Dinsdag 07/02/2023

MuziekUitgezongen

‘Is dit wat David Byrne écht denkt?’ Waarom ‘Psycho Killer’ van Talking Heads meteen de aandacht trok

‘Psycho Killer’ verscheen op ‘77’, de debuutplaat van Talking Heads, de band rond frontman David Byrne (tweede van links). Beeld Michael Ochs Archives
‘Psycho Killer’ verscheen op ‘77’, de debuutplaat van Talking Heads, de band rond frontman David Byrne (tweede van links).Beeld Michael Ochs Archives

Is ‘Psycho Killer’ van Talking Heads het gedroomde lijflied van de doorsnee­psychopaat? Of bedoelde de band rond de briljante weirdo David Byrne het allemaal niet zo letterlijk? Nu ja, beide.

Sasha Van Der Speeten

De Amerikaanse seriemoordenaar David Berkowitz noemde zichzelf Son of Sam. Hij beweerde dat Harvey, de zwarte labrador van zijn buurman Sam Carr, hem het bevel gaf mensen te vermoorden. Een jaar lang, tussen juli 1976 en juli 1977, schoot hij met zijn .44 Bulldog-­revolver mensen dood: nietsvermoedende koppeltjes op weg na een nachtje uit, op straat of in hun auto. Daarnaast toonde hij zich een verwoed pyro­maan: overal in New York stichtte hij brandjes. “I feel like an outsider”, schreef hij in zijn brieven aan de pers. “I am on a different wavelength than everybody else – programmed to kill. However, to stop me, you must kill me.” Paniek brak uit in New York. De politie organiseerde een van de grootste klopjachten ooit.

Berkowitz werd in augustus 1977 gevat, in dezelfde maand verscheen 77, het debuut van Talking Heads. Op die plaat pronkte ‘Psycho Killer’, een song die tot een van hun grootste hits uitgroeide. Geen wonder dat een hoop mensen dacht dat het liedje over Son of Sam ging. David Byrne, de frontman van Talking Heads, kruipt er dan ook in de huid van een gestoorde psychopaat of althans van iemand die allesbehalve spoort. “I can’t seem to face up to the facts / I’m tense and nervous and I can’t relax / I can’t sleep ’cause my bed’s on fire / Don’t touch me, I’m a real live wire”, zingt Byrne er neurotisch.

Eigenlijk schreef Byrne ‘Psycho Killer’ al in 1974, toen hij in het studentenbandje The Artistics speelde, samen met Chris Frantz die later de drummer van Talking Heads zou worden. Byrne haalde de songtitel bij een socialite, de danseres Barbara Conway die hij ontmoette op feestjes rond de Rhode Island School of Design waar hij en Frantz studeerden. Conway noemde coole dingen en situaties steevast “psycho killer!”, een uitroep die bij Byrne bleef hangen. Hij wilde een liedje schrijven zoals een donkere ballad uit de plaat Billion Dollar Babies van Alice Cooper, “maar dan gesofisticeerd zoals Randy Newman, met een vleugje Ray Davies van The Kinks erbij”. Die finesse kwam er dankzij Tina Weymouth, Frantz’ vriendin die later bas zou spelen bij Talking Heads.

Fa-fa-fa

“David had een Japans meisje gevraagd om een brugje in het Japans te schrijven om het psychopatische karakter van zijn personage kracht bij te zetten”, schrijft Frantz in zijn autobiografie Remain in Love. “Maar zij had verschrikt afgehaakt. Tina sprak Frans, dus ik stelde voor om haar de tekst te laten schrijven”. Et voilà: “Ce que j’ai fait, ce soir là / Ce qu’elle a dit, çe soir-là / Réalisant mon éspoir / Je me lance vers la gloire, okay”. Het was de arty kers op Byrnes macabere taart.

En de “fa-fa-fa-fá-fa fa-fa-fa-fá-fa” uit het refrein dan? Die haalde de band bij de soulklassieker ‘Fa-Fa-Fa-Fa-Fa (Sad Song)’ van Otis Redding, een artiest die de Talking Heads erg bewonderden. In zijn boek Fa-Fa-Fa-Fa-Fa-Fa noemt Talking Heads-biograaf David Bowman ‘Psycho Killer’ trouwens rücksichtlos “a Macbethian reflection on deranged violence”. Hij maakt ook de bedenking dat de protagonist nergens vermeldt hóé hij precies moorden pleegt: “De enige misantropische opmerking van die kerel is ‘I hate people when they’re not polite’.”

Ene John Douglas, een profiler van de FBI, zou later verontrust toegeven dat Byrne in de tekst wel erg dicht tegen het psychologische profiel van een échte seriemoordenaar aanschurkt. “Is dit wat Byrne écht denkt?”, zou de gealarmeerde Douglas hebben gevraagd. “Hij bewandelt een dunne koord hier. Want hoe gedraagt Byrne zich dan in het dagelijks leven? Denk je dat hij ooit in staat zou zijn om écht iemand van kant te maken?”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234