Dinsdag 22/10/2019

In vijf stappen naar een spoilervrije wereld

Lost is inmiddels verjaard. Wie die serie nog niet heeft gezien, kan nu niet kwaad worden als we verklappen dat iedereen de hele tijd dood bleek te zijn. Beeld Lost

Al wie Game of Thrones niet downloadt en zo steevast een aflevering minder heeft gezien, komt op sociale media vaak dingen tegen als 'Ik kan niet geloven dat X dood is'. Spoilers als de hondenpoep van het internet: iedereen is er wel eens ingetrapt en met gemak verpesten ze je hele dag. De Morgen presenteert enkele elementaire regels en omgangsvormen.

1. Wat is een spoiler?
Allereerst is het belangrijk te weten wat we allemaal onder het begrip 'spoiler' verstaan. De definitie volgens woordenboek Merriam-Webster: "Informatie over de plot van een film of televisieserie die een verrassing of de spanning voor de kijker kan verpesten." Neem bijvoorbeeld 'Friends': een spoiler zou zijn als je verklapt dat Ross uiteindelijk toch met Rachel eindigt (wie nu verontwaardigd denkt: ja, maar ik heb 'Friends' nog helemaal niet gezien en nu heb je alles voor me verpest: op dit punt komen we later terug).

Het probleem met de definitie van Merriam-Webster is dat het niet uitspraken of kreten als 'OH WOW, DIT HAD IK ECHT NIET VERWACHT!', 'BIZARSTE EINDE OOIT' of 'OMG OMG OMG' dekt. Strikt genomen zijn dat geen spoilers, want ze geven geen informatie over de plot. Maar ze verminderen de blanco kijkbeleving wel met 50 procent: je weet niet wat er gaat gebeuren, maar je weet wel dat er iets gaat gebeuren. En dus ben je daar al op ingesteld. Laten we dus zeggen dat het begrip 'spoiler' alles behelst dat de kijkbeleving van tevoren hevig beïnvloedt.

2. Wat mag net wel?
Stel, jij en je collega volgen 'Game of Thrones'. Jij hebt de vijfde aflevering van het vierde (en nieuwste) seizoen net gezien, maar je collega nog niet. Niet zeggen: "Je weet niet wat je meemaakt, al onze gebeden zijn verhoord." Wel zeggen: "Ik zou maar zo snel mogelijk gaan kijken, meneertje/mevrouwtje."

De Amerikaanse website CollegeHumor maakt daarnaast onderscheid tussen 'algemeen enthousiasme' (wel oké) en 'specifiek enthousiasme' (niet oké). Wel oké: "Ik kan niet geloven dat je 'The Wire' nog niet hebt gezien, het is zo'n fantastische serie." Niet oké: "Je gelooft niet wat Omar aan het einde van het derde seizoen doet."

Daarnaast geldt volgens de regels van CollegeHumor dat wanneer mensen in een gezelschap met elkaar praten over een bepaalde serie, de grootste groep de bepalende factor is. Stel: je zit met een groep van zes vrienden in de kroeg. Als er twee mensen nog niet bij zijn, maar de andere vier wel, kunnen de vier de twee verzoeken even drankjes te gaan halen. In het geval de verhoudingen gelijk zijn, kan een potje blad-steen-schaar uitkomst bieden. Als dat ook geen zoden aan de dijk zet, mogen er messen worden getrokken.

3. Hoe lang zijn spoilers nog spoilers?
Dit is een lastig punt. Is het nog een spoiler als je anno 2014 het einde van de serie 'Lost' weggeeft? Of als je verklapt dat Jon Snow in de eerste aflevering van seizoen 4 van 'Game of Thrones' wordt opgegeten door een wolf (wat overigens niet gebeurt)? De website Entertainment Weekly houdt de 24-uursregel aan: de eerste 24 uur na een nieuwe aflevering moet je zwijgen, daarna is elke aanwijzing vogelvrij.

Voor een all you can watch-serie zoals 'House of Cards' op Netflix (ondanks om de haverklap opduikende speculaties is het nog steeds niet duidelijk wanneer de videostreamingdienst naar België komt, red.) stelt Entertainment Weekly een spoilervrije periode van een week voor de eerste vier afleveringen, twee weken voor de afleveringen vijf tot en met acht en drie weken voor het hele seizoen. "Na drie weken ben je de enige die het nog moet zien", zegt de site. Vinden we een beetje hard.

CollegeHumor zegt: twee weken geheelonthouding voor een standaardaflevering, twee maanden voor een seizoensfinale en voor een seriefinale een jaar. Klinkt al een stuk schappelijker, maar België is Amerika niet; wij kennen een minder fanatieke seriecultuur en hebben ook minder toegang tot terugkijkmogelijkheden als Hulu of Amazon. Aan de Amerikaanse regels hebben we dus weinig, daarom een Belgische richtlijn voor een spoilervrije periode.

Voor een nieuwe aflevering van een nieuwe serie die legaal beschikbaar is: een maand. Dit zou bijvoorbeeld voor 'Game of Thrones' gelden.

Voor een nieuwe aflevering van een nieuwe serie die niet legaal beschikbaar is: drie maanden (of een week nadat de serie op televisie is geweest).

Voor een seizoensfinale: zes maanden. Dus als iemand je nu vertelt wat er in de laatste aflevering van het eerste seizoen van 'Game of Thrones' gebeurt, heb je helaas geen recht meer hem of haar uit te maken voor 'vieze spoileraar'. Het is nooit leuk als iemand iets verklapt wat je nog moet zien, maar we moeten ergens een grens trekken.

Voor een seriefinale: drie jaar. Dat is inderdaad een flinke periode, maar wel een redelijke en billijke tijd om iemand de kans te geven alsnog een serie te kijken. 'Lost' bijvoorbeeld is inmiddels verjaard. Wie die serie nog niet heeft gezien, kan nu niet kwaad worden als we verklappen dat iedereen de hele tijd dood bleek te zijn. Als je 'Lost' echt had willen zien, had je dat nu al wel gedaan.

4. Recaps
Een spoilervrije wereld vergt inzet, wilskracht, discipline en veel empathie. Wie dat niet kan opbrengen of zijn ervaringen toch sneller wil verwerken, kan terecht bij een van de vele terugblikken (recaps) die te vinden zijn op voornamelijk Amerikaanse blogs. Vulture, Entertainment Weekly, The Huffington Post, Rolling Stone en vele, vele andere hebben meestal binnen een dag na de oorspronkelijke uitzending in de Verenigde Staten een uitgebreide, deskundige en goed geschreven terugblik op de laatste aflevering, compleet met analyses, theorieën en onbeantwoorde vragen.

Zoek je heil daar, begin op Facebook een afgesloten groep speciaal voor mensen die helemaal bij zijn of spreek desnoods met je vrienden af dat je samen kijkt. Mocht je nu echt een eikel willen zijn en je niet kunnen inhouden, wees dan in elk geval zo beleefd om je zin te beginnen met 'SPOILER ALERT'. Zie het als het equivalent van een vlaggetje in de drol van je hond steken, eikel.

5. Bezint eer ge begint
Met googelen. Niet alleen de spoiler, maar ook de potentieel gespoilde heeft een bepaalde verantwoordelijkheid. Zoek je wat meer informatie over je favoriete karakter uit 'Breaking Bad'? Dan doe je dat volledig op eigen risico: sommige zoekresultaten zullen namelijk meer informatie geven dan je lief is. Ga je een verhaal lezen over het laatste seizoen van 'Homeland', maar ben je pas bij het eerste seizoen? Wacht er dan nog maar even mee.

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234