Dinsdag 22/10/2019

Nederland

Jan Raes, de Vlaamse directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest, stapt op

Jan Raes. Beeld Marco Borggreve

Jan Raes (59), de algemeen directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) in Nederland, legt eind dit jaar zijn functie neer. De Vlaming trad in 2008 in dienst.

Raes maakte zijn afscheid vrijdagochtend bekend na een repetitie in Amsterdam van de opera Pelléas et Mélisande van Claude Debussy. In een mail aan het personeel schreef hij: “Ik ben van mening dat het orkest gebaat is bij een vers gezicht in mijn positie dat richting zal geven aan een volgend tijdperk.”

Na tien relatief gemoedelijke jaren werd Raes vorige zomer een van de hoofdrolspelers in de grootste naoorlogse crisis binnen het orkest, toen de pas in 2016 aangestelde chef-dirigent Daniele Gatti werd weggestuurd. Een week eerder had de Washington Post Gatti beticht van misdragingen in 1996 en 2000. Na de publicatie zouden ook klachten van ‘vrouwelijke collega’s’ van het KCO zijn binnengekomen.

Raes hulde zich vervolgens in stilzwijgen. Ook in de sporadische interviews die hij vanaf december gaf, zei hij niets over de aard en omvang van de beschuldigingen; het zou een “vertrouwensbreuk” zijn geweest die de doorslag gaf. Binnen het orkest was er kritiek op het snelle besluit om Gatti weg te sturen, zonder dat daar grondig onderzoek aan vooraf was gegaan. In de Volkskrant verklaarden musici zich geïntimideerd te voelen door de manier waarop Raes crisismanagement bedreef; musici kregen een spreekverbod.

Op een personeelsbijeenkomst in januari gaf bestuursvoorzitter Wiet Pot te kennen dat de beslissing om Gatti te ontslaan onder tijdsdruk was genomen en dat achteraf gezien een onafhankelijk onderzoek door een externe partij beter was geweest.

Lees ook: Orkestdirecteur Jan Raes over #MeToo-exit van zijn chef-dirigent: “Het ging om meerdere vrouwen”

Rechtszaak

Het kamp-Gatti schermde in de tussentijd met een mogelijke rechtszaak, maar die kwam er niet. In april bracht het KCO een persbericht naar buiten waarin het te kennen gaf “verheugd” te zijn dat “het ongenoegen tussen beide partijen na uitvoerig overleg is opgelost”. Er zou geen schikking zijn getroffen, wel zou het orkest “als teken van waardering” drie opnames onder leiding van Gatti uitbrengen. In het persbericht ontbrak iedere verwijzing naar seksueel overschrijdend gedrag.

Raes oogstte veel kritiek met zijn optreden. In een opiniestuk in NRC Handelsblad op 22 mei adviseerden drie gezichtsbepalende oud-musici van het KCO het orkest om verder te gaan “met een schone lei”. Die schone lei komt er dus: niet alleen stapt Jan Raes eind dit jaar op, artistiek directeur Joel Ethan Fried gaat in 2020 met pensioen. Bestuursvoorzitter Wiet Pot neemt in september afscheid en is niet herbenoembaar. Een woordvoerder laat de Volkskrant weten dat het afscheid niets met de affaire-Gatti te maken heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234