Dinsdag 18/01/2022

Editors

"In België verkopen we stadions uit, in Engeland vinden ze ons hopeloos uncool"

Tom Smith van Editors.  Beeld EPA
Tom Smith van Editors.Beeld EPA

Je kúnt niet vluchten voor geweld, gelooft Editors op Violence. Want zelfs in de beslotenheid van je eigen bovenkamer vallen de meubels niet altijd te redden. We spraken met Tom Smith over de wals tussen geweld en erotiek op de nieuwe plaat, over vampirisch schaamrood en zelfgeseling.

Gunter Van Assche

Het tableau op de hoes van Violence oogt als een orgastische ménage à trois. Of als een brutaal ontspoorde worsteling van naakte mannen en een vrouw op de verschroeide aarde. Zo klinkt de nieuwe plaat van Editors trouwens ook, eigenlijk. De songs derailleren vaak op dramatische manier, terwijl frontman Tom Smith intimiteit en geweld als een rode draad doorheen zijn teksten laat slingeren.

'Fysieke liefde is ondenkbaar zonder geweld', schreef Milan Kundera in The Unbearable Lightness of Being. Is dat ook de teneur van deze plaat?

Smith: “Geweld is overal. Violence vind ik zo'n krachtig woord. Er gaan verschillende betekenissen achter schuil. De gewelddadige wereld om ons heen – van slagveld tot sociale media – vormt het decor van deze plaat. Maar de personages in de songs proberen te ontsnappen aan dat geweld door een relatie aan te gaan – een ándere vorm van geweld. Passionele, dierlijke aantrekkingskracht, de nietsontziende liefde van een vader voor zijn kind, brutaal eerlijke vriendschap… Aan die zaken denk ik net zo goed wanneer ik violence hoor: een gewelddadig vuurwerk van knetterende zenuwuiteinden, wanneer mensen in elkaar willen verdwijnen. Maar dat geweld is een veiligheidsnet voor alle angstaanjagende brutaliteit van buitenaf.”

Dat veiligheidsnet staat toch niet erg strak gespannen, als je ‘Belong’ hoort.

“De onstuimige wildernis in je hoofd en hart kun je inderdaad niet zomaar bedwingen. Die song gaat over twee mensen die de buitenwereld ontvluchten, maar in hun eigen heiligdom botsen op elkaars persoonlijkheid. Conclusie: je kunt jezelf misschien nooit helemaal loswrikken van geweld. Zelfs niet in je eigen hoofd."

Je zegt het met een stelligheid alsof je er dagelijks over kan meespreken.

"Ik ben een legendarische binnenvetter. Ik praat nooit over wat me frustreert, of wat aan me vreet. Waardoor ik nog méér opgefokt raak.”

Soms moet die druk van de ketel. Word je ooit fysiek gewelddadig?

(denkt na) "Eigenlijk nooit. Ik ben teveel in mezelf gekeerd om fysiek te worden. Ik ben zelfs het type dat zich in het openbaar schaamt om iemand al te vrolijk om de nek te vliegen. Als liefde en affectie al zo zwaar wegen, mag je ervan uitgaan dat ik van conflicten nog veel harder wegloop."

Op Violence staat 'No Sound But the Wind', een song waarmee jullie acht jaar geleden de festivalzomer van België hebben gedefinieerd. Waarom oude glorie laten herleven?

“Glorie is relatief, hoor. De song werd nooit officieel uitgebracht, en live leefde het nummer eigenlijk alleen in jullie land, omdat die jongen op de eerste rij in Werchter die song woord voor woord kon meelippen. (lacht) In Engeland ging iedereen bijvoorbeeld steeds de bar opzoeken."

Ik vond een demoversie van die song, waarop je zingt: 'Een kus van de sneeuw / De wassende maan boven ons'. Nu is dat: 'We lopen door de as en de verkoolde overblijfselen van ons land'. Klinkt een stuk beter.

(kreunt) "Ik schaam me dood om die oorspronkelijke tekst. Laten we doen alsof ik dat nooit heb gezongen (lacht). Die versie was bedoeld voor de soundtrack van The Twilight Saga: New Moon. Ze wilden toen een 'vampierig' nummer, haha."

Dat je een oud nummer als 'No Sound' nieuw leven inblaast, heeft eerlijk gezegd iets van een zwaktebod. Was dat nu echt noodzakelijk?

"Ik had die song veel eerder willen uitbrengen. Maar sommige songs zijn nu eenmaal ondoorgrondelijke klootzakjes. Ik heb heel lang zitten prutsen om deze definitieve versie te vinden. ‘Magazine’, onze eerste single van deze plaat, is trouwens ook een oud kreng. Toen zat Chris (Urbanowicz, eerste gitarist tot 2012, GVA) zelfs nog in de band. Het ligt vaak aan subtiele details of een song levensvatbaar wordt.”

In het begin werden jullie in eenzelfde adem genoemd met Interpol. Zij wijdden een hele tour aan hun legendarische debuut. Jullie gaven het jubileum van The Back Room nauwelijks aandacht. Te ver van jullie bed, intussen?

The Back Room heeft bij mijn weten nooit de tijdgeest gevat, of toch niet zoals Interpol dat deed met hun eerste twee albums. Geen van onze platen vat de zeitgeist trouwens, denk ik. We zijn een te verwarrende groep (lacht). In België verkopen we stadions uit, in Engeland vinden ze ons dan weer hopeloos uncool. En in Italië waren ze gek op The Weight of your Love (2013), maar in Frankrijk maakte dat vierde album nauwelijks rimpels. Wij hoeven dus niet terug te blikken. We moeten net vooruitkijken om relevant te blijven.”

Ik zag je onlangs in een Brussels café: schuchter ineengedoken, zonder oogcontact te maken. Hoeveel moeite kost het om de theatrale frontman te doen ontwaken op het podium?

“Het is niet zozeer een rol, dan wel een waanzinnige uitvergroting van wie ik ben. Of van wie ik wil zijn, misschien. Ik heb er nooit van gedroomd om frontman te worden. Rond de release van An End Has a Start (2007) was ik zelfs zo onzeker dat optredens neigden naar zelfgeseling. Ik werd voortdurend afgeranseld door een vervelend mannetje in mijn hoofd: 'Je zou hiervan moeten genieten, eikel. Dit is toch wat je altijd wilde? Waarom ben je Freddy fuckin’ Mercury niet? Waarom heb je nu in godsnaam zin om te kotsen? Mislukkeling!' Door een verlegen mens als Michael Stipe van R.E.M. uit zijn lichaam te zien treden op het podium, ben ik het licht gaan zien. In eerste instantie probeerde ik een kruising tussen John Cleese en Nosferatu te zijn, herinner ik me (lacht). Maar ik ben mijn eigen marionet geworden, om op het podium toch een beetje te genieten van het moment. (lacht) Iemand moet het toch doen, niet?”

Violence verschijnt op 9/3 bij PIAS

Editors speelt 12/3 een Studio Brussel Showcase in de Academiezaal van Sint-Truiden. Op 17/3 spelen ze in een uitverkocht Sportpaleis, Antwerpen.

Editors komt ook naar TW Classic op zaterdag 14/7, samen met Kraftwerk, The National, dEUS, e.a.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234