Maandag 06/12/2021

RecensieBoeken

J.K. Rowling durft weer lekker gemeen te zijn ★★★★☆

J.K. Rowling blijft gul uitpakken. Haar boeken worden niet dunner nu ze weer voor jongere lezers schrijft. Beeld AFP
J.K. Rowling blijft gul uitpakken. Haar boeken worden niet dunner nu ze weer voor jongere lezers schrijft.Beeld AFP

Ze lijkt helemaal terug als kinderboekenschrijver. In Het kerstvarken schittert J.K. Rowling als vanouds met haar talent om grimmig en grappig tegelijk te zijn.

Jack en zijn versleten Ut Varken zijn onafscheidelijk. Maar de knuffel raakt kwijt en moet voor het einde van kerstavond teruggevonden worden. Gelukkig is het pratende speelgoed bereid om Jack te helpen zoeken.

Waar hebben we eerder zulke verhalen gelezen en gezien? Nee, origineel is het gegeven achter Het kerstvarken, het nieuwe kinderboek van Joanne K. Rowling, bepaald niet. Maar dat is geen verrassing, ze jat al sinds haar debuut zonder gêne uit klassiekers. Kenners en liefhebbers weten: de kracht in het werk van die desondanks geniale geest achter de wereld van Harry Potter vind je meestal in het midden van het boek.

En dat midden is in Het kerstvarken groot en goed gevuld. We maken kennis met kletsend cadeaupapier en een verloren bril die optreedt als sheriff. En na een paar hoofdstukken is een schuchter schaakstuk dat op zijn nummer wordt gezet door een ijdel adresboek de normaalste zaak van de wereld.

Elk voorwerp heeft een eigen voor­geschiedenis, daarin blijkt Rowlings ­fantasie eindeloos. Het begint met een verloren broodtrommel met een astma­puffer erin en het eindigt met een ­spectaculaire confrontatie tussen irritante Slechte Gewoonten en Principes. Ook allemaal dingen die je kunt ver­liezen.

Rowling durft lekker gemeen te zijn. Er zwerven opvallend veel sieraden en auto­sleutels in deze moderne consumentenversie van de Hel van Dante rond. En als Jack en zijn vrienden op de Vlakte der Verstotenen aankomen, waar de Grote Verliezer iedereen verslindt die niet meer gemist wordt, schittert ze als vanouds met haar talent om grimmig en grappig tegelijk te zijn.

De mierzoete illustraties van Jim Field doen Rowling geen recht. Beeld Jim Field
De mierzoete illustraties van Jim Field doen Rowling geen recht.Beeld Jim Field

Rowling lijkt helemaal terug als kinderboekenschrijver. Vorig jaar verscheen De Ickabog, haar eerste roman voor kinderen sinds al die teleurstellende Potter-nevenprojecten. Ze leek alleen nog voor volwassenen te willen werken; voor hen maakte ze het politieke dorpsdrama Een goede raad (Boekerij, 2012) en een detectiveserie.

Het intrigerende aan Rowling is dat haar boeken niet dunner worden nu ze weer schrijft voor jongere lezers. Waar haar vakgenoten al te voorzichtig kiezen voor korte zinnen en overzichtelijke verhaallijnen, blijft zij gul uitpakken. Lezen wordt niet aantrekkelijker door het makkelijker te maken; je moet ervoor zorgen dat de lezer steeds maar verder wil, door meer van hetzelfde te geven en toch nét niet voorspelbaar te zijn. Dat kan Rowling als geen ander.

Jammer dat haar boeken wereldwijd hetzelfde uitgegeven moeten worden, in een dwingend keurslijf. De mierzoete illustraties van Jim Field doen Rowling geen recht. Gelukkig levert haar vaste Nederlandse vertaler Wiebe Buddingh’ goed werk. Zijn vondst om de dingen die niemand terug wil hebben Ondingen te noemen is heel wat beter dan het suffige Surplus in het Engelse origineel.

Het is even slikken als, toch nog onverwacht, de eeuwige Kerstman komt helpen. Hij wordt bijgestaan door de engel Hoop, die elke deur kan openen. Rond een rokende brandstapel van weggegooide dingen wordt het dan toch nog even tenenkrommend moralistisch. Maar wie maalt daar nog om, na al dat leesgenot?

J.K. Rowling, Het kerstvarken, De Harmonie, 320 p., 24,90 euro. Vertaald door Wiebe Buddingh’, geïllustreerd door Jim Field. Beeld rv
J.K. Rowling, Het kerstvarken, De Harmonie, 320 p., 24,90 euro. Vertaald door Wiebe Buddingh’, geïllustreerd door Jim Field.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234