Zondag 21/04/2019

Film

In ‘Mrs. Fang’ documenteert Wang Bing de laatste dagen in het leven van een alzheimerpatiënt

Iedereen heeft zich verzameld rond het sterfbed van Mrs. Fang. Beeld Wang Bing

Hard en tegelijk teder: de documentairemeester Wang Bing registreert op indringende wijze de laatste levensdagen van een 68-jarige Chinese vrouw, terwijl familie en vrienden zich luidruchtig om haar bed verdringen.

Het is een gelaat om nooit meer te vergeten. De mond opengesperd, de tanden licht uit elkaar, een afwezige blik die een punt in de verte lijkt te fixeren. Fang Xiuying, een Chinese vrouw van 68 die al negen jaar aan de ziekte van Alzheimer lijdt, ligt op sterven. In Mrs. Fang documenteert de Chinese regisseur Wang Bing de laatste negen dagen van haar leven. 

Zowat de hele film is ze aan haar bed gekluisterd, amper in staat te bewegen, zelfstandig te eten, laat staan te communiceren. Ze wordt de hele tijd omringd door haar zoon, dochter en andere familieleden, terwijl dorpsbewoners de deur platlopen om hun bezorgdheid te uiten en om hun morele steun uit te spreken.

De hoofdmoot van de film, die vorig jaar in première ging op de Documenta, speelt eind juni, begin juli 2016. Maar hij begint met een korte scène tijdens de voorafgaande herfst met mevrouw Fang, die door haar woning aan de oever van een rivier schrijdt. Wang was er op vraag van de familie, die de regisseur al lang kent, om een portret van de vrouw te maken. Dat eerste bezoek werd door onverwachte omstandigheden snel afgebroken, maar eind juni 2016 kreeg Wang het dringende verzoek van de familie om terug te keren naar Maihui. Hij had toen nog geen idee wat voor film het kon worden. 

“Soms zit er een verhaal in, soms ook niet”, vertelde hij daar achteraf over. En of er een verhaal in zat. Wang wisselt de doodsstrijd af met luchtiger scènes waarin we de nachtelijke vistochtjes van de mannen uit het gezelschap volgen. Die mix voorkomt dat Mrs. Fang over de hele lijn terneerdrukkend is.

Chinese mores

Vijftien jaar geleden gleed de in 1967 geboren Wang Bing met grote trom de filmwereld binnen. De epische, bijna tien uur durende film West of the Tracks geldt als een van de krachtigste documentaires van de 21ste eeuw. Via het verval van de industrie in Shenyang schetst Wang de keerzijde van China’s economische succesverhaal. Niet via diepgravende verklaringen van talking heads, maar in een observerende stijl die het veranderende leven van de arbeiders toont. 

Mrs. Fang. Beeld Wang Bing

West of the Tracks leest achteraf als een intentieverklaring. In zowat al zijn daaropvolgende films richt Wang zijn camera op mensen die het slachtoffer zijn van beslissingen van de Chinese overheid. Zowel in het verleden (de Culturele Revolutie), als in het heden (psychiatrische patiënten, minderheidsgroepen, werknemers van sweatshops). Hoewel Wang Bing nooit expliciet naar schuldigen zoekt, is zijn impliciete kritiek op de hedendaagse Chinese samenleving duidelijk voelbaar: de zwaksten worden als zwerfvuil achtergelaten.

Mrs. Fang is een van de zeldzame voorbeelden uit Wangs vijftien titels tellende filmografie waarin die impliciete kritiek ontbreekt. Artsen, zorgverleners of de Chinese bureaucratie blijven buiten beeld. Ditmaal gaat het alleen om intermenselijke verhoudingen. Niet iedereen komt er evengoed uit. Want al worden de familieleden en bezoekers gedreven door goede bedoelingen, de facto is dat luidruchtig samendrommen rond het bed van een stervende ook ontluisterend. Of is dit het commentaar van een Europeaan die de Chinese mores onvoldoende begrijpt? Misschien. Feit is dat zelfs wie ver weg van China geboren is moeilijk onbewogen blijft bij de laatste ademtocht van Fang Xiuying.

Mrs. Fang is de slotfilm van het Courtisane-filmfestival in Gent, dat van 28 maart tot 1 april loopt en ook andere films van Wang Bing toont. Mrs. Fang is daarnaast ook te zien tijdens een programma rond Wang Bing in de Brusselse Cinematek (2/4 tot 5/4), en hij wordt later nog vertoond in Netwerk (Aalst), Cinema Zuid (Antwerpen), STUK (Leuven), Buda (Kortrijk) en KASKcinema (Gent).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.