Maandag 27/06/2022

RecensieBoeken

In Philip Huffs ‘heel erg autobiografische roman’ mikken de ouders met borden naar elkaars hoofd ★★★★☆

Philip Huff. Wat zich achter de muren afspeelt tussen zijn vader en moeder is hallucinant. Beeld rv
Philip Huff. Wat zich achter de muren afspeelt tussen zijn vader en moeder is hallucinant.Beeld rv

Philip Huff schrijft onvervaard over zijn verknipte jeugd in Wat je van bloed weet. Hij was de speelbal van zijn elkaar naar het leven staande ouders.

Dirk Leyman

Onlangs sprak ik met een auteur van troebele roman noirs die er hoog over opgaf dat hij een uiterst behaaglijke jeugd had gehad. Waar de duisternis in zijn boeken vandaan kwam? Dat kon hij niet bevroeden. Hij leek wel het wandelende tegenbewijs van de bekende frase ‘An unhappy childhood is a writer’s goldmine’.

Ik moest weer aan die wrange uitspraak denken toen ik de nieuwe roman van ­Philip Huff (°1984) las. In het af en toe kil om het hart slaande Wat je van bloed weet ontvouwt de Nederlandse schrijver en regisseur zijn getraumatiseerde jeugd, waarin de klappen en mentale terreur schering en inslag waren.

“Het is een onweerlegbaar feit dat mijn ouders een gewelddadig huwelijk hadden”, vertelde Huff vorig weekend in NRC Handelsblad. Eraan toevoegend dat zijn boek “heel erg autobiografisch” is. “Maar het gaat wel over herinneringen, en als je bedenkt hoe we ons dingen herinneren, dan weet je dat ze een vorm van fictie zijn.”

Veertien jaar lang was Huff doende om dat slagveld – dat hem ook opzadelde met een chronische hartkwaal – in kaart te brengen. Eerst volgen we de kleine Huff, met zijn geliefde, jongere broertje Alex en zijn zus Emilie. Ze wonen “in een vrijstaand huis met een rieten kap en grote voor- en achtertuin” in Laren, wat betekent dat “de buren jullie niet (kunnen) horen”. Gelukkig maar, want wat zich achter de muren afspeelt tussen zijn vader en moeder – ‘Peter’ en ‘Annabelle’ – is hallucinant. “Je ouders hebben zonder elkaar anker noch ankerplaats. (…) Dus kiezen ze voor hun rol als gekwelde, verdoemde, tot elkaar veroordeelde echtgenoten – en handelen daarnaar”, schrijft Huff.

Glazen douchedeur

Ze mikken met metalen voorwerpen en bestek naar elkaars hoofd, er vallen slagen op de borst, tot er bloed vloeit. Het kan zomaar losbarsten. De kinderen zoeken naar een strategie om buiten schot te blijven of de brokken te lijmen. Tevergeefs, want hij en Alex delen gedurig in de brokken, tot Peter Huff zelfs door een glazen douchedeur ramt.

Vakanties zijn zenuwslopende schijnvertoningen, slechts licht gedempt door semi­lieflijke taferelen bij tante Josephine en oom Otto. “Steeds vaker hoop je dat je ouders, tegelijkertijd, uit je leven vallen.” Noodgedwongen moet Huff zich bedienen van leugens: “De leugen: het middel om het leven de waarheid te geven waar je zo naar verlangt.”

Onbehaaglijke literatuur is het, in kortaangebonden zinnetjes en soms absurde, beklemmende dialogen. Later verandert de verteltoon, wanneer Huff inzoomt op zijn eerste liefdes, met vooral de intrede van Cato, het begeerde paardenstaartmeisje van de hockeyclub, in wier gezin hij wél welkom lijkt te zijn. Huff weet hoe hij over ontluikend verlangen moet schrijven. Wenkt het onbezoedelde (Amsterdamse) leven dan toch? Nee, er komen revolte en (ook bij Huff zelf) woede­aanvallen, en blijvend optorenende schaamte. De diep ingesleten autoritaire steekspelen met ma en pa gaan verder, ad infinitum.

Wat je van bloed weet is schrijnend en onvervaard en evolueert geleidelijk naar een bildungsroman over de schrijver Huff in spe. Op elke pagina van het boek – dat in het slotdeel wat uit balans raakt – voel je de barre noodzakelijkheid. “Je hebt geleerd: gedachten zijn veroordeeld tot de cel van je hoofd, gevoelens tot de gevangenis van je lichaam.”

Philip Huff, Wat je van bloed weet, Prometheus, 287 p., 22,50 euro. Beeld rv
Philip Huff, Wat je van bloed weet, Prometheus, 287 p., 22,50 euro.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234