Dinsdag 02/06/2020

Kunst

Jan Jambon wil kunstenveld vertimmeren met nieuwe visienota

Vlaams minister-president en cultuurminister Jan Jambon houdt zich niet alleen bezig met de coronacrisis. Zijn nieuwe visienota Kunsten is goedgekeurd door het parlement. Beeld EPA

Een nieuwe visienota Kunsten van Vlaams cultuurminister Jan Jambon (N-VA) is door de ministerraad goedgekeurd. Daarin staat dat de structuur van het veld wordt hertekend. De tekst werd nog niet voorgelegd aan het parlement. Dat op zich is al een ‘provocatie’, vindt de oppositie.

“Voor mij staat de artistieke uitstraling van Vlaanderen voorop. Opdat Vlaanderen zijn internationale voortrekkersrol in de kunsten kan blijven opnemen, is een hervorming van het Kunstendecreet evenwel noodzakelijk.” Dat stelt Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA), ook bevoegd voor Cultuur, in de samenvatting van zijn nieuwe visienota Kunsten, die vrijdag door de Vlaamse regering werd goedgekeurd en een indruk geeft van het beleid dat Jambon de komende vijf jaar wil uitstippelen.

Daarbij wordt onder andere de structuur van het veld deels vertimmerd. Nu bestaat die uit drie lagen: helemaal bovenaan staan de zeven Kunstinstellingen, zoals deSingel, de Vooruit en de Ancienne Belgique; in het midden bevinden zich structureel gesubsidieerde instellingen en organisaties die om de vijf jaar een nieuw dossier moeten indienen, wat Jambon het ‘Brede Veld’ noemt; onderaan zijn er de kunstenaars en kleine organisaties die per project worden ondersteund – de ‘Dynamische Ruimte’, in de nieuwe nota. Het is op die laag dat Jambon ruim 60 procent wil besparen, al belooft hij in zijn visienota “een relevant percentage” van het totale Kunstenbudget hiervoor te vrijwaren. Concrete cijfers geeft hij niet. 

Kerninstellingen

Jambon wil aan die drieledige structuur een nieuwe laag toevoegen: die van de ‘Kerninstellingen’. “De Kerninstellingen krijgen een subsidieperspectief dat verder reikt dan vijf jaar”, zegt Jambon. “Daar tegenover staat een duidelijk omschreven rol die zij op zich moeten nemen. Die wordt vastgelegd in een beheersovereenkomst en geëvalueerd aan de hand van visitaties en audits.”

Welke instellingen in aanmerking komen, verduidelijkt hij niet. Vermoedelijk gaat het om een laag onder die van de Kunstinstellingen, met daarin de drie stadstheaters: NTGent, Toneelhuis in Antwerpen en de KVS in Brussel. Zij worden vijfjaarlijks gesubsidieerd, maar hopen al langer op een meer permanente ondersteuning. Evengoed zou het kunnen gaan om een extra toplaag: dan zouden enkele Kunstinstellingen een apart statuut krijgen.

De sector reageert afwachtend. “De meerwaarde is, zeker binnen de bestaande budgettaire kaders, nog niet helder”, zegt Leen Laconte van Organisatie Kunstenorganisaties (oKo). “Die kerninstellingen zullen werken met beheersovereenkomsten. Dat leidt ertoe dat een deel van het kunstenveld meer aangestuurd wordt.”

Jambon vindt die hertekening “noodzakelijk”. Om de aanpassingen te kunnen doorvoeren, wordt de subsidieronde van december 2020 met “maximaal één jaar” uitgesteld. Eerst is er overleg met de sector en het Vlaams Parlement nodig.

Katia Segers (sp.a), vorig jaar in het Vlaams Parlement. Het Vlaams Parlementslid wil dat Jan Jambon eerst een noodplan opstelt. Beeld BELGA

De oppositiepartijen in dat parlement zijn misnoegd over de snelle communicatie van Jambon, die een samenvatting naar de pers stuurde vooraleer de tekst voor de parlementsleden beschikbaar is. “Een gebrek aan democratisch fatsoen”, hekelde volksvertegenwoordiger Tom De Meester (PVDA) op Twitter. “Een provocatie”, klink het elders. Katia Segers (sp.a) wil niet reageren op een nota die ze niet kan lezen en hoopt dat Jambon in de eerste plaats werk maakt van een noodplan, om de klappen van de coronacrisis op te vangen. “Ik zal hem daarin blijven aanjagen.”

Ook oKo hamert daarop. “De coronacrisis legt de kwetsbaarheid van kunstenaars en kunstenorganisaties pijnlijk bloot. Er is echt nood aan stabiele structuren en perspectief. De overheid zegt dat ze de visienota op een wendbare manier wil uitvoeren, in overleg met de sector, om op lange termijn een duurzaam kunstenveld te garanderen.” 

Jambon beseft dat de coronacrisis en de lockdown nog lang voelbaar blijven. Concrete maatregelen heeft hij nog niet, maar “bijzondere aandacht voor de kwetsbare positie van de individuele kunstenaar” wordt – naast Vlaams-nationalistische stokpaardjes als “aandacht voor de canon en erfgoed” en “internationale uitstraling” – wel een aandachtspunt bij de toekenning van subsidies. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234