Vrijdag 19/08/2022

DM ZaptDirk Leyman

In ‘The Andy Warhol Diaries’ komt de man zelf akelig dichtbij. Dat zou hem een kick hebben gegeven

Andy Warhol (1928-1987): een metamorfosekoning die toch hield van repetitiviteit. Beeld Netflix
Andy Warhol (1928-1987): een metamorfosekoning die toch hield van repetitiviteit.Beeld Netflix

Dirk Leyman zet vandaag de blik op oneindig en keek naar The Warhol Diaries.

Dirk Leyman


Een magere, bleke sfinx onder een zilverwitte pruik en met een doorzichtige ronde bril. Een gewiekste trendsetter én imagoverslaafde, die zich aanschurkte tegen de powerful, rich and famous, altijd onzeker over zijn aardappelknolneus en gehavende huid. Een aandachtsjunk die mysterieus zwijgen, schichtige blikken én het debiteren van gemeenplaatsen (“Yes, we’ll see, you know”) inzette als lokaas. Een metamorfosekoning die toch hield van repetitiviteit in zijn popart, van Campbell-soepblikken tot Marilyn Monroe-portretten.

Vijfendertig jaar na zijn dood blijft de visionaire Andy Warhol (1928-1987) mondiaal over de tongen rollen én kunstverzamelaars tot bokkensprongen verleiden. In mei veilt Christie’s bijvoorbeeld zijn Shot Sage Blue Marilyn-portret en haalt daarmee mogelijk 200 miljoen dollar op. Timing is alles, want nu is er ook de opwindende zesdelige serie The Warhol Diaries op Netflix, waarin producer Ryan Murphy (Glee en Ratched) de mascaralaag van het Amerikaanse kunsticoon afpelt.

Daarbij wordt nogal driftig ingezoomd op het steeds in een geheimzinnig waas gehulde liefdesleven van deze ‘gay catholic’, zoon van Slavische immigranten, geboren in het conservatieve, industriële Pittsburgh. Liefst drie (lang uitgevallen) afleveringen zijn gewijd aan respectievelijk Jed Johnson, Jon Gould en de artistieke vrijage met kunstenaar Jean-Michel Basquiat, tot het aidstijdperk genadeloos toeslaat. Had hij seks of niet? “Warhol wilde geloven dat hij in staat was om van iemand te houden.”

De reeks, tjokvol welgekozen archiefbeelden én getuigenissen (van Rob Lowe tot Jerry Hall, én een heerlijke Bob Colacello, zijn assistent) drijft op zijn in 1989 postuum verschenen dagboeken. Tien jaar lang belde Warhol zijn societyleven door naar ghostwriter Pat Hackett, met vilein geroddel en kille aforistische observaties, zichzelf vaak buiten schot houdend. Tour de force van de docu is de AI-reconstructie van Warhols stem. En zo fungeert zijn lijzige, metalige timbre – met af en toe een melancholieke snik erin – als voice-over. Ceremoniemeester Andy komt zo akelig dichtbij. Dat zou hem een kick hebben gegeven.

Toch is het wervelende The Andy Warhol Diaries verre van een hagiografie. We zien een gewetenloze commerçant maar ook een breekbaar tragische angsthaas, met zorgvuldig gecultiveerde eigenaardigheden. “I’m just a freak. I can’t change it. I’m too unusual”, vond hij. En Warhol – die zich nooit volledig geaccepteerd voelde - kampte wel degelijk met stress: “De druk om nieuwe ideeën op te doen. De druk om te schilderen. De druk om een business te runnen.”

Bovenal verbluft zijn vermogen om een onafzienbare hoop talenten aan boord te halen, bijvoorbeeld in The Factory (om The Velvet Underground niet te noemen) of bij het magazine Interview. Niet vies van (zakelijk) opportunisme en culturele toe-eigening speelde Warhol voortdurend haasje-over tussen mainstream en avant-garde. Conclusie: “Hij was de meesterpoppenspeler en we waren allemaal marionetten. Hij kreeg het voor elkaar dat je zowat alles deed.”

The Andy Warhol Diaries, op Netflix

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234