Dinsdag 01/12/2020

InterviewChokri Mahassine

‘In januari werd ‘pandemie’ uit onze polis geschrapt: de verzekeraars wisten al wat er op ons afkwam’

‘We hebben zitten brainstormen om deze zomer nog íéts te doen, maar we willen trouw blijven aan ons DNA. Pukkelpop, dat is: veel podia, veel genres. En níét op stoeltjes zitten.’Beeld Guy Kokken

Massa-evemenenten met brullende, zwetende, oncontroleerbare menigtes: festivals lijken wel het perfecte doelwit voor het coronavirus. Zo stak het ook z’n venijnige stokje voor de 35ste jaargang van Pukkelpop. Organisator Chokri Mahassine: ‘Onze festivalsector heeft een internationale standaard gezet, maar is ontstaan uit iets typisch Vlaams: het verenigingsleven. Mensen in een dorp die samen iets op poten zetten.’

Plaats van de afspraak is het gebouw van de Humanistische Jongeren in Leopoldsburg, waar ook The Factory is gevestigd, de vzw die Pukkelpop organiseert. Zoals dat tegenwoordig gaat, zit mijn gesprekspartner in de goed geventileerde vergaderruimte aan het andere uiteinde van de tafel.

Chokri Mahassine: “Ik ben de afgelopen maanden altijd bezig gebleven. Voor Pukkelpop, voor onze toekomst – tot nader order blijven we werken aan de editie van 2021. En voor onze medewerkers: onze vaste krachten die het hele jaar door meewerken, mensen die er pas de laatste drie maanden bijkomen, freelancers, jobstudenten... Veel van die mensen staan op technische werkloosheid. Van sommige van onze freelancers – productiemensen, podiumbouwers – weet ik dat ze intussen bij bouwfirma’s zijn gaan werken, of bij zwembadbouwers. Die mensen zitten sinds maart zonder werk, we kunnen ook geen werk voor hen verzinnen, hè. Ik vrees nu al een braindrain in onze sector, mensen met jarenlange ervaring die we misschien niet meer zullen terugzien. En de lijken zullen pas écht uit de kast vallen in het najaar, als de faillissementen komen. BM Projects, het bedrijf dat de podia voor Tomorrowland bouwde en deze zomer al de boeken neerlegde, is maar het tipje van de ijsberg.”

Veel lokale besturen hebben na de recente verstrenging van de maatregelen ook kleine openluchtconcerten verboden. Op sociale media circuleren even sarcastische als schrijnende moppen: ‘Wat als we nu een optreden in een vliegtuig organiseerden, zou het dan wél mogen? ‘Begrijp je de boosheid van die kleinere organisatoren?

Mahassine: “Natuurlijk. De redenering met die vliegtuigen klopt ook, hè. Het probleem is dat onze sector weliswaar duizenden mensen tewerkstelt, veel meer dan gelijk welke luchtvaartmaatschappij, maar die tewerkstelling bij ons verdeeld zit over zoveel verschillende organisaties.

“Mensen hebben zich deze zomer dubbelgeplooid om met creatieve oplossingen te komen. Ze hebben geëxperimenteerd met bootjes, terrassen, alles om de social distancing op openluchtevenementen te garanderen. Ik begríjp de overheid, hoor, die is begaan met onze veiligheid. Maar de zogenaamde superspreading events, de evenementen waarop het virus zich massaal verspreidt, dat zijn lockdownparty’s, trouwfeesten en familiebarbecues. Er is geen enkel bewijs dat de covidproof concerten fungeerden als besmettingshaarden van de tweede golf. En als er één sector is die al uitvoerig heeft bewezen dat hij snel kan schakelen als het op veiligheid aankomt, zijn wij het. Kijk maar hoe de festivals zich in 2016 hebben aangepast aan de terreurdreiging – zonder dat iemand ons dat had gevraagd, trouwens.

“Ook wij hebben met Pukkelpop aanvankelijk zitten brainstormen om toch iets te doen deze zomer. Maar de onzekerheid over het aantal mogelijke toeschouwers maakte plannen moeilijk. Bovendien wilden we trouw blijven aan ons DNA. Ik heb niks tegen kleinschaligheid, maar Pukkelpop, dat is: veel podia, veel genres. En níét op stoeltjes zitten.

“Hét grote probleem is dat er nog geen enkel overleg is geweest tussen de overheid en onze sector, toch één van de meest getroffen sectoren van deze pandemie. Veel mensen bij elkaar die luid meezingen, dicht tegen elkaar dansen – je zou bijna denken dat dat virus het op festivals gemunt heeft, hè. De covidcrisis heeft ons doen beseffen dat wij als sector geen belangenvereniging hebben die ons vertegenwoordigt bij de politiek en de overheid. De horeca heeft die wel, voor de zelfstandigen is er Unizo en VOKA...”

Voor de festivals is er toch de FMiV, de Federatie van Muziekfestivals in Vlaanderen? Al moet ik toegeven: vóór corona had ik daar nog nooit van gehoord.

Mahassine: “Die vzw voor de Vlaamse muziekfestivals heeft al goed werk geleverd, maar je hebt ook festivals in Wallonië en Brussel. De structuur van ons land maakt het er niet simpeler op, maar de aard van het beestje evenmin. Wat is een festival? Dat is een stukje cultuur, maar festivals kun je moeilijk onderbrengen in de cultuursector, het terrein van theaterhuizen en zo. We zijn ook méér dan de livesector, met onze randanimatie, catering en alles wat er de laatste jaren qua beleving tijdens een muziekfestival is bijgekomen. De festivalsector heeft de laatste tien jaar een enorme expansie gekend, dat is een industrie geworden – een cultuurindustrie.

“Nu blijken we ook het slachtoffer te zijn van dat recente succes, want de politiek weet eigenlijk niet goed wie wij zijn. We zijn natuurlijk ook altijd een bende plantrekkers geweest: laat ons maar doen, we redden het wel! We hebben nooit een lobby nódig gehad om groot te worden, we konden meesurfen op de golf die de mensen en de tijdgeest voor ons hebben gecreëerd. Covid-19 heeft ervoor gezorgd dat we elkaar nu zijn gaan opzoeken, dat we ons zijn gaan verenigen.”

Beeld Guy Kokken

Mike Naert van Het Depot in Leuven – een geliefd figuur in de muziekwereld – is intussen de woordvoerder van het door VI.BE in het leven geroepen Live Sector Overleg.

Mahassine: “En achter de schermen zitten wij nu samen met een paar festivalorganisatoren, waaronder Herman Schueremans, maar ook andere vertegenwoordigers van de evenementensector: de mensen van Studio 100, het Sportpaleis en captains of industry uit de sportwereld, zoals Bob Verbeeck van Golazo.

“Dat er nu niks mogelijk is op grote schaal, beseffen we natuurlijk goed. Maar wat als er een vaccin komt? Kun je een veilig festival of een veilige sportmanifestatie organiseren als je enkel toeschouwers toelaat die een bewijs van een negatieve test kunnen voorleggen? Dat is één van de denkpistes die we met die nieuwe alliantie willen verkennen, in overleg met experts en politici. Bovendien denk ik dat wij nu ook iets kunnen betekenen voor de overheid. Jongeren die al maanden opgesloten zitten, horen niet graag dat ze nog de hele zomer moeten binnenblijven om hun ouders of grootouders niet te besmetten. De overheid zegt dat ze moeite heeft om hen te bereiken en lockdownfeestjes te voorkomen, maar wij hebben met Pukkelpop wél greep op die doelgroep. Wij kunnen de overheid dus hélpen met de boodschap ‘Hou het veilig’, zonder dat de jongeren het gevoel krijgen dat wéér dat vermanende vingertje wordt opgestoken.”

VERLOREN ZOMER

Wanneer had jij door: het wordt niks deze zomer? Op 18 maart? Die dag werd Glastonbury afgelast én vlogen we hier allemaal ‘in ons kot’.

Mahassine: “Toen hield ik alle mogelijkheden nog open. Al hadden we midden januari al het gevoel dat er íéts stond te gebeuren. Naar jaarlijkse gewoonte sloten we toen onze annulatieverzekering af. Men had ‘pandemie’ uit de polis gehaald: je kon je dus nog tegen allerlei rampspoed verzekeren, maar níét meer tegen een annulatie ten gevolge van een wereldwijd woekerende ziekte.

“Midden februari was ik op ILMC in Londen, een jaarlijks congres voor de muziekindustrie, en daar was de sfeer al nerveus. We hadden de beelden uit Italië gezien. Normaal zouden we eind februari begonnen zijn met namen lossen en met de voorverkoop van Pukkelpop, maar uiteindelijk hebben we nooit onze affiche prijsgegeven en zijn we ook niet in voorverkoop gegaan. Het heeft wél nog tot half april geduurd eer we een duidelijk verbod kregen van de overheid om grote festivals te organiseren deze zomer.

“Het was vervelend voor het publiek dat we zo lang zwegen, maar we hadden dat officiële verbod nódig om ons te kunnen beroepen op overmacht: we zouden onszelf in de voet hebben geschoten door op eigen houtje te annuleren. Het zet natuurlijk wel aan het denken: in januari, toen iedereen – van experts tot politici – het gevaar van corona nog onderschatte, wisten verzekeringsmaatschappijen al wat er op ons afkwam.”

Pas recent sprak iemand klare taal: vaccinoloog Pierre Van Damme zei midden juli in de coronacommissie dat delen van de evenementensector mogelijk tot anderhalf jaar stil zullen liggen door de crisis. Heb je zelf al eens zo’n expert opgebeld: ‘Zeg, hoe zit het?’

Mahassine: “Persoonlijk? Nee. Ik vertrouw op de contacten met experten via onze nieuwe alliantie, Mike Naert en het FMiV. En niemand weet het écht. Sinds 18 maart, sinds de lockdown, leven we in een wereld van voortschrijdend inzicht. Dat geldt ook voor experts, óók voor Pierre Van Damme, óók voor Marc Van Ranst – al is toegeven vaak nog iets anders natuurijk (lacht).

“Een festival is ook afhankelijk van de hele wereld. Het virus moet overál onder controle zijn voor een heropstart, want wij werken met internationale artiesten.”

Wat zit er eigenlijk in ons leidingwater, dat we hier zo’n festivalindustrie hebben uitgevonden waaraan ze in de rest van de wereld een puntje kunnen zuigen?

Mahassine: “Het heeft te maken met iets wat Vlaamser is dan Vlaams: ons rijke verenigingsleven. In ieder dorp had je lang geleden al mensen die zich verenigden om van alles te organiseren, van boogschietwedstrijden tot wijkkermissen. In de jaren 60 kwamen ook de jeugdclubs op, die enorm belangrijk waren voor de ontvoogding van de generatie van de Beatles en de Stones. En of het nu via de Chiro, de scouts of het lokale jeugdhuis is: we slaan hier graag de handen in elkaar. We zetten een tent en een tapkast, wat vrijwilligers achter de toog en hup, een fuif of een optreden. Uit dat verenigingsleven is de hele evenementenindustrie gegroeid.

“Die trage groei vind ik ook essentieel voor ons professionalisme: doordat we klein zijn begonnen en stap voor stap zijn gegroeid, hebben we veel oog gekregen voor details. Zeer belangrijk.”

Deze zomer was het tien jaar geleden dat in Duitsland het drama van Duisburg plaatsvond: 21 mensen kwamen om op de door een charlatan georganiseerde Love Parade, ze geraakten verpletterd in een veel te krappe toegangstunnel. De festivalsector trekt steeds meer cowboys aan: denk aan de oplichterij van het Fyre Festival in de VS, maar ook VestiVille bij ons vorig jaar.

Mahassine: “Tja, als er geld te verdienen valt, krijg je altijd mensen die denken: dat kan ik ook. Dat soort wanpraktijken vermijden is een taak van de overheid: opletten aan wie je een vergunning uitdeelt, goed controleren of een organisator betrouwbaar is. Don’t believe the hype. Festivals organiseren is een stiel.’”

DE GOUDEN JAREN 90

Terug naar betere tijden: 1985. De Humanistische Jongeren Leopoldsburg organiseerden de eerste editie van Pukkelpop, met een affiche vol new wave. Nergens in Vlaanderen bloeide dat genre zo sterk als in Limburg, met festivals als Breekend en Festivalcatraz, waar ook de jonge Pat Krimson als newwaver rondliep.

Mahassine: “Ja, Pat zat in onze scene, toen (lacht). Met de Humanistische Jongeren waren we altijd anders geweest dan andere jeugdbewegingen. Het was allemaal wat minder braaf, en al snel kwam muziek erbij. In 1985 voelden we dat we meer wilden organiseren dan fuifjes en optredens. De eerste editie van Pukkelpop vond plaats hierachter op het voetbalveld van Excelsior Heppen, op de affiche stonden onder andere The Neon Judgement en Front 242. Festivalcatraz en Breekend waren wel veel grotere festivals dan die eerste editie van Pukkelpop: zij trokken al vijf- of zesduizend man, wij toen nog maar 2.500. Maar al die vetkuiven, punks en newwavers: dat hadden ze nog niet vaak gezien in Leopoldsburg (lacht).”

New wave op de allereerste affiche, Sonic Youth in 1987: 'Ons festival is groot geworden op de alternatieve golf van de nineties.'Beeld RV

De derde editie in 1987 was heel andere koek, met Big Black – de groep van Steve Albini, die later Nirvana zou producen – en Sonic Youth. Die bands waren de voorbode van de grunge die de vroege jaren 90 zou domineren.

Mahassine: “Intussen dweilden we heel België, Nederland en Duitsland af om shows van undergroundgroepen te zien. Zeker in de Effenaar in Eindhoven kon je ons vaak vinden: voor 10 gulden – 4,5 euro – zag je daar wekelijks een concert. De invloed van Luc Janssen was heel bepalend voor onze smaak. En ook Herman Schueremans was belangrijk, hij bood ons met zijn toenmalige boekingskantoor grotere groepen aan.

“Het was ook Herman die zei: ‘Als jullie écht willen meespelen, dan verschuiven jullie je datum beter van 21 juli naar eind augustus, wanneer in de UK het Readingfestival plaatsvindt.’ Op die manier konden we groepen boeken die op Reading speelden: voor ze terug naar de VS vlogen, passeerden ze in Kiewit. Alleen moest er eind augustus alweer gevoetbald worden op het veld hierachter, dus verhuisde Pukkelpop in 1988 naar het militair domein Sanicole in Hechtel-Eksel. Eén van de meest memorabele Pukkelpopshows heb ik op dat terrein gezien: Nick Cave and the Bad Seeds in 1990. ’s Ochtends had ik ook al helemaal alleen voor het podium mogen genieten van zijn soundcheck, een onvergetelijk moment.

Beeld RV

“En in augustus 1991 – we waren intussen verhuisd naar Kiewit, toen nog op een terrein naast de kinderboerderij – hadden we het onbekende groepje Nirvana als opener, als vervanger van Limbomaniacs.”

Een maand later brachten Kurt Cobain en co. de allesverpulverende plaat Nevermind uit: alternatieve gitaarrock werd groot én mainstream.

Mahassine: “MTV heeft daar een enorme rol in gespeeld, en ons festival is groot geworden op die alternatieve golf. Maar tegelijk dreigde er ook gevaar: het publiek mocht ons niet mainstream gaan vinden. Dat was zo in die tijd: als je lievelingsgroep té bekend werd, dan was het cool om hem níét meer cool te vinden. In 1993 kwamen we daarom met de Marquee: een tweede, kleiner podium voor opkomende gitaargroepen, naast het hoofdpodium voor al die groepen die door de alternatieve boom van de vroege nineties groot waren geworden.”

Het begin van een hele resem podia. Pukkelpop werd het festival van het schemaatje in je achterzak: je holde van tent naar podium om op één dag zoveel mogelijk groepjes te ontdekken.

Mahassine: “Een belangrijk moment was The Prodigy in 1995 in de Dance Hall, met de betreurde Keith Flint als onvergetelijke gangmaker. Er is toen zoveel volk op dat concert afgekomen dat de tent té vol dreigde te zitten en moest worden afgesloten. Daar heb ik beseft dat het tijd werd om dance – Underworld, The Chemical Brothers – als headliner op het hoofdpodium te zetten. Dance was groot geworden, én had niks meer te maken met de discotheken waar alternativo ‘s niet gezien wilden worden.”

‘Die bomvolle Dance Hall voor The ­Prodigy was een belangrijk moment. Het werd tijd om dance op het hoofdpodium te zetten.’Beeld BelgaImage

De jaren 90 waren puur goud voor Pukkelpop, maar het nieuwe millennium gaf een dreun: rond 2000 begon de ticketverkoop te dalen.

Mahassine: “Van 1999 tot 2002 ging het minder, ja. Er woedde toen een hele discussie: is Pukkelpop nog wel alternatief? Maar we hebben dat tij weer weten te keren, vanaf 2003 ging de ticketverkoop weer in stijgende lijn. In 2006 hadden we de memorabele liveshow van Daft Punk, met die grote lichtpiramide – tot voor kort stond Daft Punk nog steevast op nummer één in de verlanglijstjes die bezoekers ons bezorgen. Intussen zijn ze natuurlijk van hun troon gestoten door Billie Eilish (lacht).

“In 2009 waren we de allereerste keer uitverkocht. Vanaf 2005 hebben we het aantal vrouwelijke bezoekers ook significant zien stijgen, door groepen als Snow Patrol, Editors en The National. Maar ook door de enorme boom die festivals de laatste tien jaar overal ter wereld hebben gekend.”

Evenementen als Coachella in Californië en ons eigen Tomorrowland hebben die voorbije tien jaar voor een heel andere invulling gezorgd. De typische festivalganger is niet langer een vent die door de modder rolt en bier over z ‘n hoofd giet, maar een meisje in hippe kledij.

Mahassine: “Dat is een héél belangrijke evolutie van de laatste jaren, de vervrouwelijking. Eén waar ik alleen maar blij mee ben, en die ook heeft gezorgd voor comfortabelere campings, meer aanbod aan catering, meer aandacht voor sfeer...

“Ik ben ook al eens naar Coachella getrokken. Alleen al de locatie is indrukwekkend: in de woestijn, tussen de palmbomen... Het is heel Amerikaans wel, met een enorm hoofdpodium. Alles is overdreven groot, maar perféct georganiseerd. Ik herinner me de rijen Uber-taxi’s die stonden aan te schuiven om iedereen weg te brengen’s nachts. Wél raar voor een Belg is dat er een aparte drinking area is, je mag met je pintje dus niet het terrein op om naar een optreden te gaan kijken. Om nog maar te zwijgen van de influencers met hun miljoenen volgers die daar het mooie weer maken. Laat ik zeggen: speciaal.”

DE ZWARTE STORM

We zijn er tot nu toe met een boogje omheen gelopen: de zwarte editie van Pukkelpop 2011, toen kort maar hevig noodweer op dag één voor vijf doden zorgde. Ik herinner me je mededeling aan de verzamelde pers in het mediadorp dat het festival die dag verder werd stilgelegd. Had jij toen al zicht op de ravage?

Mahassine: “Toch wel. Maar vergeet niet dat er – te midden van de exodus van festivalgangers die huiswaarts trokken – ook mensen waren die wilden dat het festival toch doorging. Dat is een nacht van vergaderen geweest, en pas ’s anderendaags, toen de gemoederen wat waren bedaard, hebben we het hele weekend geannuleerd. Natúúrlijk konden we niet verder, er waren doden gevallen, er waren gewonden.

“We hebben nog altijd contact met de nabestaanden van de slachtoffers. Ieder jaar nodigen we de families uit, en maak ik tijd om hen persoonlijk te begroeten. Ook al gaat het ieder jaar wat beter, het blijft telkens een moeilijk moment. Het zijn ook die families die ons het jaar nadien op het hart hebben gedrukt dat we moesten doorgaan met ons festival. Aanvankelijk was dat voor ons een compleet vraagteken.

“We waren toen nog niet verzekerd. Pas sinds 2012 sluiten we jaarlijks een annulatieverzekering af. Hadden we die in 2011 gehad, dan hadden we alle tickets via de verzekering kunnen terugbetalen. Uiteindelijk hebben we de bezoekers een ruildeal voorgesteld: ze konden hun ticket omruilen voor drankbonnen die drie edities lang geldig bleven. Tachtig procent van de bezoekers heeft daar gebruik van gemaakt. Een paar mensen hadden zich wel verenigd achter een advocaat om hun geld cash terug te krijgen, maar daar hebben we uiteindelijk niets meer van gehoord.”

‘Het jaar na de fatale storm van 2011 vroegen de families van de slachtoffers ons om níét te stoppen met Pukkelpop. Voor ons was dat aanvankelijk nog een groot vraagteken.’Beeld PhotoNews

Zo’n annulatieverzekering op maat van festivals is zo duur dat alleen de grootste festivals ze nemen. Volgens Herman Schueremans zal de coronapandemie ze nog duurder maken. Tegelijk wordt het risico op extreem weer alsmaar groter door de klimaatverandering, én is er ook nog de terreurdreiging. Wordt een verzekerd festival na Covid-19 überhaupt nog mogelijk?

Mahassine: “Onze verzekering is enorm duur, maar we hebben in 2012 gezegd: hoeveel ze ook kost, we moeten ze hebben. We hebben er ook naar moeten zoeken, om ze uiteindelijk te vinden bij een verzekeraar met ervaring in Zuidoost-Azië, waar ze de moesson kennen. Pandemieën, daar moeten we niet op rekenen, dat komt niet meer terug in de polis. Ja, het zal in de toekomst alsmaar complexer en duurder worden, maar we willen Pukkelpop organiseren naar onze maatstaven: veilig en verzekerd. Als ze weersomstandigheden ooit uit de verzekering halen, dan doe ik niet meer mee – dan wíl ik gewoon geen festival meer organiseren.”

Begin je sinds 2011 met meer stress aan het festivalweekend?

Mahassine: “Natuurlijk. Zo’n ramp raakt je in je diepste wezen. Sindsdien zijn de vergunningen voor tenten verstrengd en moet de opbouw van een festival volledig uitgevoerd worden door professionals. Wij laten ons ook het hele weekend bijstaan door drie weersdeskundigen.

“Men vraagt me weleens of ik heimwee heb naar onze eerste edities, toen er nog maar één podium was en we het festivalwezen ter plekke aan het uitvinden waren. Natuurlijk, dat had zijn charmes, maar met alles wat ik intussen heb geleerd, zou ik het niet meer op die manier willen organiseren. Ik zou het gewoonweg niet durven.’”

VLAAMSE VLAGGEN

Een amusante persoonlijke herinnering: ik herinner me hoe jij in 2013 op klaarlichte dag stond te shaken in de frontstage bij Major Lazer, dat op het hoofdpodium stond in plaats van Neil Young. Alweer een belangrijk kantelmoment voor Pukkelpop: een dancepopact die een rocklegende verving.

Mahassine: “En die bij klaarlichte dag zorgde voor een massale volksverhuizing van jong volk van het dansdorp naar het hoofdpodium. De jaren ervoor hadden we wat gestruggeld met de mainstage, het kwam steeds vaker voor dat er daar overdag weinig volk stond. Omdat het festival langer doorliep ’s nachts, kwamen de bezoekers steeds later uit hun tent gerold. Maar door de vele groepen die we aanboden, werd het publiek ook kieskeuriger. Ooit kon je op het hoofdpodium gelijk wie zetten, er kwam gegarandeerd volk op af, maar vanaf 2010 gold dat niet meer.

“Dat feest voor de mainstage bij Major Lazer heeft ons doen beseffen dat het tijd was voor een switch: jongeren willen ook bij daglicht ambiance. Dus kozen we er de laatste jaren voor om op het hoofdpodium overdag tussen de gitaren ook pop- en danceacts te zetten: nederhopartiesten als Joost of een popster als Dua Lipa. Die beschouwt haar doortocht op Pukkelpop 2018 trouwens zelf als een kantelpunt in haar carrière: erna is ze écht groot geworden.”

Nergens te catalogiseren is het fenomeen Billie Eilish, die met haar doortocht vorig jaar op het hoofdpodium zorgde voor alweer een Pukkelpop-hoogtepunt.

Mahassine: “Zij vertegenwoordigt wéér een nieuwe generatie: ze begrijpt jongeren, jongeren begrijpen haar. Ik kreeg er kippenvel van – zo speciaal, zo emotioneel, zo écht. Bovendien verzoent Billie Eilish ook de jongere met de oudere Pukkelpop-generatie: voor de oude garde van de jaren 90 echoot ze het authentieke van Kurt Cobain. Dave Grohl zélf heeft Billie Eilish ook al vergeleken met Nirvana, hè.”

Die voorlopig laatste Pukkelpop-editie van 2019 kreeg een onverwachte politieke lading toen extreemrechtse jongens Anuna De Wever en haar vriendinnen belaagden op de camping. Pukkelpop verbood prompt de Vlaamse vlag op het terrein, waarop jongeren van Vlaams Belang er ’s anderendaags enkele honderden kwamen uitdelen aan de ingang. Een alternatief muziekfestival dat het actieterrein wordt van extreemrechts: dat was tien jaar geleden ondénkbaar geweest.

Mahassine: “Onze initiële reactie om die vlaggen te verbieden was fout, en dat hebben we tijdens datzelfde festivalweekend ook rechtgezet: alle vlaggen zijn welkom op Pukkelpop. Maar het gewéld dat er gebruikt is, dat dulden we niet. Ons festival draait om tolerantie, het is onaanvaardbaar dat meisjes worden bedreigd. Die symbooldiscussie mag de essentie van de zaak niet overstemmen.”

Het jaar voordien was er ook al het ‘Handjes kappen, de Congo is van ons’-incident: een zwart meisje getuigde hoe zij en haar zwarte vriendin tijdens het concert van Kendrick Lamar werden geïntimideerd door een groep witte jongens.

Mahassine: “Ik lees in de kranten dat dat ‘Congo’-lied ook zou zijn gezongen door leden van de studenten’vereniging Reuzegom tijdens hun fatale doopweekend (in 2018, toen student Sanda Dia om het leven kwam, red.). Dan kan ik toch niet anders dan vaststellen dat een bepaald gedachtegoed zijn weg heeft gevonden naar een gedeelte van onze jongeren. Dat gedachtegoed heeft altijd bestaan, maar je zag het vroeger niet op festivals, dat is waar. Het is een evolutie die ik ten zéérste betreur.”

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234