Woensdag 05/08/2020

MuziekJehnny Beth

‘In elk mens schuilt een monster. Ook in jou en mij’: Jehnny Beth (Savages) over haar solodebuut

'Het leven is toch niets meer dan steeds bewust moeten vergeten dat de dood om elke hoek loert?', zegt Jehnny Beth. Beeld Alex Vanhee

To Love Is to Live. De titel van haar solodebuut klinkt aardig klef, als het opschrift van een geborduurd oorkussentje, dat anders ‘live, love, laugh’ zou lezen. Maar Jehnny Beth is er de vrouw niet naar om van snoezig een handelsmerk te maken. 

Als frontfiguur van Savages opereerde ze altijd op het snijvlak tussen aardedonker en agressief. Nu die postpunkgroep voor onbepaalde duur op apegapen ligt, maakt de Française – die geboren werd als Camille Berthomier – een opzienbarende doorstart onder haar artiestennaam. 

“Liefde is vooral pijn lijden,” zegt Beth droog. “Maar zo’n titel slaat niet meteen aan, hè. Bovendien geloof ik oprecht dat de liefde je door lijden leert leven.” Met een Franse flair voor drama vervolgt ze: “Het leven is toch niets meer dan steeds bewust moeten vergeten dat de dood om elke hoek loert? En wat staat er lijnrecht tegenover Thanatos? Eros. Liefde doet leven. Liefde geeft je het gevoel dat je van vlees en bloed bent. Al is de liefde net zo goed een godsgruwelijk mijnenveld van hoofdzonden die de macht over je kunnen nemen: afgunst, woede, hebzucht,… Die gevoelens kunnen je kwetsbaar maken, of zelfs doen veranderen in een monster.”

B(r)oos

In beide gedaanten verschijnt Beth voor je op To Love Is to Live. “De woeste aspecten van mijn persoonlijkheid ként iedereen onderhand wel, dankzij Savages. Ruzie en revolte waren toen mijn brandstof. Maar naast de boze kant, licht ook de broze kant meer dan ooit op met deze plaat. Daar heeft Romy Madley Croft van The xx voor gezorgd. Zij was nauw betrokken bij het schrijfproces. Makkelijk heb ik het haar niet gemaakt. Mijn zwaktes tonen en fouten toegeven? Dat ligt niet echt in mijn aard, merkte ik. Laat staan dat ik diezelfde gevoelens gewillig vertaalde naar songs. Maar zij daagde me uit, en dwong me op de knieën tot ik mezelf naakt voor haar wilde tonen. Ze pelde me letterlijk en figuurlijk als een ui. Blij toe: uiteindelijk vind ik mensen zelfs ook op hun mooist wanneer ze gammel en gevoelig zijn. Wanneer ze zich empathisch tonen, maar ook wanneer hun kleinste kantjes hen in baarlijke duivels veranderen.”

De song ‘I’m a Man’ gaat daarover. Die tekst lijkt over gender te gaan. Maar de lichtjes androgyne Beth vertelt dat ze “Ik ben een mens” bedoelde. Ze heeft het in die song over sociopaten, narcisten en manipulatieve monsters die niet meteen op de radar verschijnen. “We moeten de waarheid onder ogen zien dat het kwaad in de wereld bestaat, en dat er in elk mens een monster schuilt. Dat is een ongemakkelijke waarheid, maar Harvey Weinstein is net zo menselijk als jij en ik. Hetzelfde geldt voor seriemoordenaars, verkrachters en alle andere rapaille van de schepping. We kunnen niet vanaf onze ivoren toren pretenderen dat ze niet net zoals wij zijn. Best wel confronterend, natuurlijk. Zoals je kan zien: deze plaat moest me bang maken, alsof ik in de zetel bij een therapeut lag en mijn donkerste verlangens en vrees uitdrukte.”  

In je blootje

Waarom zo diep met het scalpel in eigen vel gaan? Heeft de luisteraar überhaupt recht op het zielenleven van iemand die ze hooguit van op een podium – social distancing avant la lettre –  kennen? “Het zijn overrompelende tijden waar de ene zekerheid na de andere wordt neergehaald,” zegt ze. “Vandaag moet je in je blootje durven staan: iedereen is even onzeker. Omarm die veranderlijkheid en twijfel met trots. Zo moet je de hoes ook zien: even broos als fier. Dat gevoel beheerst deze plaat. En ook andere plannen: ik breng binnenkort C.A.L.M.: Crimes Against Love Memories uit, een verzameling erotische kortverhalen. Ik ben er niet de persoon naar om vrijuit over seks te praten, maar ik wilde wel een uitlaatklep voor mijn fantasmen en gepassioneerde gedachten. De song ‘Flower’ op mijn album gaat bijvoorbeeld over hoe enige afstand voor meer opwinding zorgt dan de daad. Het verlangen, de twijfel,... Hoe angst en aantrekking een tango met elkaar aangaan, is zoveel méér opwindend dan seks zelf.” 

Beth: 'Hoe angst en aantrekking een tango met elkaar aangaan, is zoveel méér opwindend dan seks zelf.'Beeld Harry Heuts

Op nieuw werk van Savages hoeft u niet meteen meer te rekenen. Toch wil ze To Live Is to Love niet zien als het begin van een soloavontuur. “Deze plaat had méér met urgentie te maken dan met ambitie. Het was een noodzaak, toen ik twee keer op korte tijd een pandoering kreeg.” 

Bowie en Beyoncé

Het waren Bowie en Beyoncé, die haar een schop onder de derrière gaven. Zowel Blackstar, de zwanenzang van David Bowie als Lemonade van Queen B vormden de blauwdruk voor To Live Is to Love. Beth vindt zichzelf hooguit een luchtgeweer tegenover die houwitsers, maar ze kan niet ontkennen dat beide iconen het pad effenden voor haar om deze plaat te maken: “Zij herinnerden me eraan om precies te doen wat mijn kop en kruis me ingeven. Vertrouw op je onderbuik en je eigengereide brein, en de wereld ligt open.” 

“Toen Bowie stierf, brak mijn hart. Zo lang ik me kan herinneren, luisterde ik naar zijn muziek. Hij was als een vader voor me, zonder dat ik hem persoonlijk kende. PJ Harvey was overigens mijn moeder. (lacht) Zijn dood heeft me wakker geschud: tot de laatste snik heeft hij het onderste uit de kan gehaald. Op ongeveer diezelfde hoogte staat Lemonade van Beyoncé. Zo’n bizarre, complexe en avontuurlijke plaat! Dat zulke grote namen zo’n lef durfden te tonen, zorgde ervoor dat ik me ook niet wilde inhouden op To Love Is to Live.”

To Love Is to Live is verschenen bij Caroline. C.A.L.M. verschijnt op 9/7 bij White Rabbit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234