Maandag 20/05/2019

Podgrond

In het hoofd van een lieve leraar die later een extreemrechtse partij zou oprichten

Ronald Sörensen: van 'lieve leraar tot populistische politicus' Beeld ANP

In de rubriek Podgrond gaan we op zoek naar de beste podcasts. Deze week: Sør, een drieluik over een ruimdenkende leraar die een extreemrechtse partij oprichtte.

"Kijk, als ik hier uit het raam staar, zie ik de olifanten uit de zoo hiernaast. Als ik uit een ander raam zou kijken, zie ik misschien de apen of de giraffen. Zo heeft ieder zijn eigen blik op wat hij de werkelijkheid noemt. Daarom is het steeds belangrijk om kritisch te blijven, niet zomaar iets aan te nemen maar te leren denken vanuit het perspectief van de ander."

In de klas van de toen 15-jarige Marjolijn van Heemstra danst het krijt in het licht van de binnenvallende zon. De woorden van haar leraar geschiedenis Ronald Sørensen, die ze kameradelijk 'Sør' mogen noemen, voelen als een openbaring. Dus zo moet je de wereld bekijken! Haar favoriete leerkracht had haar blik op de maatschappij voorgoed veranderd.

Beeld Das Mag

Flashforward naar twee decennia later. Op 19 maart 2014 zijn in Het journaal beelden te zien van de PVV-voorman Geert Wilders, die een volle zaal laat scanderen dat ze minder Marokkanen willen. Zijn extreemrechtse partij lokt steeds meer kiezers en politici. Een van hen is de man die in 2001 Leefbaar Rotterdam lanceerde, de partij waar wijlen Pim Fortuyn lijsttrekker van werd: Ronald Sørensen.

Populistisch

Van Heemstra, die na haar afstuderen een carrière als schrijfster en theatermaker had uitgebouwd, begreep er niets van. De lieve leraar was een populistische politicus geworden, die er niet voor terugdeinsde om woorden als ‘kopvoddentaks’ in de mond te nemen. In interviews hoort ze Sør vertellen dat hij al voor de klas had gemerkt dat die multiculturele samenleving geen goed idee was - en dat terwijl van Heemstra net zulke warme gevoelens kreeg van haar gekleurde school .

Om na te gaan wat er is gebeurd, besloot de schrijfster een podcast te maken die ze Sør doopte. Een drieluik waarin ze op zoek gaat naar het ware gezicht van haar oud-leraar, door met klasgenoten én Ronald Sørensen zelf te praten. "Wat is echt? Zijn herinnering aan de school of de mijne?", klinkt het ergens in de eerste aflevering.

Al van bij de eerste ontmoeting in de podcast, een interview met haar jeugdvriendin Hanina, besef je als luisteraar dat iedereen een eigen beeld van de ander creëert. Hoewel ook Hanina warme herinneringen aan de leraar had, vertelde ze in één adem dat de leerlingen van buitenlandse origine hem nooit ‘Sør’ mochten noemen.

Verdrongen

Dat was Van Heemstra nooit opgevallen, net zoals heel wat andere zaken die ze vaak onbewust verdrongen had. Zo was de mix tussen meer dan zeventig nationaliteiten op haar school niet altijd zo geslaagd als zij zich herinnerde. In de gesprekken met Sørensen leert ze hoe zijn herinneringen gekleurd zijn door de dreigende islam, waarin vijftienjarige leerlingen uitgehuwelijkt werden en niet langer naar school mochten komen en dominerende vaders die met een tolk naar het oudercontact trokken.

Gaandeweg leert van Heemstra - en de luisteraar - hoe iedereen eigen herinneringen van eenzelfde moment creëert. Net zoals haar leraar ooit vertelde, kijken we elk vanuit een ander raam naar de werkelijkheid. Sommigen nemen de moeite om af en toe van uitzicht te wisselen, anderen zien alleen wat ze willen zien.

Sør doet wat denken aan Bob, de Vlaamse podcast over een dementerende vrouw die plots anekdotes vertelt die niemand eerder had gehoord. Die reeks werd een van de populairste podcasts in de Lage Landen ooit - en Sør verdient het om even groot te worden. De podcast is niet alleen mooi om te beluisteren, maar stemt ook tot nadenken. Als luisteraar ga je zelf twijfelen aan oude herinneringen, en door de gesprekken die Van Heemstra met Sørensen voert word je meegenomen in de gedachtegang van een extreemrechts politicus. Als er al een minpuntje aan de podcast is, dan is het dat Van Heemstra haar luisteraars soms onderschat en te veel dingen uitdrukkelijk wil benoemen. Laat dat de luisterpret niet wegnemen, want Sør is een reeks die je moet beluisterd hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.