geplaatst, nadat zijn pleegvader plots in de gevangenis zat. Daar verbleef hij een jaar, tot onderzoek uitwees dat het bij zijn pleegmoeder in Nijlen tóch veilig was om op te groeien. “Ik was dertien en al wat mij overkwam, was fucked up. Mijn biologische moeder zat in Ghana, mijn echte vader in Nederland en ik dreigde mijn pleegouders te verliezen.”

null Beeld Thomas Sweertvaegher
Beeld Thomas Sweertvaegher

Breakdance

Wat volgt zijn jaren waarin een jonge jongen zich een weg manoeuvreert door het kegelparcours van het leven. “Ik was volledig losgeslagen.” Hij komt ruigere vrienden tegen, loopt weg van huis, komt in aanraking met drugs, maar ontdekt ook wat later zijn redding zou worden. Als vijftienjarige ziet hij breakdancers op JIMtv en in tegenstelling tot basketbal is dans een hobby die hem wél blijft boeien. “Dansen was mijn manier om te ademen. Hoewel ik het pas laat heb ontdekt, heeft het altijd in mij gezeten. Als kind bewoog ik op de begintune van Looney Tunes, tijdens Afrikaanse feesten moest ik in het midden van een cirkel dansen. Dansen was een viering, dansen gaf mij energie.”

Hij sloot zich vervolgens aan bij een dansschool in Lier, nam zo deel aan een breakdancebattle in Brussel (“een videoclip van Missy Elliott maal 1000”), maar vond desondanks geen orde in de chaos. “Op mijn zestien ben ik betrapt op dealen. Ik liep steeds vaker weg van huis, daagde niet op bij afspraken met Kind en Gezin en school was een regelrechte ramp.” Als achttienjarige vindt hij zijn tweede adem bij het jongerenproject Let’s Go Urban. Via die weg leert hij zijn mentors Ish Aït Hamou en Yves Ruth kennen.

“Ik heb nog een tijd in Yves’ kelder geslapen. Het was wel een droge kelder”, grinnikt Joffrey Anane. Nu kan hij erom lachen, maar ook financiële problemen waren zijn deel. “Ik heb op een zolder geslapen tussen de muizen. Ik ben meermaals buitengezet door huisgenoten omdat ik mijn huur niet betaalde. Ik wist niet hoe ik met geld moest omgaan.” Sinds twee jaar heeft hij ietwat stabiliteit gevonden, doordat hij door de danswereld wervelt, met glansprestaties in onder meer Malcolm X en Come On Feet.

“Ik heb bij momenten enorm diep in de shit gezeten. Er stonden deurwaarders voor de deur, ik negeerde de mensen bij wie ik schulden had. Ik trok fucked up naar de danszaal, maar na drie uur zweten en pompen had ik opnieuw de kracht om mijn shit te fixen. Dans zal altijd mijn redding zijn.” De vele uren bij Let’s Go Urban hebben de danser gevormd die Anane vandaag is, vertelt hij. “Mensen kijken raar op als ik de organisatie vermeld, maar vergeet niet dat Sihame (El Kaouakibi, red.) jongeren als ik een dansdroom heeft gegeven.”

“Zonder Let’s Go Urban zouden veel carrières niet geworden zijn wat ze vandaag zijn. Toen het heel slecht ging op school, is Sihame met mijn ouders en de schooldirectie gaan praten, om hen te overtuigen dat dans goed voor mij was. Als wat in de media over haar verschijnt klopt… Dat zal ik nooit goed praten, ik zou mij bedrogen voelen, maar haar investering in mijn generatie kan en zal ik niet vergeten. Zij gelóófde in ons.”

Excuusallochtoon

In het danscircuit is Joffrey Anane al jaren de man om in de gaten te houden. Maar hij wil meer. Acteren, bijvoorbeeld. Afro Belg heeft die wens onverwacht versneld. Naast sketches voor De slimste mens ter wereld werd hij ook voor reclamespots van KBC en Zalando gevraagd. In het verlengde van zijn TikTok-reeks stelt hij nu een zesdelige miniserie voor. Het initiatief komt van Untold Stories, het productiehuis van Ish Aït Hamou en Yves Ruth, de regie was in handen van Anthony Nti en Chingiz Karibekov.

“Toen ik na drie afleveringen met Afro Belg wilde stoppen, kreeg ik honderden berichten van jongeren van kleur die smeekten om door te gaan.” Afro Belg is herkenbaar voor iedereen – voor daders, maar evenzeer voor slachtoffers van racisme. En zo was Anane plots een spreekbuis. “Kijk, ik wéét dat ik in de meeste gevallen gevraagd word als excuusallochtoon, of als bounty, ook al haat ik dat woord. Ik praat plat Antwerps, da’s interessant, hè. De zenders hebben diversiteit nodig, maar ik ga daar op mijn beurt gebruik van maken. Sinds ik kansen krijg, voel ik mij verplicht om op te komen voor wie zich niet gehoord voelt.”

“Sommigen zeggen ‘fuck de klassieke media, fuck het BV-schap’, maar ik wil gerust een BV zijn als ik daarmee een nieuwe beweging in gang kan zetten.” Joffrey Anane wil het pad effenen voor anderen. “Ik zou binnen dit en vijf jaar met grote budgetten willen werken waarmee ik jong talent kan tewerkstellen. Kijk naar Adil El Arbi en Billal Fallah. Ik wil een entertainer worden met het bereik van Sean Dhont en Niels Destadsbader. Ik wil iets kunnen betekenen voor een volgende generatie. Die verantwoordelijkheid neem ik met plezier op mij.”

De première van Afro Belg is op 2/10 in de Arenbergschouwburg, Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234