Dinsdag 10/12/2019

Theaterrecensie

'Invited': ga kijken! Of beter: doe mee!

De gigantische zit-slang Beeld © Danny Willems

Participatietheater: al te vaak is het een synoniem voor stukken die de kijker wel 'te kijk zetten', maar allerminst laten 'participeren'. Daarom alleen al is Invited van danser en choreograaf Seppe Baeyens zo bijzonder. Hij betrekt de toeschouwers als volwaardige partners bij zijn werk, en laat hen gedurende de hele rit in hun waardigheid. De universele liefde lijkt hier binnen handbereik.

Een tientallen meters lange, opgerolde reuzenslang – een object van kunstenaar Ief Spincemaille – is het ‘decor’ en bindteken in dit stuk. De slang bestaat uit repen kunststof weefsel, gevlochten tot een cilinder en opgevuld met schuimrubber. Daardoor is de slang wel vederlicht, maar vormvast genoeg om te dienen als collectief zitkussen.

Zodra iedereen zijn plek gevonden heeft, doven de zaallichten. In het pikdonker heft een ongeoefende stem een simpele zanglijn aan. Al snel vallen andere stemmen in. Zoveel dat het niet allemaal performers kunnen zijn; in dat geval was wel het halve publiek lid van de cast. Zou die bijval er komen omdat samen zingen de angst voor het donker verdrijft? Of omdat toch niemand je ziet?

Het werkt aanstekelijk. Al gauw neuriet of zingt iedereen. Als een groep zangers een tegenstem biedt aan de eerste melodie, volgen velen die tweede stem. Dat gebeurt allemaal zo natuurlijk dat er een hechte band ontstaat tussen de toeschouwers. Even later volstaat het dat enkele mensen de slang beginnen te verplaatsen en iedereen veert recht. Als één man verlegt het publiek de slang naar de rand van de zaal om een grote arena te vormen.

Vertrouwensband

Pas nu ontdek je wie de performers zijn. Zij stappen een voor een de nieuwe arena binnen. Al snel nodigen ze bezoekers uit om samen een kleine actie uit te voeren, een gebaar van vertrouwen. Soms zijn we getuige van een intieme omhelzing, of een hand die zacht op een hart wordt geplaatst. Maar ze dringen nooit iets op, en kiezen hun partners slim.

Het spelerscollectief is ongeveer twintig man sterk: van (heel) jong tot (heel) oud, blank en zwart, twee spelers met het syndroom van Down. Zo weerspiegelt de cast de diversiteit van het Brusselse publiek. Er is trouwens weinig dat hen onderscheidt van dat publiek. Ze kunnen niet eens veel meer, merk je. Ze zijn alleen onbevangener.

Springende meute

Maar ze riskeren wel heel wat: een van hen laat een hele meute over zich heen springen, een man van 90 om te beginnen. Dat vraagt veel vertrouwen. Ook zijn er scènes waarin de spelers in elkaars armen vallen en ervan uitgaan dat er altijd iemand klaarstaat om hen op te vangen.

Iedereen springt over deze jongeman, ook een man van 90. Beeld © Danny Willems

Geen gekoketteer. Geen ‘doen alsof’. De spelers stralen een onbevangen generositeit uit die ik nooit eerder op een podium zag. Daardoor kunnen ze toeschouwers zonder tegenstribbelen in de actie betrekken. Soms loopt en springt wel de helft van het publiek mee, met livemuziek van Stef Heeren, Kwinten Mordijck, Karen Willems als vliegwiel.

Groepsgevoel

Tijdens Invited borrelt op die manier een warm groepsgevoel op, een intimiteit onder vreemden – maar ook stads- en lotgenoten natuurlijk – die zo ongewoon is dat er geen woorden voor zijn. Seppe Baeyens’ creatie formuleert met dans als woordeloze taal met succes zijn antwoord op de vraag hoe de toeschouwer actief kan meeschrijven aan de choreografie van een stuk. Ga kijken! Of beter: ga meedoen!

Op 6/3 en 7/3 in het Stuk, Leuven. Daarna op tournee. ultimavez.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234