Maandag 13/07/2020

Boeken

In het universum van verhalenschrijver Keret is alles mogelijk

Etgar Keret, de ‘Tarantino van Israël’, weet zelfs in het meest tragische de humor te laten weerklinken.Beeld RV

De Israëliër Etgar Keret (47) schrijft absurde, lichte verhalen vol misère die dienen als reclame voor het leven. Zijn nieuwe bundel is een feest voor de lezer.

In het universum van verhalenschrijver Etgar Keret is werkelijk alles mogelijk: goudvissen kunnen praten, aambeien hebben een persoonlijkheid en een droomvrouw kan ’s nachts zomaar in een dik, harig mannetje transformeren dat voetbal met je kijkt.

Het zijn sprankelende vertellingen, ontsproten aan een uniek brein: absurd maar toch geloofwaardig, hilarisch maar diep ontroerend en geschreven met veel mededogen voor de tekortkomingen van de mens. Ooit zei de Israëlische schrijver: “Ik schrijf zodat de lezers iets meer van de mens gaan houden. Mijn verhalen zijn in zekere zin een reclame voor het leven.”

Vergeleken met eerdere bundels als Verrassing en Superlijm is Mijn konijn van vaderskant wat zwaarder van toon, wat volgens Keret alles te maken heeft met een bijna-doodervaring. Een paar jaar geleden raakte zijn chauffeur tijdens een boektour in de Verenigde Staten een andere auto op de snelweg. De klap was immens, Keret brak een paar ribben en dacht dat zijn laatste uur geslagen had.

Wat hem vooral van dat moment is bijgebleven, is hoe nietig hij zich voelde, hoe onbeduidend het leven, zíjn leven, hem ineens voorkwam. De personages in deze 22 nieuwe verhalen krijgen het flink te verduren; ze zijn murw gebeukt door tegenslagen, door eenzaamheid en verlatenheid. Gevangen in een leven dat allesbehalve barmhartig is strompelen ze machteloos voort.

In ‘Doe het niet!’ zien een weduwnaar en zijn zoontje een man op het dak van een appartementencomplex staan. De vader probeert de man van een fatale sprong te weerhouden maar het kind roept, ervan overtuigd dat de man een superheld is: ‘Ga eens vliegen, kom op! Vlieg!’

Met de tegenstribbelende vijfjarige onder zijn arm haast de vader zich de vele trappen op, maar eenmaal boven is het dak leeg en in de verte klinken sirenes. De situatie kantelt als er een bewoonster van de flat opduikt die denkt dat de vader van plan is samen met zijn kind de dood tegemoet te springen. Ze is dik, alleen en ze heeft een kind verloren, dus zij weet wat lijden is. ‘Doe het niet’, zegt ze.

Verveelde rijkaard

Inktzwarte materie, dat valt niet te ontkennen, maar de lichte verteltrant van Keret – wiens boeken in 34 landen verschijnen – en zijn gave om zelfs in het meest tragische de humor te laten weerklinken houden het alleszins draaglijk. Sterker nog, zijn verhalen zijn een feest, zeker voor de lezer die het absurde wel weet te waarderen.

Waar de in 1967 in Tel Aviv geboren schrijver, universitair docent en filmmaker terecht om geroemd wordt (The New York Times noemt hem zowaar een genie) zijn zijn ideeёn. De ‘Quentin Tarantino van Israël’, zoals hij wel eens wordt genoemd, heeft maar een beperkt aantal pagina’s nodig om een gelaagd verhaal op te dissen dat naar een meesterlijke ontknoping toewerkt. Zo ontdekt in ‘Tabula rasa’ een zachtaardige jongen die in een instelling opgroeit dat hij een kloon is van Adolf Hitler, en dat zijn verblijf wordt gesponsord door een oude kerel wiens hele familie in de oorlog is uitgemoord.

In een ander verhaal vraagt een verveelde rijkaard zich af wat hij met al zijn geld aan moet. ‘Hij had natuurlijk ook kunnen nadenken over de niet minder interessante vraag wat hij met zijn leven aan moest.’ De man besluit verjaardagen van mensen op te kopen, want alleen jarig zijn schenkt hem nog echte blijdschap.

Gekookte duif

Ook in ‘Allergieën’ neemt de zoektocht naar geluk groteske vormen aan. Een stel dat afscheid heeft moeten nemen van hun kinderwens besluit een hond uit het asiel te halen. Het is een vals kreng dat allergisch is voor hondenvoer, duif is het enige wat het ondier verdraagt. Vastbesloten er het beste van te maken verhuist het stel meerdere keren, ze ontvangen thuis geen vrienden meer, en de man gaat er iedere dag op uit om een duif uit de lucht te knallen.

Het is allemaal van een ongelooflijke treurigheid, maar: ‘We hadden het goed samen, heel goed. En we hadden het gevoel dat we al dat goeds eerlijk hadden verdiend.’ Het verhaal eindigt luchtig met een huiselijk tafereel waarin het stel samen met de hond geniet van een in wijn gekookte duif.

En ze leefden nog lang en gelukkig, denk je er als lezer vanzelf glimlachend bij.

Etgar Keret, Mijn konijn van vaderskant, Podium, 240 p., 22,50 euro. Vertaald door Ruben Verhasselt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234