Woensdag 26/06/2019

Eurovisie Eurovisie

‘Israëli’s denken toch al dat de wereld tegen hen is’: over oproep tot boycot van het Songfestival in Tel Aviv

Vorig jaar zorgde Netta voor de Israëlische overwinning op het Eurovisiesongfestival. Beeld REUTERS

Terwijl het geweld tussen Israël en Gaza weer even geluwd is, maakt Tel Aviv zich op voor de komst van het Eurovisiesongfestival. Vanuit cultureel Europa gaan stemmen op om de liedjeswedstrijd volgende week te boycotten. Maar heeft dat zin? ‘Artiesten die elkaar boycotten, dat klopt niet.’

Moet het Eurovisiesongfestival wel doorgaan in Israël? Sinds de Israëlische overwinning van het concours vorig jaar steekt de kwestie in tal van Europese landen regelmatig de kop op. Deze week deed voormalig VRT-journalist Johan De Poortere ook een soortgelijke oproep in De Morgen. “De openbare omroepen in Europa hebben de morele plicht hun stem te verheffen tegen de apartheid en tegen het culturele witwassen van discriminatie en oorlogsmisdaden door Israël.”

Ook vakbond ACOD Cultuur, actief bij de openbare omroep, vraagt de VRT al langer om dit jaar het festival te weren. “Het uitzenden van het Eurovisiesongfestival is niet neutraal”, zegt secretaris Wies Descheemaeker. “Het festival vindt plaats in een land in oorlog en het wordt georganiseerd door een van beide kampen van die oorlog.” ACOD Cultuur onderschreef eerder al de BDS-campagne (Boycot, Desinvesteringen en Sancties). “Als de VRT het festival toch wil uitzenden, moet het op z’n minst voldoende duiding geven over de omstandigheden waarin het plaatsvindt”, zegt Descheemaeker.

In de afgelopen jaren riepen muzikanten als Roger Waters (Pink Floyd), Brian Eno, regisseurs als Ken Loach en Mike Leigh al op tot een boycot. En de Belgische muzikant Daan Stuyven ondertekende vorig jaar al een gelijkaardige oproep in The Guardian, samen met tientallen vooraanstaande figuren uit de internationale cultuurwereld. “Het is een absurde situatie”, zegt Stuyven nu. “Ik denk bijna met weemoed terug aan de jaren 1980, waarin het nog logisch was om tegen apartheid op te komen. Of aan de jaren 1960, waarin iedereen collectief beschaamd het kolonialisme afschafte. Nu zitten we in een situatie die nog schrijnender is, en alle tegenstand wordt in de kiem gesmoord. Dank u, Macron, om antizionisme gelijk te schakelen met antisemitisme.”

In Tel Aviv wordt alles in gereedheid gebracht voor het Eurovisie-circus. Intussen woedt elders de discussie of Europese omroepen de wedstrijd niet horen te boycotten. Beeld AFP

Stuyven begrijpt ook niet wat Israël in die competitie doet. “Dat land hoort niet bij Europa en onderschrijft de waarden van Europa niet. (fel) Het land staat mijlenver van onze democratische waarden verwijderd. Dus wat hebben die überhaupt nog met dat songfestival te maken? Dat is al een farce op zich.”

Soldiers of Love

Afgelopen zaterdag organiseerde de Leuvense Actiegroep Palestina nog een zang-event op Oude Markt om de oproep tot boycot luister bij de zetten. Onder meer ‘Soldiers of Love’ van voormalig Eurovisie-kandidate Liliane Saint-Pierre zat in de setlist. “Alle beetjes helpen“, aldus de zangeres. “Mensen die oproepen tot een boycot, doen dat met goede bedoelingen. Ik kan alleen maar toejuichen dat ze begaan zijn met de vrede. Dat bewijst dat we niet alleen bezig zijn met wat er hier ons kleine landje gebeurt. Wegblijven van het festival zou dus geen slecht statement zijn. Maar het blijft dubbel: zo straft men ook een publiek dat hier niets mee te maken heeft.”

“Het is ieders recht om iets te boycotten om politieke redenen”, zegt Radio 2-presentator David Van Ooteghem, die samen met Showbizz Bart de finale zal becommentariëren op de radio. “Maar boycot dan de producten van de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever, dat is een doordachte manier. Artiesten die elkaar beginnen te boycotten, dat klopt toch niet?” Daarnaast denkt Van Ooteghem, die zelf een Israëlische partner heeft, dat een boycot het land niet zal raken. “Het is zoals de overleden schrijver Amos Oz zei: ‘Israëli’s denken sowieso al dat de wereld tegen hen is’. Dat artiesten het Songfestival nu de rug toekeren, zal geen effect hebben op de politiek van het land.”

Volgens Raf Van Bedts, hoofdredacteur van het voormalige eurosong.be, zouden het Songfestival en politiek gewoon niet aan elkaar gelinkt mogen worden. “Men zegt vaak: muziek slaat bruggen. Tot er een land wint waar politieke kanttekeningen bij te maken zijn, en dan komt de kritiek. Doorgaans door mensen die absoluut niets met het Eurovisiesongfestival te maken hebben, of willen hebben.” 

Spelregels

Tegelijk wijst Van Bedts op de verantwoordelijkheid van de European Broadcasting Union (EBU) die de liedjeswedstrijd organiseert. “In hun reglement staat dat er geen politiek geladen teksten gezongen mogen worden”, zegt hij. “Toch zijn ze niet kordaat genoeg wanneer landen dat wel proberen te doen. De overwinning van Oekraïne in 2016 was een een klaagzang van iemand die zong over haar grootmoeder die als Krim-Tataar werd mishandeld door de Russen. Strikt genomen is dat een niet-reglementaire tekst. In alle eerlijkheid: had Rusland zo’n nummer gestuurd, dan was het kot waarschijnlijk te klein geweest.”

Bovendien is de organisatie door Israël het logische gevolg van het spel, vindt Van Ooteghem. “Als je toelaat dat een land mag deelnemen, moet je ook aanvaarden dat het kan winnen en de wedstrijd vervolgens mag organiseren. Dat zijn de spelregels.”

Het Eurovisiesongfestival zal volgende week dus gewoon te zien zijn bij VRT. “We sluiten ons aan bij het standpunt van de EBU die het Songfestival organiseert”, zegt woordvoerder Hans Van Goethem. “Als muzikaal evenement wil men geen politieke standpunten innemen, maar net wel mensen samenbrengen, rond muziek.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden